ELEŞTİRİ: Colchester Fringe Festivali’nden Değerlendirmeler

Paul T Davies, Colchester Fringe festivaline ve izleme fırsatı bulduğu oyunlara dönüp bakıyor.

Geçtiğimiz hafta sonu şehri etkisi altına alan ikinci Colchester Fringe festivali, ilkinden daha kapsamlı ve oldukça geniş bir içerik yelpazesiyle karşımızdaydı. Uluslararası ekiplerden ulusal ve bölgesel performanslara kadar mümkün olduğunca geniş bir seçkiyi takip etmeye çalıştım. İşte notlarım! THE SENSEMAKER. 5 YILDIZ.

İsviçre'den gelen bu yapım, uzun zamandır gördüğüm en disiplinli, en kontrollü ve üzerine düşünülmüş gösteriydi. Özünde bir kadının telesekretere, bekleme moduna alınmaya, ardı arkası kesilmeyen talimatlara ve telefonda bekletilmenin getirdiği o saf hüsrana karşı mücadelesini anlatıyor. Tamamı mim ve dudak senkronizasyonu üzerine kurulu bu oyun, bana sosyal yardım başvurusu yaparken acımasız muamele görenleri, çok dilli yapısıyla Avrupa Birliği bürokrasisine yönelik cesur bir yergiyi ve oyuncu çıplak kaldığında sanki bir toplama kampı için ölçüsü alınıyormuş hissini verdi. İzleyiciyi o sinir bozucu sınırın tam kıvamında tutan bu eser, Fringe tiyatrosunun en seçkin örneklerinden biriydi.

THE LAST KING OF PORN. 3 YILDIZ.

Milano'dan gelen Birbanti ekibi, sektörün karanlık yüzünü ele alan bu vurucu parçayı sahneledi. Biraz kısıtlayıcı bulduğum kışkırtıcı adına ve 100 kadınla son bir seks maratonu filmi çeken bir porno aktörünün hikayesine rağmen, aslında yıkıcı bir ortamda var olmaya çalışan bir alt sınıfın hikayesini, "bir kez pornodaysan hep pornadasındır" felsefesiyle anlatıyordu. Ne yazık ki mekanın performansa pek bir katkısı olmadı; ağır İtalyan aksanı ve kötü akustik nedeniyle metnin çoğunu duyamadım ve anlayamadım - ki diğer seyircilere sorduğumda yalnız olmadığımı gördüm. Oyunculukların bu kadar adanmış, ekibin de konuya bu kadar tutkulu olduğu düşünülürse bu durum büyük bir kayıptı.

LIFE IS JUST A BOWL OF CHERRIES. (2 YILDIZ)

San Diego'lu Mojalet Theatre, opera, pembe diziler ve reklamlar arasındaki bağı kucaklayan bir dans/tiyatro deneyimi sundu. İki türün kurgularının birbirine ne kadar benzediğini -saçma ve mitsel- fark etmemi sağladı ve bu yönüyle oldukça eğlenceliydi. Ancak eserin biraz kendi içinde kaldığını, oyuncuların temaları anladığını fakat bunun seyirciye tam geçmediğini hissettim; benim için duygusal derinlikten yoksundu. Yine de reklam kuşaklarındaki palyaçoluk unsurları harikaydı ve beklemeye değer, olağanüstü bir final karesiyle sona erdi.

Hikaye anlatıcılığı tiyatronun kalbidir ve bu yılki festivalde bunun iki harika örneği vardı. CAPTAIN JAKE AND THE SEARCH FOR THE RED QUEEN, (4 YILDIZ), sahneye çıkıp korsan çetesine katılmaya dünden razı üç küçük seyirciyle birlikte ustaca anlatılmış, şahane bir aile şovuydu. Ben de çok keyif aldım; büyük çocuklar için de interaktif kısımlar vardı! AFTER THAT, (4 YILDIZ), ise günümüzden kırk yıl sonra geçen, sevdiğimiz ve keyif aldığımız her şeyin artık yok olduğu, sıradan olmanın mutlu olmaktan daha iyi sayıldığı ve herkesin "yere basmak" için karnında taşlar taşıdığı merak uyandırıcı bir oyundu. Sanatın gücü ve önemi üzerine büyülü bir esere dönüştü; pandemi sonrası, Amanda Kelleher tarafından güçlü bir şekilde anlatılan bu tazeleyici ve duygusal hatırlatıcıya gerçekten ihtiyacımız vardı. AN A-Z OF FISH AND CHIPS. (4 YILDIZ)

Komedi türü Fringe'de çok iyi temsil edildi ve Jimmy Judge’ın etkileşimli dersi bize İngiltere'nin bu geleneksel favori yemeğinin tarihini sundu. Çoğu doğrulama testinden geçemeyecek gerçeklerle dolu, Fish & Chips'in (balık ve patates kızartması) evliliği üzerine yakında çıkacak müzikalinden kesitler ve kimseyi zorlamayan harika seyirci katılımıyla Jimmy, son derece cana yakın bir şovmen. Adeta bir Ted Talk değil, Cod (Morina) Talk!

BOUNCE VE OUT OF THE DARKNESS (4 YILDIZ)

Yerel topluluk Radio Vision, kendine has ses ve görüntü ağırlıklı, elde senaryolu oyun tarzını bir kez daha Fringe'e taşıdı. İlk oyun Bounce, bir binanın çatısındaki iki kadına odaklanıyordu; biri bungee jumping protestosu için, diğeri ise hayatına son vermek için oradaydı. Sadie Orlando ve Josephine Carter tarafından başarıyla canlandırılan bu zıt karakterler, birbirlerini iyileştirmeye ve birlikte çalışmaya başladılar. Clare Shaw’un metni çevresel yıkım, protesto hakkı ve ruh sağlığı gibi temalarla yüklü; bu kadar kısa bir oyun için belki fazla tema vardı ve yer yer öğretici bir havaya bürünüyordu ancak kurgusu güçlü ve tatmin ediciydi.

İkinci parça, Griff Scott imzalı Out of The Darkness ise beni darmadağın etti. Aberfan maden faciasının yıl dönümünde sahnelenmesi, Gallerli ruhuma doğrudan hitap etti. Felaketin sonrasını, köy üzerindeki korkunç etkisini ve 21 Ekim 1966'nın o dehşet verici olaylarını saygılı bir tonda işleyişi çok zarifti. Orlando'ya Paul Reed, Ben Maytham ve George Deadman'ın eşlik ettiği kadro mükemmeldi; bu performans, kendi vatanında sahnelenmeyi hak eden derin bir deneyimdi. LGBTQ+ temalı oyunlar da güçlüydü ve JUNO AND THE JETPACKS (3 YILDIZ)'i izleme şansım oldu. Ayrılığını bir motivasyon kaynağı olarak kullanan Juno’nun yeni albümünü yazma sürecini anlatan bir gig-tiyatro örneğiydi. Dramatik çatışmanın yeterince yüksek olmadığını hissettim ancak Lynsey Woods'un performansı ve şarkıları, biseksüelliği anlamayan ve sürekli aynı küçümseyici soruları soranlara verilmiş harika bir cevaptı. Oldukça eğlendirici olan PAPER DOLLS (4 YILDIZ) ise drag sanatını ve drag sanatçısı olmanın ne anlama geldiğini keşfeden, "mükemmel" kadın idealini sorgulayan ve drag personasının sağladığı özgürleşmeyi ele alan bir oyundu. Dan Deller-Thompson ve Lisa Warnock (ve drag partnerleri Tracey Paper ile Suga Paper) tarafından yaratılan bu eser, dudak senkronizasyonunun mükemmelliğiyle hem eğlenceli hem de derinlikliydi. Eserin samimi ve kişisel bir yerden gelmesi en büyük gücüydü; öz kimliğin muhteşem bir kutlamasıydı.

Ayrıca okuyun: Colchester Fringe Şehri Oluyor - Colchester Fringe 2022