ELEŞTİRİ: Still Alice, Richmond Theatre ✭✭✭✭

Matthew Lunn, Lisa Genova'ın romanından uyarlanan ve Sharon Small'un başrolünde yer aldığı, Birleşik Krallık turnesi kapsamında Richmond Theatre'da sahnelenen Still Alice'i (Beni Unutma) değerlendiriyor.

Sharon Small, Alice rolünde. Fotoğraf: Geraint Lewis Still Alice

Richmond Theatre (BK Turnesi)

19 Eylül 2018

4 Yıldız

BK Turne Bilgileri

Bazen öyle büyüleyici bir performansla karşılaşırsınız ki zihninize kazınır; dramanın gerçeklik kaynağı olduğunun adeta kanıtı niteliğindedir. Sinirbilimci Lisa Genova'nın ilk romanından 2014 yılında uyarlanan ve Julianne Moore'a Oscar kazandıran filmdeki performansı, tiyatroya adımımı attığım an yeniden canlandı. Gece boyu bir 'karşılaştırma ve kıyaslama' yapacağımı sanmıştım ama fena halde yanılmışım. Filmden bir yıl önce hazırlanan bu sahne uyarlaması, erken başlangıçlı Alzheimer ile yaşama dair derin bir içgörü sunarken, benzersiz bir şekilde hastalığın insanın öz benliği üzerindeki etkisine odaklanıyor.

Eva Pope (Kendisi), Sharon Small (Alice) ve Ruth Ollman (Lydia), Still Alice oyununda. Fotoğraf: Geraint Lewis

Alice Howland (Sharon Small) 50 yaşında ve imrenilecek bir hayat sürüyor. Harvard'da akademisyen, araştırmaları dünya çapındaki üniversiteler tarafından arzu edilen biri ve kendisi gibi bir bilim insanı olan John (Martin Marquez) ile mutlu bir evliliği var. Oğlu Thomas (Mark Armstrong) hukuk kariyerinin başında basamakları hızla tırmanırken, tek huzursuzluk kaynağı kızı Lydia'nın (Ruth Ollman) aile genlerine sırt dönüp akademiyi bırakarak oyunculuğa yönelmesi. Ancak hafızasının onu yanıltmaya başlamasıyla endişelenir ve aylar geçtikçe artan unutkanlıkları, hayatını değiştirecek bir teşhise yol açar. Alice'in yaşadığı gerileme sadece ailesiyle değişen ilişkisi üzerinden değil, seyircinin duyup diğer karakterlerin duymadığı, 'Kendisi' (Eva Pope) olarak kişileştirilen kendi zihniyle kurduğu diyaloglar üzerinden yansıtılıyor.

Sharon Small (Alice), Mark Armstrong (Thomas) ve Martin Marquez (John), Still Alice oyununda. Fotoğraf: Geraint Lewis

Bu uyarlamanın bu kadar başarılı olmasının sebebi, Alice ile 'Kendisi' arasındaki etkileşimin son derece dokunaklı ve inandırıcı olması; yanlış ellerde bu yöntem basit bir hileye dönüşebilirdi. Bu teknik, Alice’in hisleri ile davranışları arasındaki kopukluğu görmemizi sağlayarak, ailesi veya iyi niyetli doktorlar tarafından çocuk yerine konduğu anlara büyük bir dramatik derinlik katıyor. Yönetmen David Grindley’nin program notlarında belirttiği gibi, Alice’in rasyonelliği karakterinin ayrılmaz bir parçasıdır. 'Kendisi' figürü, sevdiklerini şaşırtsa ve üzse de Alice'in karar verme süreçlerine dair yürek burkan sahneler sunuyor. Pope, oyunda sıcak ve nazik bir performans sergilerken, diyalogları oyun ilerledikçe daha az ağdalı ve daha duygusal bir hal alıyor. Yine de bize onun asıl insani yanını hatırlatan o enerjiyi ve merakı asla kaybetmiyor. Bu durum, Small’un hastalığın getirdiği yoğun korku ve hayal kırıklığının yanı sıra, hastalığın bile söküp alamadığı sade mutluluk anlarını yakalayan muhteşem dışavurumcu performansıyla tamamlanıyor.

Oyun, 90 dakikalık sürükleyici bir sürede çok sayıda etkileyici konuyu ele alıyor. Ancak anlatıdaki bazı kestirmelerden dolayı ufak pürüzler yaşıyor. Thomas ve John'un birbirlerine kaç yaşında olduklarını hatırlatması veya Lydia ile Alice'in birbirlerini ne kadar süredir görmediklerinden bahsetmesi gibi yer yer göze batan açıklayıcı anlar mevcut. Nitekim Armstrong, Thomas'ın farkında olmadan yaptığı evlatlık kusurlarını —Alice'e sürekli Lydia'nın oyununun saatini sorması pasif-agresiflik üzerine bir ders niteliğinde— mükemmel bir şekilde yansıtsa da, Alice ile olan o sözde derin bağına sahnede çok az vakit ayrılıyor.

Micah Balfour, Still Alice'te Dr. Davis rolünde. Fotoğraf: Geraint Lewis

Buna karşılık, hastalık ağırlaştıkça daha anlayışlı bir hal alan Lydia ve Alice ilişkisi daha yakından incelenmiş. Ollman'ın performansı, kendi hayallerini bir kenara bırakmak zorunda kalan genç bir bakım verenin masumiyetinin azalışını ustalıkla yansıtıyor. Yine de bu rol zaman zaman fazla basitleştirilmiş; anne ile kız arasındaki çatışma ve Lydia’nın aile etkinliklerinden kaçması, ilişkinin doğal bir sonucu olmaktan ziyade senaryo gereği yaşanmış hissi veriyor. Ancak John rolündeki Marquez’in, metaneti ile kayıp hissi arasındaki savaşı anlatan incelikli performansını ne kadar övsem azdır. Small ile birlikte, sadece çiftin entelektüel bağını değil, birbirlerine olan şefkat ve yoldaşlık arzularını da harika bir şekilde yansıtıyorlar ki bu da Alice'in yolculuğunu hüzünlü bir güzelliğe büründürüyor.

Bu eser, Lisa Genova’nın Still Alice romanının mükemmel bir sahne prodüksiyonu. 2014 yapımı filmin aksine, erken başlangıçlı Alzheimer'ın sadece aile ilişkilerini değil, ana karakterin bizzat kendi benliğini ve insanlığını nasıl etkilediğine odaklanıyor. Bazı anlatı kestirmelerine rağmen, teşhisin ardındaki insanı etkili bir şekilde tasvir eden, sürükleyici ve empati kuran bir oyun.

STILL ALICE BİRLEŞİK KRALLIK TURNE TAKVİMİ