RECENSIE: All About Eve, Noël Coward Theatre Londen ✭✭✭✭

Mark Ludmon bespreekt Ivo van Hoves toneelbewerking van All About Eve met Gillian Anderson en Lily James

All About Eve Noël Coward Theatre, Londen

Vier sterren

Boek Nu

Het is bijna 70 jaar geleden dat All About Eve zijn plek in de lijst van filmklassiekers opeiste na het winnen van zes Oscars, waaronder die voor beste film. De wereld van media en entertainment mag dan veranderd zijn, de aard van roem en de objectivering van vrouwen blijven actueler dan ooit, zeker met de hoognodige kritiek op de mannelijke machtsstructuren door de #MeToo-beweging. Ivo van Hoves nieuwe toneelbewerking verplaatst de handeling niet vanuit het origineel uit 1950, maar biedt een duistere visie die gevoed wordt door deze hedendaagse kwesties.

Veel van Joseph L. Mankiewicz' originele scenario — een van de Oscarwinnaars — is behouden, vol vlijmscherp inzicht en satirische humor over de theaterwereld. We volgen de onstuitbare opkomst van Eve Harrington, een ogenschijnlijk onschuldige jonge vrouw die zich binnendringt in het leven van de gevierde toneelactrice Margo Channing tijdens een Broadway-productie. Terwijl Eve opklimt van toegewijde fan tot onmisbare assistente, wordt pijnlijk duidelijk dat ze niet alleen een bewonderaar is, maar zelf de spotlights begeert — en bereid is daar alles voor te doen. Liefhebbers van de film zullen de sprankelende dialogen herkennen, maar Van Hove geeft het verhaal een subtiel grimmigere wending. Hij legt de nadruk op de angst van de 50-jarige Margo voor het ouder worden, gedreven door het overschot aan rollen voor dertigers en haar onzekerheid over haar relatie met regisseur Bill Sampson, die acht jaar jonger is. Ook voegt Van Hove een onheilspellende spanning toe aan de slotscènes, waardoor het verhaal een gewelddadiger en bloediger pad inslaat dan de film uit 1950.

Samen met ontwerper Jan Versweyveld benut Van Hove de volledige ruimte, inclusief de achterkant van het toneel, om de glamoureuze wereld rondom Margo en haar kleedkamer te creëren. De achterwanden glanzen van zilververf en aluminiumfolie, afgewisseld met glamoureuze portretten, geïnspireerd op de inrichting van Andy Warhols Factory uit de jaren 60 — een andere plek van industriële creativiteit. Scènes spelen zich regelmatig af aan de rand van of zelfs buiten het podium, en worden via een live high-definition videoverbinding gestreamd op de bovenkant van het decor en op schermen daarboven. De weidsheid van deze enscenering creëert een afstand die de toeschouwer soms loskoppelt van de personages, maar dit dient juist om de intense momenten te benadrukken, die een bijna filmische intimiteit krijgen tegenover de publieke sfeer van de kleedkamer.

Koel en beheerst in het openbaar, maar geplaagd door hartverscheurende inzinkingen in privékring: Margo wordt briljant neergezet door Gillian Anderson, die erin slaagt de legendarische vertolking van Bette Davis naar de achtergrond te dringen. Net als de getalenteerde maar ambitieuze Eve is Lily James een openbaring in de titelrol; geloofwaardig als zowel een onschuldige ingénue als een doelgerichte manipulator. Binnen de sterke cast — met onder andere Rhashan Stone als toneelschrijver Lloyd Richards, Sheila Reid als kleedster Birdie en Julian Ovenden als Bill — valt Monica Dolan op als Margo’s vriendin en vertrouwelinge Karen Richards. Zij vangt op sublieme wijze de kwelling en afschuw wanneer ook zij slachtoffer wordt van Eve’s charmes. Als criticus Addison DeWitt herinnert Stanley Townsend aan de hoffelijkheid van George Sanders' Oscarwinnende rol, maar hij voegt een sinistere laag toe die ijzingwekkend inspeelt op wat we nu weten over mannelijke macht in de entertainmentindustrie. Met de onheilspellende achtergrondmuziek van PJ Harvey die de spanning verder opvoert, heeft deze All About Eve misschien wat van de lichtvoetigheid van de filmklassieker verloren, maar de pijn des te scherper blootgelegd.

Te zien tot en met 11 mei 2019.

Foto's: Jan Versweyveld

BOEK TICKETS VOOR ALL ABOUT EVE