RECENSIE: Bug, Found 111 Theatre ✭✭✭✭✭

Kate Fleetwood en James Norton in Bug. Foto: Simon Annand.

Bug Found 111 Theatre 30 maart 2016 5 sterren

Found 111 is een buitengewoon theater; een speelvlak vol potentie, gelegen bovenin een chic maar rauw, bohemien pakhuis aan de Charing Cross Road. Simon Evans' nieuwe enscenering van Tracey Letts' Bug past hier perfect en benut de fringe-esthetiek voor een prachtig claustrofobisch effect. In combinatie met een fascinerend script en spel van twee acteurs op de toppen van hun kunnen, zorgt Bug voor een spectaculaire theaterervaring.

Het stuk opent met de aan de grond geraakte Agnes (Kate Fleetwood) en haar vriendin RC (Daisy Lewis) die crack roken in de louche motelkamer van Agnes. Plots wordt hun ‘feestje’ verstoord door Peter (James Norton), een kennis van RC die zichzelf voorzichtig introduceert met de lijn: “I am not an axe murderer”. Dat is hij ook niet, al erkent hij dat hij de neiging heeft mensen ongemakkelijk te maken. Agnes valt echter voor Peters eerlijke houding en goede hart; de tegenpool van her ex-man Jerry (Alec Newman). Peter praat beschaafd, is bedachtzaam en intuïtief, en al snel belandt het tweetal samen in bed. Wanneer ze wakker worden, voelt Peter insecten over zijn huid kruipen, wat de aanzet vormt voor een folie à deux die hen beiden dreigt te verslinden.  

Dit is geen voorstelling voor de tere zieltjes. Bug is rauw, bloederig en pijnlijk intiem. Het decor weeft zich om het publiek heen, waardoor velen op slechts centimeters afstand van de acteurs zitten. Het meest veelzeggend is dat Agnes en Peter, zelfs wanneer het verstand wegropt bij elke wanhopige mep naar een denkbeeldig insect, empathische figuren blijven. Hun vreemde maar tedere romance is een balsem op hun eeltige en dorre levens, en zoals velen van ons snakken ze naar een helder doel. De tragedie van Bug is dat hun hoopvolle einde altijd net buiten bereik blijft, gedwarsboomd door de hardnekkigheid van rotte, genadeloze herinneringen die zich uiten in zelfdestructief gedrag.

James Norton en Kate Fleetwood in Bug. Foto: Simon Annand

Kate Fleetwood levert een meesterlijke prestatie, een indrukwekkende demonstratie van hoe tragedies uit het verleden zich vastketenen aan iemands karakter. Haar schuwe maar beheerste houding tegenover Peter wordt afgezet tegen de nerveuze, defensieve opstelling die ze inneemt tegenover Jerry, wiens doelgerichte agressie haar langzaam sloopt. We zien een vrouw die diep getekend is door verlies en zo wanhopig probeert vast te houden aan het nieuwe geluk met Peter, dat ze een slaaf wordt van al zijn waanzinnige theorieën. Terwijl ze zich vastklampt aan hun koortsachtige logica, lijkt het alsof Agnes vecht voor haar leven; Fleetwood brengt de aftakeling van haar levendige en gevatte persoonlijkheid krachtig in beeld.

Peter is een complexe opgave voor elke acteur, omdat het risico op onbedoelde overacting op de loer ligt. James Nortons vertolking is uiterst fysiek, maar zeer natuurlijk, doordat Peters manie geloofwaardig wordt opgebouwd in zijn meeslepende openingsscènes. Norton vangt hier prachtig de essentie van een man die doodsbang is anderen pijn te doen, maar snakt naar menselijke warmte. Hij praat liever niet over zijn obsessie omdat mensen er “nerveus van worden”, maar erover spreken wordt een dwangneurose – een ontwikkeling die fascinerend is om te aanschouwen. Peter raakt verlamd door elke toegeving aan zijn waan, en Nortons gelaagde spel vormt een slim tegenwicht voor zijn steeds grilliger gedrag door het tonen van de fysieke aftakeling.

Fleetwood en Norton worden bijgestaan door uitstekende bijrollen. Alec Newman is een treffend manipulatieve Jerry: charismatisch maar wraakzuchtig, een geharde sociopaat. Daisy Lewis brengt als RC veel warmte in haar scènes met Agnes en biedt de kijker het perspectief van een buitenstaander op de waanzin die zich ontplooit, terwijl Carl Prekopp een intrigerende, raadselachtige Dr. Sweet neerzet. De grootste ondersteuning komt echter van het briljant bedachte geluids-, licht- en decorontwerp. De transformatie van Agnes' zielloze hotelkamer naar een hels gesticht, vol fel licht en aluminiumfolie, is slechts één van de symbolen van krankzinnigheid. Duisternis valt in op de klanken van griezelige muziek; we horen zwermen insecten trippelen en krijsen met een alarmerend effect, en in een memorabele scène wordt onze perceptie van de gebeurtenissen uitgedaagd door het plotseling openen van de motelkamerdeur. De acteurs gaan op hun beurt fantastisch om met het omringende publiek en bezetten het decor als dieren die in een kooi ijsberen. Dit zorgt ervoor dat iedereen een goed zicht heeft op de actie, terwijl de sfeer van angst en wanhoop wordt versterkt.

Alec Newman en Daisy Lewis in Bug. Foto: Simon Annand

Simon Evans' regie van Bug is een visceraal en meeslepend stuk dat de kwaliteit van het uitmuntende script van Tracey Letts eer aan doet. Kate Fleetwood en James Norton leveren diep roerende prestaties, ondersteund door een sterke cast en een subliem ontwerp van decor, licht en geluid. Het is een briljant gedoseerd stuk dat je hartslag doet versnellen en nog lang in het geheugen zal blijven hangen.

Bug is tot 7 mei 2016 te zien in Found111

James Norton in Bug. Foto: Simon Annand

Alec Newman en James Norton in Bug. Foto: Simon Annand.

Kate Fleetwood in Bug. Foto: Simon Annand

James Norton en Carl Prekopp. Foto: Simon Annand

Kate Fleetwood in Bug. Foto: Simon Annand

Daisy Lewis in Bug. Foto: Simon Annand