RECENSIE: Chess, London Coliseum ✭✭✭✭✭

Paul T Davies bespreekt de musical Chess, die momenteel een vijf weken durend sterrenseizoen beleeft in het London Coliseum.

Tim Howar, Michael Ball en Cedric Neal in Chess. Foto: Brinkhoff Mogenburg. Chess

London Coliseum

1 mei 2018

5 Sterren

Boek Nu

“Elk schaakspel betekent een variatie minder om te spelen.” Met deze woorden uit de tekst van Tim Rice opent The Story of Chess. Nu moet daaraan worden toegevoegd dat elke productie van Chess weer een nieuwe variatie biedt om van te genieten. Grondig herzien ten opzichte van het conceptalbum uit 1984, de West End- en Broadway-producties, en met de verhoudingen tussen Oost en West die een nieuwe ijstijd van de Koude Oorlog lijken in te gaan, luidt de grote vraag: “Is dit de productie van Chess waar we al 32 jaar op wachten?”

Michael Ball als Anatoly in Chess de musical. Foto: Brinkhoff Mogenburg

Welnu, het Coliseum is de perfecte locatie voor de vocale kracht en complexiteit van deze partituur. De absolute sterren van de show zijn het ENO-orkest en -koor onder leiding van dirigent John Rigby; de voorstelling heeft nog nooit zo goed geklonken. Regisseur Laurence Connor creëert een levendige productie en begrijpt heel goed dat deze musical de hoofdrolspelers uitstekende kansen biedt om alles te geven. Ik herinner me de oorspronkelijke West End-productie als vrij sober, hoofdzakelijk in zwart-wit, maar hier ontwerpt Matt Kinley een met neon doordrenkte wereld vol kleur. Projecties bieden een nuttige achtergrond voor de geschiedenis en politiek van de Koude Oorlog, wat helpt om het lastigste aspect van het verhaal — de politiek — vorm te geven. (Het liefdesverhaal is eigenlijk vrij eenvoudig). De cast wordt tijdens de solo's en duetten zelfs op schermen geprojecteerd, en hoewel dit soms richting een popconcert neigt, past het perfect bij een zaal van dit formaat; hoe verder je van het toneel zit, hoe meer je van het spektakel geniet.

Cassidy Janson als Florence in Chess de musical. Foto: Brinkhoff Mogenburg

Maar het is de zang die je zal bijblijven, en wat een geweldige cast is er voor deze productie samengesteld. Michael Ball bevestigt opnieuw zijn reputatie als een van onze beste musicalsterren in de rol van de Rus Anatoly, die naar het Westen overloopt nadat hij verliefd is geworden op Florence. Zijn vertolking van de afsluiter van de eerste akte, Anthem, bezorgt je kippenvel en brengt het hartzeer van ballingschap prachtig over in een rol waarin zijn personage zijn emoties onder controle moet houden.

Tim Howar en de cast van Chess de musical. Foto: Brinkhoff Mogenburg

Als Florence, die heen en weer slingert tussen haar geliefden in West en Oost, is Cassidy Janson emotioneel en briljant, vooral in Heaven Help My Heart. Tim Howar schittert als de rockster van de schaakwereld, de Amerikaan Freddie Trumper: brutaal en arrogant, maar zijn onzekerheid onthullend in het prachtige Pity The Child. De rol van Svetlana, de bedrogen Russische echtgenote die door Anatoly is verlaten, is aanzienlijk verder uitgewerkt sinds het origineel. In deze versie zijn Someone Else’s Story uit de Broadway-show en He is A Man, he is a Child uit de Zweedse productie toegevoegd.

Tim Howar en de cast van Chess. Foto: Brinkhoff Mogenburg

Alexandra Burke is een krachtige zangeres, maar voelt hier ietwat misplaatst en mist inleving. Dat kan aan de rol liggen, die nog steeds wat eendimensionaal aanvoelt, maar haar vertolking van die zelden gehoorde nummers is al reden genoeg om in de zaal te zitten. Phillip Browne is uitmuntend als de slinkse Molokov, en Cedric Neal geniet zichtbaar van zijn rol als de Arbiter.

Alexandra Burke in Chess de musical. Foto: Brinkhoff Mogenburg

Natuurlijk kan geen enkele productie de zwaktes van de musical volledig maskeren. Ten eerste gaat het over schaken, ten tweede is het plot eigenlijk vrij simpel (het is het politieke getouwtrek dat het hier en daar log maakt) en ten derde is de show nogal door mannen gedomineerd. Ik had me niet gerealiseerd hoe lang het duurt voordat Florence centraal staat, en voor Svetlana duurt het nog langer. Maar er zijn veel fantastische scènes (One Night in Bangkok, The Soviet Machine en het prachtige Endgame), en vooral in de tweede helft pakt de cast de kracht van het stuk op en gaat het dak eraf. En het antwoord is ja. Dit IS de productie van Chess waar we 32 jaar op hebben gewacht.

BOEK NU VOOR CHESS DE MUSICAL