RECENSIE: Dear Octopus, National Theatre ✭✭✭✭

Paul T Davies recenseert Dear Octopus van Dodie Smith, nu te zien in het Lyttelton van het National Theatre in Londen.

Ariella Elkins Green, Dharmesh Patel, Billy Howle en Amy Morgan. Foto: Marc Brenner Dear Octopus

The National Theatre, Lyttelton.

14 februari 2024

4 Sterren

BOEK TICKETS De herneming van Emily Burn van Dodie Smiths toneelstuk uit 1938 resoneert met familiewrijvingen en liefde. De familie Randolph komt samen om de 50-jarige bruiloft van Dora en Charles te vieren, waarbij vier generaties onder één dak samenkomen. Er zijn decennialange vetes, geheimen, onuitgesproken verlangens en kansen voor verzoening en feest. Het plot is wat dunnetjes en met zo'n grote cast zijn sommige personages onvermijdelijk onderontwikkeld. De kracht zit hem echter in de dialogen van Smith, vol gevatte opmerkingen, en het ensemble is perfect. Een andere ster is het draaiende decor van Frankie Bradshaw, dat de vergane glorie van het huis prachtig vastlegt; het behang is vaal en bladdert af, maar je voelt dat het nooit veranderd zal worden, net als de familie zelf.

Het gezelschap van Dear Octopus. Foto: Marc Brenner

De onbetwiste matriarch is Dora, vertolkt door Lyndsay Duncan in een uitmuntende, perfecte uitvoering. Haar prachtige stem vloeit als karamel, zelfs wanneer ze kattige opmerkingen maakt over haar oudere zus Belle, eveneens een perfecte typering van Kate Fahy. Glamoureus en altijd onberispelijk opgemaakt, vraagt Nora zich af of het niet gevaarlijk is om "zo'n gezicht mee naar buiten te nemen in de regen". Er is een schitterende scène waarin Belle praat met Charles (een prachtig waardige en verdraagzame Malcolm Sinclair) en openlijk vertelt dat ze al vijftig jaar verliefd op hem is, ondanks haar eigen mislukte huwelijken. Maar de grootste focus voor het publiek ligt op de relatie tussen Fenny en Nicholas; ze zijn verliefd op elkaar, een publiek geheim voor de rest van de familie. Prachtig gespeeld door Bessie Carter en Billy Howle, waarbij de dreiging van een huwelijksaanzoek door de lokale kippenboer hen eindelijk dwingt tot het gesprek waar we op wachten. In veel opzichten vormen zij het hart van de voorstelling.

Malcolm Sinclair en Kate Fahy. Foto: Marc Brenner

Het sublieme script en de vertolkingen bevatten vele pareltjes, vooral de manier waarop Nora de familie bij elkaar roept om hen vervolgens weer weg te sturen voor kleine klusjes, terwijl de liefde uit al haar poriën straalt. Het is erg gedistingeerd en het tempo ligt laag; af en toe dwaalt het stuk af, net als de 'Dear Octopus'-toespraak van Nicholas, wat een tikkeltje frustrerend kan zijn. In tegenstelling tot het andere familiedrama dat momenteel in het National speelt, Till The Stars Come Down, is dit een veel minder explosief stuk en voelt de inzet nooit echt riskant aan.

Kate Fahy, Billy Howle, Lyndsay Duncan, Ariella Elkins Green, Isla Ithier en Amy Morgan. Foto: Marc Brenner

Toch is het een tijdsopname van een familie aan de vooravond van weer een oorlog. De radio-uitzendingen van Chamberlains "peace in our time"-diplomatie tijdens de scènewisselingen herinneren ons eraan hoe fragiel dit gezin weldra zal worden. Dat enorme huis zal waarschijnlijk binnen korte tijd door het leger worden opgeëist, en men vraagt zich af hoeveel familieleden nog samen zullen komen om feest te vieren. Een prachtig weemoedig stuk.