RECENSIE: Into The Woods - De Film. Release op 9 januari 2015

Into The Woods: De Film

Geregisseerd door Rob Marshall

Vanaf 9 januari 2015 in de bioscoop

Hoe gaat dat oude liedje ook alweer? "If you go down to the woods today, you're sure of a big surprise..." Nooit zijn er treffendere woorden gesproken als je naar de film van Rob Marshall gaat, gebaseerd op de musical Into The Woods van Stephen Sondheim en James Lapine uit 1987. De filmversie zit vol verrassingen.

De eerste verrassing is hoe absoluut prachtig de orkestraties van Sondheims muziek zijn. Ze zijn simpelweg schitterend – en er zitten verrassingen in de incidentele muziek als je goed luistert. Flarden van melodieën uit andere Sondheim-musicals vormen een eloquent en humoristisch contrapunt bij de actie op het scherm.

De tweede verrassing is de manier waarop het koninkrijk en de realiteit van het Bos zijn vormgegeven. Zowel prachtig als verstrengeld, uitgestrekt en gedetailleerd; dit is een sprookjesland dat zowel volkomen geloofwaardig als volslagen magisch is – paden, bomen, beekjes, torens, graven, sporen, bloemen, velden, kastelen, braamstruiken, bergen, heuvels, rotsblokken, stromen, teerputten, watervallen, struikgewas en weiden, allemaal magnifiek en suggestief uitgelicht, mysterieus en verleidelijk.

De derde verrassing is de uitstekende manier waarop de magie is gerealiseerd. Misschien niet echt een verrassing, want film kan nu eenmaal visueel meer bereiken dan het toneel – maar hier is sprake van prachtige illusie: de wilde, explosieve verschijningen en verdwijningen van de Heks, de verschijning van de jurk van Assepoester, de bonenstaak, de herrijzenis van Milky White, de blauwe maan en het opmerkelijke einde van Last Midnight. De magie is prachtig en meeslepend verbeeld.

De vierde verrassing omvat de wijzigingen aan het plot, de personages en de partituur. Deze zijn talrijk en in sommige gevallen verbazingwekkend. Als je de musical goed kent, zul je waarschijnlijk op zijn best verbijsterd en op zijn slechtst ontzet zijn.

Dit is echter een filmbewerking; het probeert niet de magie van het toneel te kopiëren, maar creëert een eigen magie. De scènes met Rapunzel zijn bijvoorbeeld nooit beter geweest dan hier; ook de ontmoeting tussen de twee prinsen-broers, die culmineert in het heerlijke "Agony", heeft nooit deze hoogten kunnen bereiken, althans niet wat betreft de fysieke schoonheid van de omgeving – open plekken in het bos, kabbelende bergbeekjes, watervallen en een rotsachtig uitzicht over het koninkrijk. Niet alle veranderingen zijn echter welkom. Het inkorten van het verhaal en de muziek heeft gevolgen. Er is een vreemd gebrek aan urgentie in de eerste helft; niemand lijkt echt wanhopig om hun wens te vervullen, behalve de Heks. Assepoester lijkt vanaf het begin onzeker over de Prins, wat de vreugde ondermijnt die ze zou moeten ervaren als ze met hem trouwt. Het jubelende feest dat normaal gesproken aan het einde van de eerste akte plaatsvindt – dat glorieuze moment van ongeremde vreugde wanneer elk belangrijk personage zijn wens vervuld ziet en geniet van het vooruitzicht op "Ever After" – ontbreekt vrijwel volledig, waardoor het echte hoogtepunt nooit wordt bereikt.

Hierdoor is de afdaling naar somberheid, ellende en de confrontatie met de waarheid minder effectief dan zou moeten. Zonder een oprecht feest hebben spijt en verdriet niet dezelfde impact.

Er is één serieus kritiekpunt op deze film: hij probeert de complexiteit in de teksten van Sondheim en het script van Lapine te vereenvoudigen. Het schrappen van 'No More' en de reprise van 'Agony' verandert de dynamiek fundamenteel. Door kleine momenten van muzikale reflectie weg te laten, zoals Jacks afscheid van Milky White of de 'First' en 'Second Midnights', verdwijnen de subtiliteiten en inzichten in de personages die van Into The Woods zo'n rijke ervaring maken.

No More is het emotionele en verhalende hoogtepunt van de toneelmusical. Het is het moment waarop de Bakker zijn verleden, heden en toekomst onder ogen ziet en accepteert; het moment waarop hij eindelijk een keuze maakt om te overleven, te vechten en zijn kind te beschermen. Om te stoppen met zwelgen in zijn eigen ellende. Het is zijn moment in het Bos, en net als bij zijn vrouw voor hem, beïnvloedt het alle andere hoofdrolspelers.

In de film is de essentie van het lied gereduceerd tot een paar regels, een huilende James Corden die snikt als een achtergelaten walrusbaby, en een onverklaarde verschijning van Simon Russell Beale als de afwezige of overleden vader van de Bakker. Het is een magere vervanging voor een van Sondheims meest opmerkelijke nummers.

Maar misschien was het het minste van twee kwaden. Er is werkelijk niets in de zang van James Corden dat je doet verlangen naar meer. Hij brengt weinig glans aan de rol, van begin tot eind. En hoewel er een goede narratieve reden is waarom hij als verteller van het hele verhaal fungeert, is zijn voordracht zo dodelijk saai dat de vertelling overbodig wordt. Het is een sombere, zelfingenomen prestatie, doelloos, zonder charme en vol gemiste

kansen. Hij zingt It Takes Two alsof de tekst I Am The One is.

Dit is des te schrijnder omdat Emily Blunt als de Vrouw van de Bakker in elk opzicht een genot is. Subtiel en trefzeker navigeert Blunt door de vele emoties en verlangens die het personage typeren; zij is het kloppende hart van de film. Je gunt haar het kind, je gunt haar de Prins, je gunt haar haar "En"; ze neemt je moeiteloos mee op haar reis. Haar vertolking van 'Moments In The Woods' is werkelijk verrukkelijk.

Anna Kendrick is een fantastische Assepoester, een perfecte balans tussen een sprookjesfiguur en een echt mens. Haar scènes met Blunt zijn geweldig en wat mij betreft is 'Steps of the Palace' het hoogtepunt van de film. Kendrick zingt met een prachtige precisie, waarbij elke noot en elk woord de juiste aandacht krijgt. Ze is in elk opzicht beeldschoon en haar laatste gesprek met de Prins van Chris Pine is prachtig troosteloos.

Pine is ronduit sensationeel; de volmaakte belichaming van de eendimensionale, knappe Disney-prins; vol bravoure en met blinkende tanden. Het was een fout om hem niet gladgeschoren te laten zijn; zijn onverzorgde uiterlijk maakt zijn zijsprongen van het rechte pad te voorspelbaar. Maar hij is werkelijk fantastisch en neemt zichzelf genadeloos op de hak in Agony, met een groots komisch effect.

Billy Magnussen doet niet voor hem onder en haalt misschien wel meer uit een kleinere rol als de Prins van Rapunzel, het broertje van Pine. Hun onderlinge rivaliteit is vakkundig en humoristisch neergezet. Magnussen kiest voor de goedgebouwde, ideale buurjongen-prins, weliswaar in een strakke leren broek en met een heerlijke komische klungeligheid. Het is allemaal perfect gedoseerd, en zijn scènes met Rapunzel stralen warmte en ware liefde uit. De scène waarin zij zijn ogen geneest is werkelijk magisch.

De film geeft meer ruimte aan Rapunzel, en Mackenzie Mauzy grijpt die kans met beide handen aan. Ze zingt hemels, vestigt haar liefde voor de Prins in een oogwenk en levert prachtig gedetailleerd werk in de scènes met haar moeder, de Heks (Meryl Streep). Stay With Me wordt een verbazingwekkend duet, hoewel Mauzy voornamelijk zwijgt. Maar ze geeft Streep veel om mee te werken, en het resultaat is overweldigend ontroerend. Streep is de hele tijd bezwerend. Ze laat geen kans onbenut, vindt elke nuance in de tekst en creëert een Heks die eenzaam is, verscheurd door pijn en vastbesloten om te behouden wat voor haar belangrijk is. Haar wervelende verschijningen en vertrekken zijn glorieus en ze weet precies hoe ze een nummer moet verkopen, met nieuwe vondsten in melodieën die je dacht door en door te kennen. Ze is grappig, sexy en direct. Last Midnight is zo goed als ik het ooit heb gezien: spannend en triomfantelijk.

Tracey Ullmann is een gedenkwaardige en scherpzinnige Moeder van Sjaak. Ik hield van haar nuchtere aanpak, haar minachting voor Milky White en haar diepe angst voor armoede, gevolgd door haar aanpassing aan de rijkdom. Haar gevoel voor potsierlijke grandeur vormde een mooi contrast met haar eerdere pragmatisme. Haar laatste momenten waren zeer aangrijpend.

Joanna Riding is perfect als de geest van de moeder van Assepoester (met gracieuze, etherische zang), Annette Crosbie is een sterke Grootmoeder en de geweldige Frances de la Tour maakt de Vrouw van de Reus ontroerend maar moordlustig.

Ik had minder met Sjaak en Roodkapje; echte jongeren kunnen vaak niet de diepgang vinden die deze personages vereisen. Johnny Depp gaf een frisse draai aan de Wolf, maar er ging veel verloren door de jeugdigheid van Roodkapje en het feit dat de rollen van Wolf en Prins niet door dezelfde acteur werden gespeeld. Verrassend genoeg zijn Christine Baranski, Tammy Blanchard en Lucy Punch als de vreselijke familie van Assepoester minder effectief dan ze zouden moeten zijn; deels ligt dat aan hun vormgeving, maar dat is niet het enige. Gemiste kansen.

Door het gebruik van extreme close-ups en verschillende camerapunten biedt film de cast altijd de mogelijkheid voor "less is more", meestal met groot succes. Anderen mogen dan op het toneel betere live vertolkingen hebben neergezet, dat doet niets af aan het merendeel van het werk in deze film.

Nee, het probleem hier – even afgezien van de spectaculaire miscasting van Corden – is dat er te weinig van de toneelmusical naar het witte doek is vertaald. De film is noch een getrouwe versie van het stuk, noch een volledig eigen creatie; het is een tussenweg. Het is geen simpel sprookje en ook geen complexe verhandeling over het verschil tussen wensen, willen en hebben. Daardoor raakt de film de draad een beetje kwijt zodra de Vrouw van de Reus in het koninkrijk arriveert. Maar niet fataal.

Het punt is dat Sondheim, zoals gewoonlijk, dit spel al vooruit was. Hij liet de Vrouw van de Bakker zingen:

"Just remembering you've had an "and" When you're back to "or" Makes the "or" mean more Than it did before. Now I understand" Deze film creëert een "En". Het is heel goed mogelijk om van zowel de film als de toneelvoorstelling te genieten; maar wat mij betreft bewijst de film vooral dat de theaterversie nu nog meer voor me betekent dan voorheen. Into The Woods is een meesterwerk; de film van Rob Marshall maakt dat overduidelijk.

Ga het zien. Maar wees voorzichtig met wat je wenst...