RECENSIE: Jason Robert Brown In Concert, Royal Festival Hall ✭✭✭✭

v.l.n.r.: Caroline Sheen, Jason Robert Brown en Sean Palmer in Jason Robert Brown In Concert

Royal Festival Hall

26 mei 2015

4 Sterren

Jason Robert Brown is een beetje het lelijke eendje onder de Broadway-componisten: sommigen aanbidden hem om zijn tekortkomingen; anderen kunnen hem juist daarom niet luchten. Dan zijn er fans die smoorverliefd op hem zijn puur omdat hij die underdogrol vervult, maar de meeste Broadway-liefhebbers zien in hem een zwaan in de dop. Wanneer komt zijn grote doorbraak eindelijk?

We hebben het hier over een man die al drie Tony Awards op zijn naam heeft staan: twee voor The Bridges of Madison County (met een partituur die werkelijk een meesterwerk is – lees hier onze recensie) en één voor Parade (nog zo'n meesterwerk). En toch... op de een of andere manier wordt hij nog steeds niet tot de absolute top gerekend. Waarschijnlijk komt dat omdat hij geen voorstellingen heeft die jarenlang op Broadway draaien – maar dat heeft Sondheim ook niet, en aan diens status twijfelt niemand.

Brown is vaak het slachtoffer geweest van de omstandigheden. Zijn avondvullende voorstellingen hebben zelden een directe commerciële klik; het zijn 'slow burners' die pas na verloop van tijd een cultstatus bereiken. Soms was het niet de juiste regisseur, soms niet de juiste cast, maar de muziek was bijna altijd raak. Complex, muzikaal gelaagd, met vlagen jazz, blues en pop – soms als pastiche, soms heel specifiek. Brown schreef alles: van losse nummers en koralen tot songcycli en volledige musicals. En vaak met briljante, fijnzinnige teksten. Hij is een productief genie en heeft – terecht – een trouwe schare fans.

De Londense tak van die achterban kwam afgelopen dinsdag massaal naar de Royal Festival Hall voor een concert rondom zijn werk. Onder leiding van Brown zelf en Torquil Munro, met een achttienkoppig orkest (inclusief Browns favoriete drummer uit New York) en een keur aan Brits toptalent, beloofde de avond veel. En dat werd waargemaakt: het was een avond vol muzikaliteit en zang van de bovenste plank.

Terwijl je Brown ziet optreden met een orkest, omringd door fantastisch lokaal talent, wordt pijnlijk duidelijk waarom hij misschien niet zo populair is als hij verdient. Brown is een begenadigd componist, een subliem arrangeur, een meesterlijk begeleider en een gepassioneerd vertolker van zijn eigen werk – maar hij beschikt simpelweg niet over de stembereik- en kracht die hij denkt te hebben. Zijn nummers komen altijd beter tot hun recht en winnen aan kracht wanneer ze door anderen worden gezongen.

Brown opende en sloot het concert af met nummers die hij zelf zong. Hij begon met 'I Love Betsy', het openingsnummer van Honeymoon In Vegas, zijn laatste Broadway-show. Het is een heerlijk, monter, grappig en romantisch lied – en toen Rob McLure het op Broadway zong, was het oprecht hartverwarmend. Brown wist diezelfde resonantie niet te raken. Ook het prachtige 'Someone To Fall Back On', Browns finale, overtuigde niet volledig. Het was de opname van Brown zelf die dit nummer ooit beroemd maakte, maar nadat je vertolkingen hebt gehoord van bijvoorbeeld David Burnham, verbleekt Browns eigen versie. Zo hadden Oliver Thomsett of Sean Palmer, die beiden tijdens het concert op het podium stonden, vocaal veel sterkere versies kunnen neerzetten. Als er een puntje van kritiek was op deze avond, dan was het dat Brown zijn eigen liedjes zong.

Het duidelijkste voorbeeld was zijn uitvoering van een nieuw nummer, 'Melinda', uit een nog titelloze musical over het New York van de jaren 70. Een tijd waarin stijlen als disco en salsa botsten, wat Brown omschreef als een "Beiroet"-effect. Het nummer zelf was fantastisch: een smeltkroes van energie die totaal anders is dan alles wat hij hiervoor schreef. Het belooft een geweldige dansmusical te worden, maar het vraagt om een helderdere, krachtigere stem en een scherpere dictie.

Toch wogen de hoogtepunten ruimschoots op tegen Browns vocale beperkingen, mede omdat hij een ervaren performer is die de emotionele kern van zijn materiaal feilloos weet te vinden. Hij kan een nummer verkopen, dat staat vast. Maar anderen kunnen én zingen én verkopen, en van dat talent was de zaal vanavond overvloedig voorzien.

De onstuitbare, buitengewone Cynthia Erivo bewees twee keer hoe krachtig Browns muziek en tekst zijn in de handen van een zangeres die elke noot onder stroom kan zetten. Haar vertolking van 'Stars And The Moon' was perfect gedoseerd, poëtisch en werkelijk schitterend; elk woord doordrenkt van gevoel, elke noot zuiver en rijk. Maar haar verpletterende 'I Can Do Better Than That' fungeerde als het absolute hoogtepunt van de avond. De zaal ging volledig plat en Erivo werd getrakteerd op een ovatie die langer duurde dan ze zelf leek te verwachten. Ze had het mis: haar uitvoering was hét moment van de avond, in een programma dat toch al bol stond van de sterke optredens.

Amy Booth-Steel gaf ons een verleidelijk voorproefje van Honeymoon In Vegas (een show die het op Broadway beter had gedaan met een betere cast) met een ontroerende versie van 'Anywhere But Here'. Oliver Thomsett, die qua zelfvertrouwen en vocale maturiteit enorm is gegroeid, zong vol overgave zijn partij in het prachtige 'The River Won't Flow'. Hij kreeg fantastische steun van de achtergrondzangers (onder wie de begaafde Claudia Kariuki), al kon Matt Henry als medesolist niet helemaal aan zijn niveau tippen.

Ondanks vele grappen van Brown over het gebrek aan repetitietijd en geklaag dat alles halsoverkop in elkaar was gezet, was daar in de uitvoeringen weinig van te merken. Laura Pitt-Pulford, gracieus en indrukwekkend als altijd, Bertie Carvel en Oliver Thomsett lieten perfect zien waarom Parade Brown een Tony Award opleverde. Hun vertolkingen van 'The Old Red Hills Of Home', 'You Don't Know This Man', 'It's Hard To Speak My Heart' en 'This Is Not Over Yet' waren huiveringwekkend goed en sloten de eerste akte op een sublieme, dramatische en vocaal vlekkeloze wijze af.

De tweede akte bracht prachtig materiaal uit Browns artistieke triomf The Bridges Of Madison County. Er kwamen vijf nummers voorbij, met als absoluut hoogtepunt Sean Palmer en Caroline Sheen, die hartverscheurend goed waren in 'Before And After You' en 'One Second And A Million Miles'. Het publiek smulde ervan – hopelijk zorgt een slimme producent ervoor dat we in Londen snel een volledige productie van The Bridges Of Madison County te zien krijgen (het liefst met Hannah Waddingham en Palmer).

Er waren ook fragmenten te horen uit de productie van 13 door de National Youth Musical Theatre, inclusief een glansrol voor Eleanor Worthington-Cox ('What It Means To Be A Friend'). En natuurlijk was er, gezien de recente verfilming, een blok gereserveerd voor The Last Five Years, waarschijnlijk Browns grootste succes tot nu toe. Booth-Steel schitterde in 'Still Hurting' en Thomsetts 'Moving Too Fast' was magistraal. Hij had de loodzware taak om direct na Erivo's 'I Can Do Better Than That' te komen, maar hield zich meer dan staande.

Het denderende applaus en de lange staande ovatie aan het einde resulteerden in een toegift: de publieksfavoriet 'Caravans Of Angels', ingezet door Brown waarbij de zaal op het juiste moment inviel voor het koor. Het was een warme en verbindende finale van een sterrenavond die bewees hoe ongelooflijk goed de muziek is die Brown produceert.

Brown smeekte bijna elke aspirant-producent in de zaal om zijn shows naar Londen te halen – en eigenlijk zou dat niet nodig moeten zijn. The National Theatre zou The Bridges of Madison County moeten programmeren; de Old Vic of het gezelschap van Jamie Lloyd zouden feilloos Honeymoon In Vegas kunnen brengen; en Parade of The Last Five Years zijn inmiddels gevestigde namen die overal kunnen. Het enige wat ze nodig hebben, is een uitmuntende cast.

Dit concert bewees hoe gelaagd en voldoening gevend Browns muziek is als het door echte toptalenten gezongen wordt. Welk duwtje hebben producenten nog meer nodig?