RECENSIE: Lady Day at Emerson’s Bar and Grill, Circle in the Square ✭✭✭✭✭

Lady Day at the Emerson Bar and Grill

The Circle In The Square Theatre

16 april 2014

5 sterren

Het was de originele cast-opname van de Broadway-première van Ragtime waardoor ik voor het eerst kennismaakte met de glorieuze, warme en volstrekt betoverende sopraanstem van Audra McDonald. Haar Sarah was lumineus, buitengewoon en stralend.

Enkele jaren later zag ik haar voor het eerst live optreden, toen ze de hoofdrol speelde in 110 in the Shade. Ze was in alle opzichten bedwelmend. Haar personage daar leek in niets op Sarah uit Ragtime en ook haar vocale aanpak was totaal anders. Om een passende term te gebruiken: ze was 'fierce'. Gepassioneerd, zachtaardig, grappig en complex – en ze zong op een manier die elke maat van de partituur een frisse lading gaf.

Haar laatste rol op Broadway was in de herneming van Porgy and Bess en wederom was ze explosief, onmogelijk goed. Ze wist de sensuele, ongetemde kern van het personage te raken en vond elke nuance op de korte weg tussen geluk en wanhoop. Haar rijzende sopraan rekende moeiteloos af met de inherente moeilijkheidsgraad van Summertime en ze verslond elk ander deel van de muziek, waarbij ze een onstuimige passie uitstraalde die zinderde door de zaal.

Met vijf Tony Awards op haar naam is haar bereik en veelzijdigheid uitzonderlijk. Ze lijkt werkelijk alles te kunnen en beschikt over een stem met een verbazingwekkende flexibiliteit, leven, timbre en kracht. Er zijn weinig rollen in het repertoire die zij niet aan zou kunnen.

Momenteel is in The Circle in the Square op Broadway de productie van Lonny Price te zien: Lady Day at Emerson's Bar & Grill. Het is een voorstelling in één akte die de laatste tragische fase van het leven van de legendarische Billie Holiday verbeeldt.

Het stuk, geschreven door Laine Robertson, stelt zich een nachtelijke cabaretvoorstelling uit 1959 voor in een bekende hotspot in Philadelphia. Maar in plaats van een feitelijke reconstructie te bieden, creëert Robertson een 'stream of consciousness': een werveling van anekdotes, liedjes, bittere tranen en indringende stiltes. Als geheel werpt het een ontluisterend en diepgaand licht op de tragische ondergang van een van 's werelds grootste jazzzangeressen.

Vanaf het moment dat ze de zaal binnenkomt, licht wankelend en in zichzelf pratend, is McDonald onweerstaanbaar. Wanneer ze vervolgens I Wonder Where Our Love Has Gone inzet, verbijstert ze haar publiek. Er is geen enkel spoor meer te bekennen van haar eigen stem, de rijke en zelfverzekerde sopraan die we zo goed kennen.

Die is volledig verdwenen.

In de plaats daarvan horen we de stem van Billie Holiday. Het is een miraculeuze nabootsing van de specifieke, hoogst individuele klank en stijl waarmee Holiday haar fans betoverde. McDonald zingt niet alleen als Holiday, ze bént Holiday; elke gebroken frase, elk gebroken ritme en elke hese snik in haar stem is raak. Met feilloze precisie roept ze de kracht en passie op die Holiday zo uniek maakten. En dat alles zonder ook maar een glimp van haar eigen persoonlijkheid of stem te verraden.

Haar vertolkingen van Strange Fruit en T'aint Nobody's Business If I Do zijn onvoorstelbaar goed.

Niets kan je echt voorbereiden op deze prestatie. Het valt in een geheel eigen categorie. Het is geen reconstructie of herinterpretatie; het voelt meer als een reïncarnatie. Omdat het fris is, vol pijn en verrassing, delicaat en bruut – en volkomen hypnotiserend. Transcendent.

McDonald raakt elke nuance, elke beweging, elk lallend woord, elk venijnig verhaal en elke slok gin... Alles klopt.

Ze begeeft zich dapper tussen het publiek en dat leidt tot geïmproviseerde momenten – maar Holiday is altijd aanwezig. Geen enkel moment valt ze uit haar rol.

Sommige scènes zijn ongelooflijk pijnlijk: wanneer ze terugkeert in de bar nadat ze voor haar publiek is weggevlucht, terwijl ze haar kleine hondje vasthoudt – haar linkerhandschoen teruggestroopt en besmeurd, de littekens van de heroïne zichtbaar – voel je haar private kwellingen. Ik geloof niet dat er iemand in de zaal nog ademhaalde. Het was ongekend krachtig.

Ze is ook grappig. Verschillende anekdotes onthullen een kleurrijk leven en een onverwoestbare vrouw die geen geduld had met dwazen.

Het is een rijk en beangstigend krachtig stuk theater.

Ook het decorontwerp van James Noone is perfect. Aan een muur hangen symbolen uit die tijd – instrumenten, andere sterren, jurken. Ze vormen een sfeervol decor voor de herinneringen van Holiday.

En in het middelpunt, op het toppunt van haar aanzienlijke kunnen, schittert Audra McDonald met haar grenzeloze talent en genialiteit.

Absoluut niet te missen.