RECENSIE: Living Between Lies, Kings Head Theatre ✭✭✭

Living Between Lies (#Festival45)

King’s Head Theatre, Islington

16/11/15

3 Sterren

Koop tickets

Leugens zijn er in alle soorten en maten. Er zijn de leugens die je anderen vertelt, of die jou worden verteld. De leugens die je jezelf voorhoudt, bewust of onbewust, en de leugens die langzaam binnensluipen; waar halve waarheden en ontwijkende antwoorden bedoeld om werk of privéleven soepel te laten verlopen, uiteindelijk stollen tot regelrechte misleiding. En dan zijn er nog de leugens die mensen zomaar vertellen, uit verveling of gewoon voor de lol, om een grijze dag wat kleur te geven.

Al deze vormen komen voorbij in ‘Living Between Lies’, onderdeel van het ‘Festival 45’ dat momenteel in het King’s Head Theatre te zien is.

Er is nauwelijks sprake van een decor, enkel het publiek aan drie zijden en een paar stoelen. Er zijn vier spelers, allen vrouwen, en de voorstelling is geschreven en bedacht door het gezelschap Underfoot Theatre, geregisseerd door Florence Bell. Het stuk duurt iets meer dan een uur en wordt zonder pauze gespeeld.

De handeling verweeft de verhalen en escalerende crises van vier vrouwen wiens levens op verschillende manieren zijn gebouwd op een fundament van leugens. Hoewel het wordt aangekondigd als een komisch drama, is de toon overwegend serieus en somber, met als enige uitzondering de relatie die puur voor het plezier uit leugens is opgebouwd. Veel van het materiaal bestaat uit monologen of dialogen, waarbij de vier vrouwen elkaar pas aan het einde van het stuk echt ontmoeten op een perron. Hoewel daar een zekere logica achter zit, vond ik dit persoonlijk een gemiste kans; een kans om de actie en interactie naar een hoger plan te tillen.

Lindsey (Orla Sanders) is een gedreven zakenvrouw die volledig gefocust is op een ongespecificeerd IT-project waaraan ze zo obsessief gehecht is geraakt dat ze het haar ‘baby’ noemt. Haar leven draait om vroeg opstaan, bezoeken aan haar verlamde moeder in een verzorgingstehuis en steeds frustrerendere confrontaties met haar baas, die haar ‘baby’ heel anders ziet dan zijzelf. Het kan niet anders dan op een ramp uitlopen, waarbij zelfbedrog uiteindelijk leidt tot bedrog door anderen.

Sanders weet de intensiteit van haar personage en het ontwrichtende effect van haar zelfbedrog op haar gedrag goed te vangen: gepassioneerde uitbarstingen, overdreven minachting voor anderen en een moeizame haat-liefdeverhouding met haar moeder. Echter laat de tekst voor dit personage te wensen over. Er is weinig ruimte voor ontwikkeling of een echt narratief. We weten vanaf het begin waar dit personage eindigt en er worden weinig nieuwe elementen aan het verhaal toegevoegd zodra het beginscenario duidelijk is. Dit is bij uitstek een moment waarop interactie met andere personages een goede motor zou zijn geweest voor de dynamiek en ontwikkeling van haar persoonlijke verhaal.

Alice (Magdalena McNab) wordt grotendeels ook via een soloperformance neergezet, hoewel ze in enkele cruciale scènes telefoneert of voicemails achterlaat voor anderen, zoals haar ontrouwe en zwakke aanstaande echtgenoot Harry (ingesproken door Christopher Sherwood) of zijn zus Carole (Aleks Grela). Ze begint het stuk in de overtuiging dat ze een volmaakt leven leidt en zich met Harry zal settelen om aan kinderen te beginnen. Hiervoor heeft ze zelfs een geweldige kans als tv-presentatrice laten schieten.

Alles loopt echter al snel mis wanneer Harry’s afwezigheid, late avonden en buitenlandse reizen onthullen dat hij op het punt staat haar te verlaten voor een ander. Van een huwelijk of kinderen zal geen sprake zijn. Op dat moment slaat het personage om in een hysterische ontkenning van de feiten en een vastberadenheid om de ene na de andere pijnlijke scène te trappen – in een karaoke-bar, op Harry’s werk en voor een klas vol kinderen waarbij ze haar zelfbeheersing verliest.

McNab krijgt in deze rol volop kansen voor theatrale uitspattingen en grijpt die met enkele sterke momenten, met als hoogtepunt de uitgebreide vragensessie met de kinderen waarin de mentale ineenstorting van haar personage het meest aangrijpend is. Toch vond ik de vertolking vanaf het begin al te hyper-intens en neurotisch, zelfs toen alles nog goed leek te gaan. Dit beperkte de reikwijdte van haar psychologische reis en maakte de afloop wel erg voorspelbaar. Net als bij Lindsey vond ik dat de tekst de kaarten van dit personage te vroeg en te duidelijk op tafel legde. Juist voor zo'n behoeftig personage zou een tegenspeler,

sympathiek of niet, de actrice meer ruimte en energie hebben gegeven om op te reageren.

Kim (Aleks Grela) is een jonge vrouw die op het randje leeft: armoede, drugs, een vriend die mogelijk gewelddadig is en een gewonde pols houden haar bezig. Ze meldt zich bij de spoedeisende hulp in de hoop op een recept voor pijnstillers. Is de pijn echt, of is het om een verslaving te voeden? Haar personage is absoluut omgeven door mysteries.

Ze wordt echter overtroffen in raadselachtigheid door Laura (Joanne Fitzgerald), die een medisch professional lijkt te zijn maar dat niet blijkt te zijn. Laura belooft Kim een recept als zij haar geheimen prijsgeeft. Wanneer Kim dat doet, krijgt ze meer dan waar ze op rekende, en zeker geen recept. Laura neemt verschillende gedaantes aan: een agressieve lesbienne, een gedumpte en teleurgestelde echtgenote, en meer, totdat het erop lijkt dat ze liegt puur om het liegen, of op z’n minst een zeer creatieve omgang met de waarheid heeft. De rollen worden omgedraaid en Kim wordt neergezet als de brave burger, ondanks haar alternatieve levensstijl.

Deze confrontatie tussen de twee personages heeft wat eigenaardigheden en losse eindjes, wellicht bewust. Maar er is wel sprake van progressie en genuanceerde interactie, wat de personages meer vaart geeft en het spel meer focus. Beide vrouwen reageren goed op elkaar en tonen de creatieve wisselwerking, zelfs het plezier, dat in leugens besloten kan liggen. Het stuk als geheel zou hier meer bij gebaat zijn geweest, ook al snijdt het waardevolle punten aan over de alomtegenwoordigheid van liegen in ons leven. Realiteit en fantasie vormen immers een spectrum en het is interessanter en onthullender om die stappen samen met anderen te verkennen. Er zitten hele goede ideeën en rijke karakteriseringen in, maar mocht de voorstelling naar Edinburgh of andere Fringe-locaties gaan, dan is dit de richting waarin ik verdere ontwikkeling zou aanraden.

Living Between Lies is nog tot 22 november te zien in het King’s Head Theatre.