RECENSIE: Once Upon A Mattress, Upstairs At The Gatehouse ✭✭

Julian Eaves recenseert Once Upon A Mattress, de musical die momenteel te zien is Upstairs at the Gatehouse.

Once Upon A MattressUpstairs At The Gatehouse, 7 maart 2020 2 Sterren Koop Tickets De ondeugende titel van deze show is - het spijt me je te moeten teleurstellen - ongeveer het spannendste wat je zult beleven.  Deze nogal stijve, bloedserieue hervertelling van het Hans Christian Andersen-verhaal 'De prinses op de erwt' heeft totaal niets 'volwassens' in zich: bewerkers Jay Thompson, Dean Fuller en Marshall Barer (de laatste is ook de degelijke, soms geïnspireerde tekstschrijver) maken hiervan een onvermoeibaar onschuldige, brave en kinderlijke kijk op de wereld en de mensheid, vol onbeholpen, simplistisch jaren vijftig optimisme.  Als het bedoeld zou zijn voor kinderen, vooral onder de 10 jaar, dan zou het nog wel ergens op kunnen slaan.  Mary Rodgers lanceerde deze show in hetzelfde jaar als 'The Sound of Music' van haar vader, wat enkel het enorme gat tussen hun talenten onderstreept.  Zoals het er nu voorstaat, is het lastig te zien wie dit moet aanspreken: noch het reguliere musicalpubliek, noch degenen die op zoek zijn naar iets leuks met de kinderen.  Dit kan als een verrassing komen: in de VS wordt de musical regelmatig hernomen en ook hier in Londen is het eerder gedaan (in 2003 bij de Landor) met aardig wat succes.  Wat weerhoudt de huidige productie in Highgate er dan van om te werken? Nou, om te beginnen ziet de enscenering van regisseur Mark Giesser er vanaf het begin uit alsof de productie 'in de problemen' zit.  Het podium is op dezelfde manier ingericht als bij zijn vorige werk op dit adres, 'Strike Up The Band' van vorig jaar, waarbij het orkest op het overvolle achterste gedeelte van het speelvlak staat: muzikaal leidster Jessica Douglas heeft de muzikanten goed onder controle en brengt een kittige uitvoering van de partituur van Rodgers, waarbij ze met haar eigen volle arrangementen optimaal gebruikmaakt van de melodische charme en ritmische energie.  Qua geluid horen we puur Broadway uit de jaren 50.  Maar dat is niet wat we terugzien in het decorontwerp van Giulia Scrimeri.  Er zijn een paar verrijdbare panelen die wat heen en weer worden geschoven, en een kluwen dozen en een paar verhogingen waaronder stapels kussens en stoffering loeren, wat deze productie een nogal chaotische 'look' geeft.  Daarentegen creëren enkele relatief weelderige kostuums een soort 'panto'-stijl, waarin felle kleuren en bizarre contrasten in patronen en stoffen worden gebruikt om de veertiende eeuw te 'suggereren', of in ieder geval het soort sprookjeswereld waar prinsessen hun slaap door niets angstigers laten verstoren dan een gedroogde peulvrucht. Hoewel de kostuums een brede acteerstijl suggereren, lijkt Giesser van zijn vastberaden cast vooral boute, brutale, tweedimensionale personages te verlangen.  Niets mag 'echt' zijn in hun scènes, waar alle emotionele reizen van 0 naar 100 gaan in welgeteld drie seconden.  De dialogen worden dus naar ons geroepen met weinig tot geen variatie, en zonder de verleidelijke aantrekkingskracht van de panto-traditie (er is geen interactie met het publiek en geen enkel gevoel voor het rituele karakter hiervan).  In plaats daarvan blijven we de hele tijd passieve toeschouwers, worstelend om enig menselijk contact te vinden met deze interpretatie, terwijl de nadrukkelijke directheid van het acteren constant op een verwarrende manier vloekt met de opzettelijk goedkope, maffe weelde van de kostuums.  Wat hier mogelijk ontbreekt, is een steviger grip op de essentieel 'vaudevilliaanse' geest van het stuk.  Een lichtheid in de aanpak, een ongedwongen nonchalance die aansluit bij het luchtige plezier van het script en de muziek.  We zien hier hints van terug in de slimme vondsten van Chris Whittakers soms ijzersterke choreografie, maar de regie profiteert niet van de lollige groteskheid van het ontwerp; erger nog, het slaagt er niet in de magie van het verhaal te vinden. Niettemin is het makkelijk om mee te leven met de sterke cast, die opgezadeld zit met een onmogelijke taak.  In de hoofdrol gooit Beth Burrows bergen energie in haar rol als een Amerikaans klinkende Prinses Winnifred; maar hoe kan haar topnummer 'I'm shy' echt aankomen als het — net als de rest van de show — gebracht moet worden op de rommelhoop die hier voor podium doorgaat?  Ze heeft ook moeite met de verstaanbaarheid, wat deels aan het geluidsontwerp van Andrew Michie kan liggen, maar waarschijnlijk meer aan het feit dat de show blijkbaar geen technische repetitie heeft gehad voor de première-avond (iets wat de regisseur ook nog wel uit te leggen heeft).  De belichting van Jess Pomeroy kampt met hetzelfde probleem. Technisch beter gefaciliteerd was Theo Toksvig-Stewart als Prins Dauntless, en er werden geen gevangenen gemaakt door de enge, stereotiepe bullebak van een schoonmoeder, Koningin Aggravain, gespeeld door Julia Faulkner.  De jaren vijftig zijn geen fijne plek voor mensen die een hekel hebben aan flauw, oppervlakkig seksisme.  De prachtige stem van Rachel Louise Miller klinkt helder en zuiver in haar vele muzikale nummers als Lady Larken — was haar rol maar dankbaarder geschreven.  Rachel Lee-Gray brengt een mooi geluid voor The Jester/Princess 12, en Scott Armstrong klinkt prettig als de amoureuze Sir Harry, terwijl Matthew James Willis vol pit zit als The Minstrel.  De robuuste cast wordt gecompleteerd door John Sears als De Tovenaar en Courtney Hammond in de dubbelrol van Lady Rowena en de Nachtegaal van Samarkand.  Het is een prima groep spelers, maar dit materiaal laat hen in deze productie niet op hun best zien.  Als curiosum is het wellicht de moeite waard, en voor wie weinig eisen stelt biedt het een paar uur beleefd escapisme.