RECENSIE: Our Country's Good, West Yorkshire Playhouse ✭✭✭✭

Jonathan Hall recenseert Timberlake Wertenbakers bewerking van Thomas Keneally’s roman Our Country's Good in het West Yorkshire Playhouse.

Het ensemble van Our Country's Good. Foto: Catherine Ashmore Our Country's Good

West Yorkshire Playhouse

4 Sterren

Meer informatie Timberlake Wertenbakers bewerking van de roman door Thomas Keneally heeft terecht de status van een moderne klassieker verdiend; deze enscenering door het gezelschap Ramps on the Moon brengt een krachtige nieuwe dynamiek in het verhaal over Britse gevangenen die een toneelstuk opvoeren in de prille kolonie Australië. Op het eerste gezicht lijkt een toneelstuk over een toneelstuk (gebaseerd op een roman), dat thema's behandelt als de kracht van het woord en het effect van theater op individu en maatschappij, misschien niet direct meeslepend. Maar ik kan alleen maar zeggen dat deze bruisende uitvoering door dit gezelschap van D/dove* en beperkte acteurs dat in geen enkel opzicht is. Het succes schuilt in het feit dat deze concepten tot leven worden gebracht door personages — onderdrukte gevangenen en wrokkige soldaten — die de overtuiging dat theater een beschavende kracht heeft, een krachtige waarheid meegeven.

Foto: Catherine Ashmore

Hoewel de energie in de vroege scènes waarin deze concepten worden besproken — meer vertellend dan tonend — iets inzakte, werd dit ruimschoots goedgemaakt door latere scènes waarin diezelfde ideeën zichtbaar worden door de verhalen van de personages: de soldaat met heimwee die liefde en zingeving vindt via het theater, de hoofdrolspeelster die moet optreden terwijl de doodstraf haar boven het hoofd hangt. Misschien wel de meest krachtige en aangrijpende scène toont hoe de repetities als een daad van verzet doorgaan, ondanks de pogingen van een officier om de cast te vernederen; de tekst wordt gerepeteerd tegen het hartverscheurende geluid van een zweepslag voor een van de bemanningsleden.

Een subtiele vormgeving van Neil Murray roept het blauw en geel op van het vreemde, nieuwe land — ‘deze omgekeerde woestijn’ zoals een gevangene het beschrijft — en Jon Nicholls zorgt voor een indringende, subtiele soundtrack.

De cast van Our Country's Good. Foto: Catherine Ashmore

Een extra, krachtige dimensie aan de regie van Fiona Buffini is het feit dat Ramps on the Moon een gezelschap is dat voor minstens 60% uit D/dove* of beperkte acteurs bestaat; het verhaal van mannen en vrouwen die door een onwetende maatschappij gemarginaliseerd worden (vaak om triviale redenen) wordt hier gepresenteerd door een groep mensen die hun eigen potentiële uitsluiting vol energie hebben overstegen. Gebarentaal en boventiteling vormen een integraal onderdeel van de hele productie; de gebarentaal is prachtig uitgevoerd, zowel door degenen in de scène als door anderen aan de zijlijn in de stijl van een Grieks koor.

De energieke en toegewijde cast doet het stuk volledig recht; noemenswaardig zijn Alex Nowak als de gevangene die zich volledig verliest in de wereld van het theater, Emily Rose Salter als de rebelse maîtresse en Gbemisola Ikumelo als de spottende maar kwetsbare hoofdrolspeelster die met de dood wordt bedreigd. Elk lid van de cast verdient echter lof voor de gebarentaal, die een prachtig, dramatisch en toch onopvallend onderdeel van de handeling was. In een stuk dat over woorden gaat, krijgen de woorden hun eigen fysieke schoonheid, wat een extra dynamiek geeft aan de discussie over de louterende kracht van taal en toneel.

*De term D/doof maakt onderscheid tussen Doven (gebruikers van gebarentaal) en doven (slechthorenden die gesproken taal als eerste taal hebben en mogelijk liplezen en/of hoortoestellen gebruiken).

OUR COUNTRY'S GOOD IS NU OP TOURNEE