RECENSIE: Romance Romance, Landor Theatre ✭✭✭✭

Romance, Romance

Landor Theatre

12/10/15

4 sterren

Koop tickets Romance, Romance ging oorspronkelijk in 1987 Off-Broadway in première en na lovende kritieken volgde een transfer naar het Helen Hayes Theatre voor een indrukwekkende reeks van 297 voorstellingen, wat vijf Tony-nominaties opleverde. Helaas moest de show het dat jaar opnemen tegen Phantom of the Opera. In 1997 was de productie in het Verenigd Koninkrijk te zien met opeenvolgende speelperiodes in de theaters Bridewell en Gielgud. Het script en de liedteksten zijn van Barry Harman en de muziek is gecomponeerd door Keith Herrmann. Hoe houdt het stuk zich bijna twintig jaar na de laatste Londense uitvoering? Het werk bestaat in feite uit twee musicals van één akte, die alleen verbonden zijn door het thema van bewuste of onbewuste romantische verwikkelingen en één gemeenschappelijk lied – het veelzeggende 'It’s not too late'. Dit weerspiegelt het hoofdthema van de show: dat het nooit te laat is om een romantische relatie aan te gaan of juist te beëindigen wanneer grenzen worden overschreden. Er zijn twee verschillende literaire bronnen. The Little Comedy is gebaseerd op een kort verhaal van Arthur Schnitzler, en Summer Share is ontleend aan een ander verhaal uit de fin de siècle, ditmaal Jules Renards Le pain de ménage. De eerste behoudt de historische setting, terwijl de tweede is verplaatst naar een vakantiehuis in de Hamptons in de huidige tijd.

Elke mini-musical bevat een tiental nummers en wordt begeleid door een strak en vakkundig vierkoppig ensemble onder leiding van MD Inga Davis-Rutter (piano), met Rosie Reed op diverse rietinstrumenten (voornamelijk fluit), Jeremy Longley op bas en basgitaar en Tristan Butler op drums en percussie. De artistiek directeur van het Landor, Robert McWhir, tekent voor de regie van het geheel.

In de eerste en langste helft volgen we Josefine (Emily Lynne) en Alfred (Lewis Asquith) in het typische Schnitzler-thema: hoe de stedelijke ennui en verveling te doorbreken om een moment van echte liefde te vinden. Beiden zijn welgesteld en ontevreden met hun huidige leven, en ze besluiten dat hun geluk ligt in het tijdelijk verlaten van hun eigen sociale klasse. Alfred doet zich voor als een armoedige dichter en Josefine als een eenvoudige naaister. Ze ontmoeten elkaar en worden verliefd, deels op elkaar en deels op de nieuwigheid van de situatie. Ze doen verslag van hun belevenissen via brieven aan vrienden.

Op vakantie blijkt het echter lastig de schijn op te houden, aangezien geen van beiden daadwerkelijk kan schrijven of naaien. Terug in Wenen spreken ze af om er een punt achter te zetten, inmiddels weer gehuld in hun chique kleding, om tot hun verbazing te ontdekken dat de chemie nog steeds aanwezig is. We stevenen af op wat een happy end lijkt te zijn, maar bij Schnitzler weet je dat nooit zeker…. de 'reigen' draait door.

Het scenario biedt de twee acteurs volop ruimte voor nuance en verschillende lagen van emotie, van geflirt tot gepassioneerde overgave. Zowel Lynne als Asquith zijn absoluut opgewassen tegen de technische uitdagingen van de rollen. Echter, net als bij Sondheims A Little Night Music (waaraan deze show duidelijk schatplichtig is), is een gevoel voor een specifieke stijl cruciaal om het publiek niet alleen te vermaken, maar ook te raken. Ik voelde aan het begin niet de zwaarte van de wereldmoeheid die nodig is om de actie in gang te zetten, en die we echt moeten zien om de emotionele ontlading aan het einde te laten slagen als een moment van zowel berusting als ontsnapping. Beide acteur-zangers brengen hun solonummers met zelfvertrouwen en een rijke stemklank, en hun duetten zijn grappig en innemend, maar de ondertoon van spijt en wroeging mag nog aan kracht winnen.

Het emotionele hoogtepunt van het verhaal en het beste lied van de avond is te horen vlak voor de laatste ontmoeting: ‘The night it had to end’. Deze romance vat in één nummer de hoop op blijvende liefde samen, samen met de weemoedige erkenning dat deze waarschijnlijk onbereikbaar blijft en de vastberadenheid om in het nu te leven. Het lied werd prachtig vertolkt door Lynne, maar beide spelers zouden emotioneel nog iets dieper mogen graven en meer variatie in het tempo van hun dialogen mogen aanbrengen om de inzichten echt binnen te laten komen.

Daarbij moet gezegd worden dat de acteurs niet altijd geholpen worden door de partituur, die het raffinement van het materiaal niet volledig benut. Het instrumentale palet is soms wat eentonig en er wordt te vaak teruggegrepen op een walsritme voor het historische effect in plaats van de emotionele lading. Er zijn prachtige melodieën, maar ook fragmenten waarin de toon en kleur wat braaf blijven in vergelijking met de scherpe teksten en dialogen.

In het tweede deel is het eigenlijk omgekeerd: het thema en de karakterisering zijn flinterdun, maar de muzikale vormen en instrumentale kleuren zijn zeer gevarieerd. Hier zijn de zangers nog meer meester van hun rollen en personages en verkeren ze duidelijk in hun comfortzone. De accenten bleven goed overeind en de zang was over de gehele linie trefzeker en karaktervol.

Van een plot is hier nauwelijks sprake. De hoofdrollen worden vertolkt door hetzelfde duo als voor de pauze. Sam (Asquith) en Monica (Lynne) zijn niet met elkaar getrouwd, maar al jarenlang platonische beste vrienden. De liedjes en dialogen verkennen hun relatie tot in detail en proberen te verklaren hoe en waarom ze tot nu toe trouw zijn gebleven aan hun respectievelijke partners Barb (Sinead Wall) en Lenny (Tom Elliott-Reade). Wat maakt een relatie succesvol, en blijft die formule door de jaren heen hetzelfde?

Ook in de opzet van dit deel is de invloed van Sondheim, ditmaal Company, duidelijk merkbaar. Het huwelijk en het 'koppel-zijn' worden opnieuw onder het vergrootglas gelegd, wat wordt weerspiegeld in de grote variatie in tempo en structuur van de nummers. De personages bewegen door elkaars materiaal heen, zowel binnen als buiten de realiteit. Barb en Lenny zorgen voor gevatte komische zijlijnen terwijl ze als buitenstaanders de capriolen van Sam en Monica gadeslaan. Uiteindelijk is de belangrijkste vraag niet of die twee een affaire beginnen, maar of de personages door hun 'romantische ideeën' meer zelfkennis vergaren. Of blijven ze gevangen in hun romantische illusies? Deze vragen vormen de rode draad door de hele avond. Het geheel is in elk opzicht fraai vormgegeven, met geloofwaardige kostuums (zowel historisch als modern) en twee zeer functionele decors: een chaise longue en kaptafel voor de eerste helft en een stijlvol open-plan ontwerp voor de tweede (hoewel de decorontwerper vreemd genoeg niet in het programmaboekje vermeld staat). De muzikanten begeleiden met smaak, een goede balans en, waar nodig, met de nodige pit.

Dit is een intrigerende en waardevolle herneming met een paar zeer sterke vertolkingen. Ik ben er niet volledig van overtuigd dat dit tweeluik een blijvende plek in het vaste repertoire heeft verdiend, maar de cast maakt er een overtuigend en zeer aantrekkelijk pleidooi voor.

Foto's: Sofi Berenger

ROMANCE ROMANCE IS NOG TOT EN MET 31 OKTOBER 2015 TE ZIEN IN HET LANDOR THEATRE