RECENSIE: Ruddigore, Opera Holland Park ✭✭✭✭✭

Tim Hochstrasser recenseert Gilbert en Sullivan's Ruddigore, gepresenteerd door Opera Holland Park en Charles Court Opera.

David Webb (Richard Dauntless) en het koor. Foto: Craig Fuller Ruddigore

Opera Holland Park

5 sterren

Opera Holland Park Website

We zijn alweer aan het einde gekomen van een gedenkwaardig seizoen bij Opera Holland Park, en als kers op de taart hebben ze een nieuwe Gilbert & Sullivan-coproductie met Charles Court Opera gepresenteerd. 'Ruddigore' heeft nooit helemaal de aanhang gehad van sommige andere Savoy-opera's (hoe overtref je 'The Mikado' immers?). Bovendien is het hoofddoel van de satire – het victoriaanse melodrama – al lang geleden naar de dramatische achtergrond verdwenen. Maar dat deert niet: het biedt nog steeds rijke personages, een deel van Sullivans mooiste muziek en het werkt echt op eigen dramatische voorwaarden. De gotische thriller die de tweede akte vormt, werkt nu misschien zelfs beter bij een publiek dat is opgegroeid met Hammer House of Horror en 'The Rocky Horror Picture Show'.

David Webb als Richard Dauntless. Foto: Craig Fuller

Het plot is eigenlijk bijzaak bij alle pracht van de avond. Een familie van 'slechte baronetten' is vervloekt en moet elke dag een misdaad plegen. De nieuwste baronet, Sir Robin/Ruthven, heeft zijn dood in scène gezet en een nieuwe identiteit aangenomen in het plaatselijke dorp, waar hij verlegen verliefd is op het meest gewilde meisje van het dorp, Rose Maybud. Zij beperkt zich op haar beurt in haar doen en laten door alles te toetsen aan een etiquetteboek (een ander doelwit van de satire uit die tijd). Ze proberen de impasse te doorbreken door de hulp in te schakelen van zijn pleegbroer Dick, die net is teruggekeerd van zee (het startschot voor meer capriolen in de stijl van 'Pinafore'), maar hij probeert haar voor zichzelf op te eisen. Verdere complicaties ontstaan in de vorm van Robins jongere broer, Sir Despard, die de huidige last van de titel draagt, en zijn knipperlichtrelatie Mad Margaret, een indirect slachtoffer van de vloek.

Stephen Gadd als Sir Roderic Murgatroyd en het koor. Foto: Craig Fuller

Na vele onwaarschijnlijke wendingen wordt de identiteit van Robin ontdekt en moet hij het baronet-schap op zich nemen. Dit culmineert in een confrontatie met zijn voorvaderen, die massaal uit hun portretten neerdalen. Ze eisen dat hij een meisje uit het dorp ontvoert om zijn slechtheid te bewijzen, maar dat blijkt een onverstandige zet wanneer zijn bediende de geduchte Dame Hannah ontvoerd, de ongetrouwde tante van Rose. Net wanneer de warboel aan complicaties op zijn verwarrendst is, lost een juridische finesses alle spanningen op (zoals vaker in de plots van Gilbert).

Llio Evans als Rose Maybud. Foto: Craig Fuller

De avond toont de vertrouwde kwaliteiten van de producties van John Savournin. Het materiaal wordt volkomen serieus behandeld, wat de humor alleen maar versterkt. Er is een zekere mate van ironische zelfbewustheid, maar het blijft aan de juiste kant van camp-overdrijving. De zang is uitstekend, het acteerwerk gedetailleerd, de choreografie elegant en de dictie en komische timing messcherp. In de orkestbak vindt de City of London Sinfonia de afwisseling tussen sprankelende champagne en lyrische zoetheid die deze muziek nodig heeft; en de deskundige directie van David Eaton tovert enkele prachtige solo's voor strijkers en houtblazers tevoorschijn uit de bredere orkestrale texturen. Het was ook een mooi detail om hem op bepaalde momenten op de piano te laten begeleiden, als link naar de echo's van het victoriaanse melodrama.

Dit gezelschap is gespecialiseerd in dit repertoire en brengt jarenlange ervaring mee in hoe de muziek over te brengen in een grote ruimte als Opera Holland Park, zelfs in de meest complexe tongstrelende 'patter songs'. Als Sir Robin Murgatroyd vindt Matthew Kellett de juiste balans tussen onschuld en heldhaftig verzet om het plot te dragen; hij vindt een sterke tegenspeelster in Llio Evans, een Rose die meer wereldwijs is dan gebruikelijk bij een ingenue. Savournin geniet zichtbaar als de snor-draaiende Sir Despard, die achter zijn rol als toneelschurk de zelfingenomen kwast is die Gilbert altijd in zijn satirische vizier had. Heather Lowe zet een zeer gedetailleerde Mad Margaret neer, volledig opgewassen tegen haar veeleisende eerste aria, en Heather Shipp vindt zowel gewicht als empathie in Dame Hannah, een veel sympathiekere 'oude vrijster'-rol dan Gilbert gewoonlijk toestaat. Haar slotnummer met Stephen Gadd als Sir Dominic Murgatroyd, de beste van de voorvaderen, is een echt hoogtepunt van de avond. David Webb, als Dick Dauntless, maakt de hoofdcast compleet met atletische bravoure.

John Savournin als Sir Despard Murgatroyd en het koor. Foto: Craig Fuller

Geen enkele G&S-recensie is compleet zonder het koor te bespreken. Richard Harker heeft een uitmuntend bijdehante en flexibele groep artiesten getraind, of het nu gaat om de gefrustreerde professionele bruidsmeisjes die hopen op een huwelijk, of hun mannelijke tegenhangers met bolhoed. Choreografe Merry Holden liet hen prachtig bewegen, waardoor er op het brede podium van Holland Park altijd wel iets interessants te zien was, met veel gebruik van de zijpaden door het publiek en het voorterrein.

Een van de cruciale punten in dit stuk is hoe het moment wordt aangepakt waarop de voorvaderen uit hun portretten stappen. Ontwerpster Madeleine Boyd kwam met een zeer geloofwaardige oplossing ergens tussen naturalisme en fantasie in, wat resulteerde in een prachtige verzameling dubieuze stereotypen, waaronder een onthoofde heer wiens eigen hoofd onderdeel werd van de actie.

Het is moeilijk voor te stellen hoe deze voorstelling beter had gekund, zowel in het respect voor het origineel als in het moderniseren van de enscenering, acteertechniek en tekst op een subtiele en overtuigende wijze. Alweer een stijlvol en volkomen overtuigend einde van een uiterst boeiend en geslaagd seizoen bij Opera Holland Park. Ik zal de zonsondergangen, de pauwen en zelfs die ene aanhoudend blaffende hond gaan missen...