ELEŞTİRİ: Ruddigore, Opera Holland Park ✭✭✭✭✭

Tim Hochstrasser, Opera Holland Park ve Charles Court Opera tarafından sunulan Gilbert ve Sullivan imzalı Ruddigore’u değerlendiriyor.

David Webb (Richard Dauntless) ve Koro. Fotoğraf: Craig Fuller Ruddigore

Opera Holland Park

5 Yıldız

Opera Holland Park Web Sitesi

Opera Holland Park'ta unutulmaz bir sezonun sonuna geldik ve kapanış ziyafeti (bonne bouche) olarak, Charles Court Opera ile ortaklaşa hazırlanan bir başka Gilbert & Sullivan yapımı bizlere sunuldu. ‘Ruddigore’, hiçbir zaman diğer Savoy Operaları kadar geniş bir hayran kitlesine sahip olamadı (zira ‘The Mikado’dan sonra çıtayı nasıl daha yukarı taşıyabilirsiniz ki?). Temel taşlama konusu olan Viktorya dönemi melodramları da çoktan tiyatro tarihinin tozlu raflarına kalktı. Ancak bu hiç önemli değil; eser hâlâ zengin karakter tahlilleri ve Sullivan’ın en nitelikli bestelerinden bazılarını sunuyor ve dramatik açıdan kendi içinde sapasağlam duruyor. Hatta ikinci perdedeki gotik gerilim unsurları, Hammer House of Horror ve ‘The Rocky Horror Picture Show’ ile büyümüş günümüz izleyicisi için belki de eskisinden çok daha etkileyici.

Richard Dauntless rolünde David Webb. Fotoğraf: Craig Fuller

Gecenin bizlere sunduğu ödüllerin yanında olay örgüsü aslında teferruat sayılır. ‘Kötü baronetler’ ailesi, her gün bir suç işlemekle lanetlenmiştir. Ailenin son baroneti Sir Robin/Ruthven, kendi ölümünü kurgulayıp yerel bir köyde yeni bir kimlikle saklanmaktadır; burada köyün en gözde kızı Rose Maybud’a utangaçca aşıktır. Kız ise her hareketini bir görgü kuralları kitabına göre şekillendirerek kendi kendini kısıtlamıştır (dönemin bir başka parodi unsuru). Bu kördüğümü çözmek için Robin, denizden yeni dönen süt kardeşi Dick’ten yardım ister (bu da ‘Pinafore’ tarzı denizci maceralarına bir kapı açar); ancak Dick, kızı kendisine ayırmaya çalışır. Robin’in unvanın yükünü şu an taşıyan küçük kardeşi Sir Despard ve lanetin dolaylı kurbanlarından olan, bir küs bir barışık sevgilisi Mad Margaret’ın dahil olmasıyla olaylar daha da karmaşıklaşır.

Sir Roderic Murgatroyd rolünde Stephen Gadd ve Koro. Fotoğraf: Craig Fuller

Birbirinden tuhaf pek çok virajdan sonra Robin’in gerçek kimliği ortaya çıkar ve baronetlik unvanını üstlenmek zorunda kalır. Bu durum, tablolarından topluca inen atalarıyla yüzleştiği o meşhur sahnede zirveye ulaşır. Ataları, kötülüğünü kanıtlaması için ondan köyden bir genç kızı kaçırmasını ister; ancak uşağı, Rose’un dişli halası Dame Hannah’yı kaçırınca işler daha da sarpa sarar. Karmaşıklığın en doruk noktasında, (Gilbert’ın oyunlarında sıkça rastlandığı üzere) hukuki bir incelik tüm gerilimi ya çözer ya da tamamen ortadan kaldırır.

Rose Maybud rolünde Llio Evans. Fotoğraf: Craig Fuller

Bu temsil, John Savournin prodüksiyonlarının o aşina olduğumuz meziyetlerini sergiliyor. Metin son derece ciddiyetle ele alınmış, bu da mizahın etkisini daha da artırıyor. Hafif bir müstehzi hava seziliyor olsa da, asla aşırıya kaçan bir 'camp' gösterisine dönüşmüyor. Şan performansları mükemmel, oyunculuklar detaylı, koreografi zarif, diksiyon ve komik zamanlama ise kusursuz. Orkestra çukurunda City of London Sinfonia, bu müziğin ihtiyaç duyduğu o şampanya köpüğü hafifliğini ve lirik tatlılığı ustalıkla yakalıyor. Şef David Eaton’ın uzman dokunuşu, geniş orkestra dokusu içinden harika yaylı ve üflemeli solosunu ön plana çıkarıyor. Ayrıca, dönemin melodramlarına bir selam niteliğinde bazı bölümlerde piyanoyla eşlik etmesi çok şık bir ayrıntı olmuş.

Bu ekip, bu repertuarın uzmanı haline gelmiş durumda; en karmaşık, dil cambazlığı gerektiren 'patter' şarkılarda bile müziği Opera Holland Park gibi geniş bir alanda nasıl duyuracaklarını çok iyi biliyorlar. Matthew Kellett, Sir Robin Murgatroyd rolünde, hikayeyi sürüklemek için gereken masumiyet ve kahramanca direniş dengesini tam kıvamında tutuyor. Ona, alışılmışın dışında biraz daha dünya görmüş bir genç kız (ingenue) yorumuyla Rose rolündeki Llio Evans eşlik ediyor. Savournin, bıyık büken Sir Despard rolünde büyük keyif alıyor; sahne kötülüğünün ardında, Gilbert’ın hiciv oklarının her zaman hedefi olan o kendini beğenmiş tiplerden birini başarıyla canlandırıyor. Heather Lowe’un Mad Margaret yorumu, özellikle zorlu ilk aryasında zirveye ulaşan detaylı bir portre çiziyor. Heather Shipp ise Dame Hannah rolünde, Gilbert'ın kaleminden çıkan benzer karakterlere göre çok daha sempatik, güçlü ve duyarlı bir duruş sergiliyor. Ataların en revaçta olanı Sir Dominic Murgatroyd rolündeki Stephen Gadd ile sergiledikleri final sahnesi (‘eleven o’clock number’), gecenin gerçek anlamda parlayan anlarından biriydi. David Webb, Dick Dauntless rolünde atletik bir yiğitlikle ana kadroyu tamamlıyor.

Sir Despard Murgatroyd rolünde John Savournin ve Koro. Fotoğraf: Craig Fuller

Bir G&S incelemesi korodan bahsetmeden eksik kalır. Richard Harker; ister nikah umuduyla bekleyen o hüsrana uğramış profesyonel nedimeler grubu olsun, ister melon şapkalı erkek mevkidaşları olsun, son derece kıvrak ve canlı bir grup yetiştirmiş. Koreograf Merry Holden, koroyu Holland Park’ın geniş sahnesinde görsel ilgiyi her daim canlı tutacak şekilde hareket ettirmiş; seyirci koltukları arasındaki yan koridorlar ve ön sahne yolu da etkin bir şekilde kullanılmış.

Bu eserdeki en kritik meselelerden biri, ataların tablolarından indiği anın nasıl işleneceğidir. Tasarımcı Madeleine Boyd, natüralizm ile fantezi arasında çok ikna edici bir çözüm üretmiş; kendi kesik başı oyunun bir parçası haline gelen bir beyefendi de dahil olmak üzere, ortaya tekinsiz ama harika bir tiplemeler seçkisi çıkarmış.

Gerek orijinal metne duyulan saygı, gerekse sahneleme, oyunculuk tekniği ve metni modernleştirme konusundaki o zarif ve ikna edici üslup olsun; bu gösterinin daha iyi nasıl yapılabileceğini hayal etmek güç. Opera Holland Park'taki bu sürükleyici ve tatmin edici sezon, yine türün ruhuna uygun ve son derece başarılı bir yapımla sona erdi. Gün batımlarını, tavus kuşlarını ve hatta arada bir havlamasıyla araya giren o ısrarcı köpeği bile özleyeceğim...