RECENSIE: Talking Heads, An Ordinary Woman, BBC iPlayer ✭✭✭✭

Paul T Davies bespreekt Sarah Lancashire in An Ordinary Woman, onderdeel van Alan Bennetts iconische Talking Heads-reeks.

Sarah Lancashire in An Ordinary Woman Talking Heads: An Ordinary Woman.

Met in de hoofdrol Sarah Lancashire

Nu te streamen via iPlayer.

4 Sterren

Wanneer mensen zeggen dat ze van Alan Bennett houden omdat hij “zo grappig” is, vraag ik me af of ze wel naar dezelfde Bennett kijken als ik. Natuurlijk is hij een meester in de gevatte zinsnede en uitdrukkingen waar je hardop om moet lachen, maar die lach kan net zo snel omslaan in shock of weemoed. Juist in zijn meesterwerk, Talking Heads, is de grens tussen komedie en pijn flinterdun; eenzaamheid is een universele constante in de levens van de alledaagse, maar toch bijzondere buitenbeentjes en degelijke dames die ons rechtstreeks toespreken. Tien van de oorspronkelijke monologen zijn opnieuw opgenomen met nieuwe acteurs. De twee monologen die ooit door Thora Hird werden gespeeld zijn overgeslagen, omdat deze een actrice van boven de 70 vereisen – wat zelfs met strikte afstandsregels als te risicovol werd beschouwd. In plaats daarvan zijn er twee gloednieuwe Talking Heads geschreven, waarvan An Ordinary Woman, gespeeld door Sarah Lancashire, de eerste was die op BBC1 te zien was. Omdat dit een nieuw werk is, kan deze recensie spoilers bevatten voor wie het nog niet op iPlayer heeft gezien.

Sarah Lancashire in An Ordinary Woman

Alle klassieke Bennett-ingrediënten zijn aanwezig: een gewoon huis, een dominee, roze koekjes, schone was en duistere geheimen die langzaam naar de oppervlakte komen. Ook de klassieke dwaalsporen ontbreken niet; als Gwen vertelt over haar 15-jarige zoon, wordt direct duidelijk dat ze erg close zijn. Zo close zelfs dat hij haar een vlekje op zijn geslachtsdeel laat zien waar hij zich zorgen om maakt. Terwijl ze over haar eigen gewichtsverlies spreekt, vragen we ons af: is zij ziek, of hij? Of wijzen andere hints op een ongepaste relatie met een buitenstaander? De waarheid ligt echter dichterbij, want wat volgt is een groot taboe: Gwen is verliefd op haar zoon Michael. (Gecompliceerde, verboden seks is vaker een thema in Bennetts werk.) Het is een onderwerp dat zelden wordt aangestipt, maar Bennett durft de confrontatie aan. Haar bekentenis leidt uiteindelijk tot een ziekenhuisopname, nadat ze instort wanneer Michael de nacht doorbrengt met zijn vriendin. Lancashire is subliem; haar gezicht straalt eerst pure alledaagsheid uit, om vervolgens te vertrekken door gevoelens die ze steeds dieper moet wegstoppen. De prachtige belichting en het decorontwerp voeren ons van heldere pasteltinten naar een schemerige slaapkamer en een nog donkerdere ziekenhuiszaal. Als we uiteindelijk terugkeren naar de pastelkleuren, is alles veranderd. Wat echter niet is veranderd, is haar vrijwel zwijgzame, overduidelijk liefdeloze echtgenoot – wellicht de bron van haar eenzaamheid en deze geprojecteerde passie.

Nicholas Hytner, Bennetts vaste regisseur, regisseert met een trefzekerheid die het beste in elk aspect naar boven haalt. Het is een rauw en gedurfd stuk dat wordt gedragen door een glansrol; op welk scherm je dit ook bekijkt, het voelt als een intieme bekentenis van de diepste emoties. Misschien herhaalt ze net iets te vaak dat ze een gewone vrouw is en sluipt er hier en daar een Bennett-cliché in de tekst, maar het is heerlijk om de grootmeester van het ingetogen understatement weer terug te hebben.