RECENSIE: The American Clock, The Old Vic ✭✭✭

Paul T Davies recenseert Arthur Millers The American Clock, nu te zien in het Old Vic Theatre in Londen

De cast van The American Clock. Foto: Manuel Harlan The American Clock

The Old Vic.

14 februari 2019

3 Sterren

Boek Tickets De kans om twee minder vaak opgevoerde toneelstukken van Arthur Miller in twee dagen te zien, onderstreept de blijvende impact die de Grote Depressie van de jaren 30 op hem en zijn schrijfcarrière heeft gehad. Met het personage Moe, die model staat voor de vader van Miller, bevat The American Clock veel autobiografisch materiaal. Maar waar The Price, momenteel te zien in het Wyndhams, een meer lineaire en traditionele structuur heeft, is The American Clock uit 1980 episodischer en gefragmenteerder; het beslaat de ruwweg tien jaar waarin de Depressie woedde.

De cast van The American Clock. Foto: Manuel Harlan

Het stuk wordt gepresenteerd als een vaudeville, en dat is meteen de kracht van deze productie. Regisseur Rachel Chavkin, die eerder succes boekte bij het National met Hadestown, verbindt de scènes knap door middel van muziek en uitstekende choreografie van Ann Yee; de livemuziek en zang blijven het hele stuk door een genot. Tegelijkertijd benadrukken ze ook waarom dit stuk zelden wordt opgevoerd: het is simpelweg niet zo heel sterk. Het komt nooit echt goed samen, de ene scène werkt beter dan de andere, en de antikritiek van Miller op het kapitalisme is soms zo fel dat het bijna belerend wordt. Centraal in de tekst staat de familie Baum, die door de crisis alles moet verkopen om te overleven – tot uiteindelijk ook hun geliefde piano wordt weggehaald. Chavkin kiest er echter voor om elk lid van de familie Baum door drie verschillende acteurs te laten spelen. Hoewel dit een gevoel van universaliteit creëert, verwatert het onze band met de familie, wat afstand schept en het verhaal onnodig onoverzichtelijk maakt. Het zijn zeker geen Lomans.

Golda Rosheuvel en de cast van The American Clock. Foto: Manuel Harlan

Gelukkig is het ensemble sterk. In de rol van verteller Robertson brengt Clarke Peters een elegantie en soepelheid mee die ons goed door de gebeurtenissen loodst, ook al is hij opgezadeld met enorme hoeveelheden expositie.  Er is prachtig werk te zien van Francesca Mills in diverse rollen, Golda Rosheuvel, die uitstekend bij stem is, en Ewan Wardrop als de tapdansende topman van General Electricity. Er zitten een paar fantastische scènes in, met name de dansmarathons die grimmiger worden naarmate de crisis voortduurt. Ook de borden die het jaar aangeven, worden gaandeweg armoediger en zelfgemaakter naarmate de armoede toeneemt.

Ewan Wardrop en de cast van The American Clock. Foto: Manuel Harlan

Vreemd genoeg deed de episodische opzet me enigszins denken aan Brechts Angst und Elend des Dritten Reiches, hoewel de zaken daar natuurlijk vanuit een compleet andere hoek worden benaderd.  Beide stukken tonen echter de verwoestende impact van politieke beslissingen en omstandigheden op gewone burgers. Als reflectie op de Amerikaanse geschiedenis is The American Clock  interessant om te zien. Maar als toneelstuk begint het in de tweede helft behoorlijk voort te slepen en kruipt het moeizaam naar het einde. Voor liefhebbers van Miller is het zeker de moeite waard om eens een minder bekend en zelden gespeeld werk te zien, en er valt in dit sterke ensemblestuk genoeg te genieten.

BOEK TICKETS VOOR THE AMERICAN CLOCK