RECENSIE: The Crumple Zone, Clapham Omnibus ✭✭✭✭

The Crumple Zone

Omnibus, Clapham Common

Dinsdag 19 december

4 sterren

Pleasance Theatre van 27 - 29 dec

Kijk, dat is nu eens iets nieuws: zestien jaar nadat het een hit was Off-Broadway, komt er een pittige gay zedenkomedie naar Londen. En het is een triomftocht, ondanks het feit dat er nauwelijks trompetgeschal aan deze Britse première voorafging. Maar Buddy Thomas' vijfmansstuk, dat zich afspeelt in de gemeenschappelijke woonkamer van een gedeeld appartement op Staten Island, komt precies op tijd: het verhaal speelt rond Kerstmis en bevat een rasechte Kerstman-imitator, een boom vol lichtjes, hopen slingers, kerstkaarten en ingepakte cadeaus; daarnaast biedt het meer dan genoeg vreselijke botsende karakters, ruzies, dronken misdragingen, ongepaste amoureuze verwikkelingen, pijnlijk onhandige onthullingen, knokpartijen, beschuldigingen, tranen en schuldgevoel om zelfs de grootste kerstsok te vullen. Bovendien is klinisch bewezen dat lachen om de kerstmisère van anderen beter is dan in stilte lijden onder die van jezelf, dus de voorstelling kan met recht een vorm van nuttige 'groepstherapie' worden genoemd, wat extra passend is in dit seizoen van gedwongen vrolijkheid en verplichte gezelligheid.

Richard Lambert, de man van de duizend lichtplannen, is de impresario die we mogen danken voor het opsporen van de heer Thomas en het over de Atlantische Oceaan sleuren van zijn werk om het onder de aandacht van het lokale theaterpubliek te brengen. Thomas is een bekende auteur in de Verenigde Staten en zijn werk is over de hele wereld opgevoerd (zelfs in die plek waar we nu alleen nog maar fluisterend over durven praten... Europa). Waarom ontbreekt hij dan onverklaarbaar op de speelplannen van de Britse theaters? Men kan er slechts naar gissen. Gelukkig voor hem heeft meneer Lambert hem ontdekt en een fraaie productie neergezet van dit slimme entertainment.

We bevinden ons in het huurappartement van Buck (de hartverblindend knappe Jack Armstrong - en dat is zijn echte naam, niet iets uit een klassiek toneelstuk) en Terry (de gevatte, kattige 'queen' van de vernietigende oneliners, Samuel Tucker). De mise-en-scène toont een verwijdering: Bucks geliefde Alex (een slungelige, jonge Kit Lloyd die aan een vroege Jimmy Stewart doet denken), is bij hen ingetrokken terwijl zijn voormalige soulmate Matt (de prachtige maar zeer intense Tim Jennings) een jaar weg is met de tournee van de musical 'Salem’s Lot' (die - voor zover wij weten - nog steeds onderweg is). In deze mix duikt Roger op (de oerdegelijke Myles Rogerson... ja, echt waar), een scharreltje van de Staten Island Ferry dat Terry heeft opgepikt. De spanning tussen dit gezelschap is al om te snijden, totdat - quelle surprise! - Matt profiteert van een tussenstop in Idaho om terug naar de Hudson te vliegen met de bedoeling de brokstukken tussen hem en Alex te lijmen, wat er in werkelijkheid toe leidt dat de hele wankele huishoudelijke situatie definitief ontploft.

Bovenop dit banale materiaal is een geraffineerde drie-akter gebouwd (waarbij elk bedrijf elegant in drie scènes is onderverdeeld), die optimaal gebruikmaakt van alle elementen (waaronder een decor met maar liefst vier in- en uitgangen - vijf, als je het raam meetelt dat daadwerkelijk wordt gebruikt), en de gewone personages woorden van magische charme in de mond legt. De dialogen spetteren; de vertellingen betoveren. Toch voelt de gevatte taal nergens misplaatst; we geloven direct dat deze mensen ook in het echt zo praten. Dat de jonge cast niet alleen eer aandoet aan de humor maar ook aan de menselijkheid van het verhaal, is een triomf die we danken aan het briljante werk van regisseur Robert McWhir. Hij laat zijn jonge manschappen deze 'high comedy' spelen met misschien niet de ervaring van decennia, maar wel met veel meer zelfvertrouwen en aplomb dan je vaak ziet bij beginners in het vak (toneelscholen, let u op?). Wat de inhoud betreft: er is slechts een vluchtig moment van naakt, een vleugje gevloek, een paar tongzoenen en twee smaakvolle Bruce Weber-foto's te zien; dat is wel zo'n beetje de grens van de pikantheid. De rest zit hem in de scherpe tongen waarmee de conversatie gevoerd wordt. Eerlijk gezegd, mevrouw Grundy, hier is niets te zien dat misstaan zou hebben in het keurige Theatre Royal Windsor.

Ja, het budget is bescheiden te noemen en de repetitietijd was beperkt tot ongeveer een week, waardoor de productie een ruwe, bijna 'repertory theatre'-achtige sfeer heeft. Niettemin zet Lambert elke cent goed in en als 'Technical Designer' verzorgt hij de enscenering en het licht met veel vakmanschap. Na de show twee keer te hebben gezien, eerst op dinsdag en daarna twee dagen later, bevestigde de tweede keer mijn gunstige oordeel over het stuk. Ik raad u met klem aan dit niet aan u voorbij te laten gaan. Ga kijken, en neem uw vrienden mee: ze zullen u er alleen maar meer om waarderen. De gelukkigen onder ons hebben deze fantastische komedie al gezien in Clapham; volgende week is de rest van de massa aan de beurt bij de Pleasance in Islington. Zorg dat u het ziet! Uw endorfines zullen u eeuwig dankbaar zijn. Wat Buddy Thomas betreft: ik vermoed dat we in het Verenigd Koninkrijk nog veel meer van hem gaan horen.

BOEK TICKETS VOOR THE CRUMPLE ZONE IN HET PLEASANCE THEATRE VAN 27 - 29 DEC 2016