RECENSIE: The Dreaming, Union Theatre ✭✭✭

The Dreaming Union Theatre 6 september 2014 3 sterren

Beeld je het volgende in. Een rijk, groen en weelderig bos, waarvan de bladeren wellicht net goudkleurig beginnen te verkleuren, vol met bloemen die voor kleuraccenten en een heerlijke geur zorgen bij elke stap op het gebaande pad; klimplanten, bomen beladen met vruchten, dennenappels en herfstbladeren; een heuvel waar schaduwen flikkeren en dansen in de hoek van je oog; een meer, schitterend en glinsterend in het maanlicht; en een steencirkel, een overblijfsel van een vervlogen heidens leven. Het is die laatste zomer voor het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog en er heerst een onschuld, een gevoel voor fatsoen, traditie en formaliteit, met lange rokken en driedelige pakken in elk hoekje van het bos waar het maanlicht doorheen schiet en de wereld transformeert.

Het is een plek die pulseert van de mogelijkheden - sensueel, glanzend, rijp en met precies dat vleugje onzeker mysterie. Een plek waar magie zomaar zou kunnen gebeuren.

Heb je het beeld voor ogen?

Mooi, want dat is het decor voor Howard Goodall en Charles Hart’s schitterende musicalbewerking van Shakespeare's A Midsummer Night's Dream, nu nieuw leven ingeblazen in het Union Theatre onder regie van Paul Clarkson, met muzikale leiding van David Griffiths, choreografie van Helen Rymer en een decor- en kostuumontwerp van Kingsley Hall.

Het is vooral fijn dat je dat beeld in je hoofd hebt, want niets in deze productie geeft je het gevoel dat zo'n plek de juiste setting is voor deze werkelijk prachtige musical. En dat is een doodzonde.

Hall heeft in eerdere producties blijk gegeven van een uitstekend oog voor decor, maar hier slaat hij de plank mis. Een kleurenpalet van bruin en beige schiet schromelijk tekort voor de extatische natuurlijke schoonheid die het verhaal en de muziek zou moeten verlichten en omlijsten. Het grote raadsel is waarom de speelruimte die vanuit elke stoel in de zaal perfect zichtbaar is, gereserveerd wordt voor het kleine orkest; zelfs als dat een bewuste keuze was, is er geen reden waarom er geen bos voor het orkest had kunnen staan, inclusief het gevoel van het meer en het bed van bladeren, twijgen en bloemen waar de jonge geliefden uiteindelijk samen in slaap vallen.

Verder is de ruimte op een merkwaardig onhandige manier ingedeeld, waardoor het publiek niet als ingang voor de acteurs kan dienen. Dit is uiterst vreemd in een zaal die zo flexibel is als de Union, en het resulteert in veel knullig en zinloos geren achter de ruggen van de toeschouwers om. De gemiste kans om de mysterieuze boswezens constant door het publiek te laten verschijnen is enorm.

Het komt zelden voor dat het ontwerp van een musical en het spelconcept zozeer indruisen tegen de kern en de muzikaliteit van het stuk – maar dat is hier helaas wel het geval.

Wat nog het meest bijzonder is, is dat ondanks deze onhandige keuzes, de kracht van het werk zelf – zowel de tekst als de muziek – bijna groot genoeg is om de beslissingen van de regie en het ontwerp irrelevant te maken.

Hart heeft fantastisch werk geleverd met de bewerking van Shakespeare's kernverhalen. De sfeer van het landelijke aristocratische leven is tastbaar, net als de hiërarchie, de morele verontwaardiging van de vader wiens dochter er blijkbaar vandoor is gegaan, en de luidruchtigheid van de arbeiders die hier de 'Mechanicals' vervangen. Zijn teksten zijn knap geschreven, vol leven en interesse, en zakken nergens af naar flauwe irritatie. Tegelijkertijd zit er passie en sensualiteit in de scènes met de elfjes en een oprecht gevoel voor humor in het komische materiaal.

Echt, Harts werk is hier van uitmuntende kwaliteit.

En hij inspireert Goodall tot melodieën, harmonieën, tegenpunten en polyfonieën die werkelijk subliem zijn. De muziek barst van passie, vreugde en expressie, vooral in de tweede akte. Er zijn vrolijke deuntjes, reflectieve nummers, meeslepende koren en intrigerende ballades. En natuurlijk liefdesliedjes, maar dan niet van die kleffe, stroperige varianten, maar juist beklijvende en sfeervolle nummers die het verhaal op een boeiende manier voortstuwen.

Griffiths zorgt ervoor dat de cast een goede orkestrale ondersteuning krijgt, maar het valt niet te ontkennen dat deze partituur schreeuwt om een voltallige strijkers- en blazerssectie. Wat een auditief genot zou dat zijn bij deze rijke, complexe muziek van Goodall.

Dit stuk is oorspronkelijk geschreven voor het National Youth Music Theatre en daarom is het mogelijk om alle rollen door zeer jonge mensen te laten vertolken, zoals in deze productie gebeurt. Maar het is overduidelijk dat dit met een gemengde cast, een groter budget en een passend decor een werkelijk verbijsterende musical zou kunnen zijn. Het is een raadsel waarom het National Theatre dit stuk niet heeft opgepakt in plaats van miljoenen te verspillen aan The Light Princess. Als dit stuk de zorg en weelde had gekregen die Matilda kreeg, zou het een wereldhit zijn.

De cast bestaat grotendeels uit zeer getalenteerde jonge mensen die vers van de toneelschool komen. De belangrijkste uitzondering daarop is Michael Chance, die vertederend is als de ietwat tuttige maar goedbedoelende dominee-versie van Peter Quince.

Een andere uitblinker is Christopher Hancock, die uitzonderlijk sterk is als de Oberon-achtige Angel: groot, viriel, met een krachtige stem en een sfeer van dreiging en kattenkwaad die perfect past. Zijn scènes met de eveneens geweldige Christina Harris, die Sylvia speelt, zijn geladen met seksuele energie en een bijna venijnig machtsspel; maar hij is speels met Jack/Puck (een mooie vertolking door Simone Murphy) en vormt het vastberaden middelpunt van de bijna-orgie in de tweede akte. Hancock is absoluut een acteur om in de gaten te houden.

Er is ook uitstekend werk van Alex Green, als een energieke sprite en een sullige Bob; van David Breed, die een innemende vertolking neerzet als de vrolijke Grubb en elk moment dat hij op het podium staat laat stralen; van Christina Harris als de raadselachtige en listige fee Aphra; en van Michael Burgen als Bottom/Cheek, die in elk opzicht geweldig is met een fantastische stem, veel spirit en een perfecte timing.

Er wordt teveel geschreeuwd en gepruild, er is sprake van overacting en een totaal gebrek aan de komische timing die nodig is om de vier geliefden goed uit de verf te laten komen – maar dat lijkt eerder te wijten aan de regie van Clarkson dan aan de vaardigheden van het viertal. Grotendeels dan. Joshua Tonks speelt David als een nogal schreeuwerige hork; Alastair Hill is een hyperactieve nerd in de pantomime-stijl als Alexander; Holly Julier is schattig en haar gekke spraakgebrek werkt bijna, maar ze is niet innemend genoeg als Charlotte; en Rachel Flynn schiet tekort, zowel vocaal als dramatisch, als Jennifer, de vrouw naar wiens hand zowel Alexander als David dingen.

Afgezien van Flynn is het duidelijk dat ze hun rollen allemaal uitzonderlijk goed zouden kunnen spelen, maar de keuzes die hier gemaakt zijn, zijn nogal lomp en voor de hand liggend, terwijl subtielere vertolkingen vol warmte en liefde veel meer hadden opgeleverd.

De rest van het ensemble is bekwaam en het vocale werk in de grotere ensemble-nummers is magnifiek. De choreografie van Rymer is grotendeels effectief, soms uitmuntend, en het hele gezelschap voert het met stijl en vaardigheid uit.

Er is zoveel om van te houden in deze productie; het heeft alleen een verstandigere regie nodig. De muziek en de tekst zijn van wereldklasse en er zijn vertolkingen bij die nog lang in het geheugen zullen blijven hangen. Hoe gebrekkig deze productie ook mag zijn, het bewijst de enorme kracht van de samenwerking tussen Goodall en Hart.

Bezoek de Union Theatre website voor meer informatie over The Dreaming.