RECENSIE: The Girl On The Train, West Yorkshire Playhouse ✭✭✭

Jonathan Hall over The Girl On The Train in West Yorkshire Playhouse.

Adam Best en Jill Halfpenny in The Girl On The Train. Foto: Richard Davenport The Girl On The Train

West Yorkshire Playhouse

3 sterren

Boek Nu

Een populaire roman bewerken voor het toneel is altijd een uitdaging. Een roman bewerken die nog maar net in de schappen ligt en onlangs een kaskraker in de bioscoop was – en dus stevig in het collectieve geheugen zit – is dubbel zo riskant. Volgens een reeks vernietigende recensies zou het West Yorkshire Playhouse hier volledig in gefaald zijn. Daarom was ik nogal verrast toen ik na de voorstelling de zaal verliet (onder een enthousiast applaus van het publiek) en merkte dat ik me zowel geboeid als goed vermaakt had.

Jonas Khan en Florence Hall in The Girl On The Train. Foto: Richard Davenport

Toch zijn de minpunten er wel…

De complexe kern van de intrigerende roman van Paula Hawkins is Rachel, het titulaire meisje in de trein, een duister en raadselachtig personage. Ze is een alcoholiste die haar problemen halsstarrig ontkent en schijnbaar haar ex-man en zijn nieuwe partner stalkt. Haar acties dwingen de lezer constant om haar betrouwbaarheid als verteller en als mens in twijfel te trekken. Bovendien maakt haar egocentrische gedrag haar niet bepaald sympathiek. Cruciaal voor het verhaal is dat er een vrouw verdwijnt – een vrouw die Rachel toevallig elke dag vanuit de trein observeert – waarna Rachel kampt met een gigantisch zwart gat in haar geheugen en een paar verontrustende schrammen en blauwe plekken. Is Rachel een ongelukkig slachtoffer van de omstandigheden, of schuilt er iets sinisters achter haar daden?

Jill Halfpenny in The Girl On The Train. Foto: Richard Davenport

Helaas komt dit cruciale mysterie niet goed uit de verf door bepaalde keuzes in de productie. Rachel wordt gespeeld door Jill Halfpenny met een overtuigende, oprechte integriteit, en dat was voor mij precies het probleem. Het personage kwam daardoor te sterk en te betrouwbaar over – en was bovendien erg sympathiek. Geen moment twijfelde ik aan haar versie van de gebeurtenissen of zag ik haar als iets anders dan een slachtoffer en een heldin.

Sarah Ovens in The Girl On The Train. Foto: Richard Davenport

Het probleem werd verder versterkt door het script van Rachel Wagstaff en Duncan Able, dat vooral veel vertelde maar weinig liet zien. Rachels alcoholisme, dat in het boek voor een ongemakkelijke en nare dynamiek zorgde, werd hier hoofdzakelijk benoemd. De ongemakkelijke misstappen die door haar drankgebruik werden veroorzaakt, zagen we nooit echt. De reeks duistere gebeurtenissen werd ons vooral gerapporteerd door personages in gesprekken; vaak hoorden we over zaken uit de tweede of zelfs derde hand, wat de actie nogal afvlakte. Op de momenten dat personages elkaar wel tegenkwamen en er echt iets gebeurde op het toneel, kwam de show tot leven met een duistere humor – zoals de scène in het huis van een buurman tijdens een soort borrel uit de hel.

Ook het sterke decorontwerp van Lily Arnold werkte de gelaagdheid van het verhaal soms tegen. Aan de ene kant zorgden de projecties van een wazig stedelijk landschap vanuit een trein voor krachtige openingsbeelden; de felle witverlichte omlijsting van het toneel gaf de indruk van een leven dat je vluchtig vanuit een treincoupé waarneemt. Echter, wat we buiten de omlijsting van dat raam zagen, deed het effect teniet: een rigide grijs appartement, strak en compromisloos afgetekend in wit. Het beeld was te statisch, waardoor elke scène – ondanks de prettige vloeiende wisselingen in tijd en plaats met flashbacks – zich afspeelde tegen datzelfde dominant aanwezige decor.

De vraag is: laten deze punten de avond ontsporen? Ik zou zeggen van niet.

Theo Ogundipe in The Girl On The Train. Foto: Richard Davenport

Het verhaal blijft een sterk en knap geconstrueerd relaas over verraad en emotionele mishandeling, met een intrigerend mysterie dat tot het einde toe standhoudt. De regie van Joe Murphy en het sterke, toegewijde acteerwerk gaven vaart en energie aan het verhaal. Bijzonder gedenkwaardig waren Adam Best als de ex van Rachel, die knap schakelde tussen vermoeide bezorgdheid en iets veel duisters, en Florence Hall als de vrouw die tot het uiterste wordt gedreven door de ex van haar echtgenoot.

Colin Tierney en Jill Halfpenny in The Girl On The Train. Foto: Richard Davenport

En ik was niet de enige die genoot; zoals gezegd kreeg de show aan het eind een luid applaus van een volle zaal. Uit flarden van gesprekken ving ik op dat veel bezoekers geen regelmatige theatergangers waren, maar naar het Playhouse waren gekomen omdat ze het boek waar ze van hielden op het toneel wilden zien. Dat is toch alleen maar positief? Het bewerken van populaire romans lijkt me dan ook een zeer valide project voor de toekomst van het theater.

Tot 9 juni 2018

BOEK NU VOOR THE GIRL ON THE TRAIN