RECENSIE: The Pajama Game, Shaftesbury Theatre ✭✭✭✭

The Pajama Game

Shaftesbury Theatre

19 juni 2014

4 sterren

Een onmisbaar, maar vaak ondergewaardeerd onderdeel van elk goed theatergezelschap is de understudy, cover of alternate. Zonder hen zouden voorstellingen niet door kunnen gaan, zoals het Donmar, het Bush en het Hampstead Theatre onlangs nog hebben ondervonden. Toch wordt de aankondiging van een vervanger vaak onthaald op gezucht of boegeroep; het publiek is vermoedelijk ontstemd omdat ze niet "de ster" te zien krijgen. Dit is ongetwijfeld de reden dat het momenteel de trend is om vervangers niet om te roepen, maar briefjes in de programmaboekjes te steken.

Het is jammer dat dergelijke aankondigingen zo zeldzaam zijn geworden. Er is immers niets frustrerender voor een artiest dan wanneer hun prestatie aan een ander wordt toegeschreven, of dat de prestatie van een ander voor die van henzelf wordt aangezien. Bovendien kan het publiek wat ze zien niet op de juiste waarde schatten als ze niet weten dat er een vervangende speler op het toneel staat.

Vele glansrijke carrières zijn gelanceerd op het moment dat een artiest mocht invallen. Dat iemand gecast is in de oorspronkelijke bezetting betekent niet noodzakelijkerwijs dat niemand anders de rol net zo goed kan spelen, of dat jij de enige persoon bent die de moeite waard is om in die rol te zien: Elaine Paige was beroemd genoeg niet de eerste keuze voor Grizabella in de première van Cats; Catherine Zeta-Jones en Bette Midler begonnen in het ensemble voor ze doorbraken.

The Pajama Game, de productie van het Chichester Festival onder regie van Sir Richard Eyre die nu in het Shaftesbury Theatre staat, heeft zijn eigen geschiedenis van ster-understudies. Shirley MacLaine, die oorspronkelijk de cover was van Carol Haney als Gladys, viel beroemd genoeg in zonder enige repetitie. Ze werd uitgejouwd bij de aankondiging, maar kreeg een staande ovatie voor haar glansrol – en keek daarna nooit meer om.

Hoewel in een andere rol, zou hoofdrolspeelster Lauren Varnham (als Babe) gisteravond wel eens een vergelijkbaar pad als MacLaine kunnen volgen. Ze was in elk opzicht perfect voor de rol en leverde een nagenoeg vlekkeloze prestatie vol energie en pit. Haar samenspel met Michael Xaviers knappe, tikkeltje onuitstaanbare (het personage, niet Xavier) maar desondanks charmante Sid was zo overtuigend, dat het moeilijk voor te stellen is dat iemand anders beter in de rol zou passen. Maar zo is het nu eenmaal: Varnham is de cover. En wel een werkelijk uitmuntende.

The Pajama Game, geschreven door George Abbott en Richard Bissell met muziek en teksten van Richard Adler en Jerry Ross (en een niet-vermelde Frank Loesser), is een musical die overleeft dankzij de kwaliteit van de partituur en niet door de originaliteit van het script. Het verhaal staat stevig genoeg, maar het ademt de jaren vijftig en blijft vooral overeind als een charmant tijdsdocument. De keuze van Eyre om het stuk stevig in die periode te laten wortelen, maar de menselijkheid en de onderliggende seksuele spanningen op de werkvloer te benadrukken, was een slimme zet.

Het resultaat is een heerlijk schouwspel dat wordt voortgestuwd door de stormachtige romance tussen Babe and Sid. Xavier is volledig op zijn plek als de mannelijke, zelfverzekerde carrièrejager Sid; zijn vertolking is grappig en oprecht, branieachtig en soepel. De manier waarop hij naar Babe kijkt tijdens de picknick, onafgewend en vol verlangen, verraadt de romantische inborst van zijn personage. Het is een intelligent neergezette rol waar je van geniet, en zijn zangstem schittert in de muzikale nummers. 'Hey There' is een absoluut hoogtepunt. Ook op dansgebied staat Xavier zijn mannetje, wat hij op voorbeeldige wijze laat zien in het duet 'There Once Was A Man', dat precies de juiste dosis brutaliteit en humor bezit.

Varnhams Babe doet in niets onder voor Xavier. Prachtig, sexy, parmantig, levendig en liefdevol: deze Babe is een schot in de roos. Varnham weet wel raad met de soms wat houterige dialogen, brengt gevoel en verstand in de rol, zingt fabelachtig met een volle klank, heeft een goed gevoel voor komedie en is een fantastische danseres. Haar vertolking van 'I'm Not At All In Love' was sensationeel. Vooral de scènes met haar vader zijn ontroerend, terwijl die momenten normaal gesproken nog wel eens dood kunnen slaan. Haar timing, haar tekstbehandeling en haar gevoel voor tempo en rust – in elk opzicht was het een triomf. En de sexy pyjama stond haar ook nog eens uitstekend. Absoluut een talent om in de gaten te houden.

Claire Machin is in topvorm als Sids secretaresse Mabel, en haar heerlijke samenspel met Gary Wilmot als de onfortuinlijke, ziekelijk jaloerse Hinesy is een genot om naar te kijken – een echt hoogtepunt in beide akten. Hun duet in de eerste akte, 'I'll Never Be Jealous Again', brengt de zaal plat, en de scène waarin Wilmots personage in de tweede akte problemen krijgt met zijn broek is het komische hoogtepunt van de avond. Machins gevoel voor komedie is ongeëvenaard; ze benut elk greintje potentieel uit de rol van Mabel.

Wilmot is uitstekend als Hinesy, ontspannen en prettig gestoord. Dankzij zijn natuurlijke gemak vallen de scherpere randjes van zijn personage (zoals het gooien van messen naar mensen die hij ervan verdenkt iets met Gladys te hebben) minder zwaar uit, wat de voorstelling ten goede komt.

Helen Ternent, eveneens een cover, was voortreffelijk als Gladys. Met haar grote ogen en naïeve schoonheid, gecombineerd met een hang naar plezier, schitterde ze in nummers als 'Steam Heat' en 'Hernando's Hideaway'. Ze danste met indrukwekkende techniek en energie, en zong loepzuiver en karaktervol.

Het ensemble, klein maar fijn, vertolkt diverse bijrollen en brengt de grote ensemblenummers met precisie. Hoewel de dictie in het openingsnummer 'Hurry Up' te wensen overliet, blonken ze in nummers als 'Once A Year Day' en '7 and a 1/2 Cents' op alle fronten uit.

Gareth Valentine leidde het getalenteerde orkest in zijn gebruikelijke meesterlijke stijl. Het spel in de orkestbak was geweldig (met op een gegeven moment zelfs een meesterlijke solo op het toneel). De kwaliteit van de muziek was alles wat je van een West End-show mag verwachten.

The Pajama Game zal de wereld misschien nooit op zijn grondvesten doen schudden, maar de productie van Eyre is solide en zit vol hartstocht en vreugde. Het is een fantastisch avondje uit; puur entertainment. En met deze cast werkt het zelfs nog beter dan vorig seizoen in Chichester.

Bij het verlaten van het theater en tijdens de pauze was het echter moeilijk om een glimlach te onderdrukken bij bezoekers die de loftrompet staken over Joanna Riding als Babe en zich afvroegen waarom ze "niet haar blonde pruik van de foto's droeg". Het stemt triest voor zowel Varnham als Riding. Ere wie ere toekomt.

Boek tickets voor The Pajama Game