RECENSIE: This House, National Theatre at Home ✭✭✭✭

Paul T Davies bespreekt James Grahams toneelstuk This House, dat tot 3 juni te streamen is op het National Theatre at Home-platform.

Charles Edwards als Jack Weatherill. Foto: Johan Persson This House

National Theatre at Home

4 Sterren

Te streamen tot 3 juni.

Een 'hung parliament' (zonder duidelijke meerderheid), een diepe economische crisis, ontevredenheid onder de kiezers en scherpe partijpolitieke verhoudingen. James Grahams voortreffelijke stuk uit 2013 onderzoekt de roerige politieke jaren tussen 1974 en 1979. De Labour-partij had destijds een flinterdunne meerderheid van slechts een paar zetels. Graham laat op meesterlijke wijze de raderen van de democratie zien, inclusief de achterkamerdeals en offers. Zijn kenmerkende stijl — het overbrengen van een schat aan informatie op een zowel vermakelijke als leerzame wijze — is overduidelijk aanwezig. Met ouderwetse technieken zoals krijtborden en dialogen weet hij jaren aan expositie te verdichten tot een levendige en snelle productie.

Het verhaal wordt grotendeels verteld vanuit de kantoren van de Labour- en Tory-whips, waarbij de klassenverschillen direct duidelijk merkbaar zijn. Graham tekent zijn personages aanvankelijk met grove penseelstreken: volkse kost voor Labour, en opera- en militaire referenties voor de Tories. Gaandeweg krijgt het beeld echter meer nuance. Het drama teert op de verbazingwekkende historische feiten — de in scène gezette zelfmoord van John Stonehouse, de stemmingen over het EU-lidmaatschap en de 'gentlemen's agreement' van het 'pairen' (het wederzijds onthouden van stemmen), wat cruciaal bleek voor de geschiedenis. De verstandhouding tussen Labour-whip Walter Harrison (Reece Dinsdale) en de Tory-whip Jack Weatherill (Charles Edwards) vormt de ruggengraat van het stuk; zij zijn aan elkaar gewaagde tegenstanders, in de eerste helft bijgestaan door een energieke Phil Daniels. Graham slaagt er uitstekend in de politiek te vermenselijken en toont de tol die het eiste: maar liefst 17 Labour-parlementsleden overleden door de immense werkdruk om de krappe meerderheid te behouden. Lauren O’Neil is uitstekend als Ann Taylor, een zeldzame vrouw in deze mannenwereld, die behendig omgaat met het destijds gebruikelijke seksisme.

Giles Taylor als Speaker. Foto: Johan Persson

De noodzaak om fysiek aanwezig te zijn in de zaal bij zo'n krappe meerderheid vormt het hart van het stuk. Het parlementslid voor Batley, een prachtige rol van Christopher Goodwin, vecht tegen zijn slechte gezondheid om steeds weer voor Labour te kunnen stemmen. Totdat hij, letterlijk op zijn sterfbed, niet wordt opgeroepen voor de laatste motie van wantrouwen, waardoor de oppositie met één stem verschil wint. Dit ene moment leidde tot de verkiezing van Margaret Thatcher; de geschiedenis kan op details beslist worden.

Regisseur Jeremy Herrin geeft het stuk de epische enscenering die het verdient, ondersteund door livemuziek die de overgangen soepel laat verlopen — de band weerspiegelt de opkomende punkinvloeden van die tijd! Hoewel het tempo in de iets te lange tweede helft wat inzakt, retains de productie een enorme helderheid (zoals de Speaker die elk parlementslid introduceert) waardoor het publiek geboeid blijft. Wat ook beklijft is het wederzijdse respect tussen de whips, wat bijna weemoedig stemt naar een tijd waarin de politiek minder gepolariseerd leek dan nu.

https://www.youtube.com/watch?v=6vsSHyjEMrg