RECENSIE: Till The Stars Come Down, National Theatre ✭✭✭✭✭

Paul T Davies recenseert het toneelstuk Till The Stars Come Down van Beth Steel in het Dorfman Theatre, onderdeel van het National Theatre.

Derek Riddell. Foto: Manuel Harlan Till The Stars Come Down.

Dorfman Theatre, National Theatre.

31 januari 2024

5 Sterren

Boek Tickets

Bolsover, een kiesdistrict gevormd in 1950 op de grens van Nottinghamshire en Derbyshire, waar de Labour-politicus Dennis Skinner van 1970 tot 2019 de scepter zwaaide. Een mijnstadje dat werd verwoest door het beleid van Thatcher en de mijnwerkerstaking van 1984-85. Sports Direct bouwde er een gigantisch distributiecentrum op de plek van de voormalige kolenmijn, Poolse migranten trokken naar de regio, en de Brexit legde bloot hoezeer de bewoners zich in de steek gelaten voelen. In 2019 werd er voor het eerst een Conservatief parlementslid gekozen. Zomer 2023: Sylvia, een lokaal meisje, trouwt met de Poolse Marek. Beth Steels prachtige nieuwe stuk zindert van arbeidershumor en authenticiteit, terwijl de spanningen binnen de familie en de maatschappij oplopen, parallel aan de verzengende hitte van een zomerse dag.

Derek Riddell en de cast. Foto: Manual Harlan

Net als in haar eerdere stuk Wonderland vormen de mijnsluitingen en het industriële erfgoed de ruggengraat van Steels schrijfwerk. Het ensemble is voortreffelijk, met name Lorraine Ashbourne als ieders favoriete 'wijntante' Carol, die de ene na de andere scherpe oneliner afvuurt. De drie zussen — Hazel (Lucy Black), Maggie (Lisa McGrillis) en Sylvia (Sinead Matthews) — worden overtuigend neergezet; op deze bijzondere dag rouwen ze om hun overleden moeder. Maar er zitten scheuren in de familieband: Hazel draagt haar wrok als een te strakke jurk, Maggie is verhuisd en Sylvia probeert haar optimisme voor de toekomst vast te houden, wat wordt verbeeld in prachtige, dromerige momenten. Hun vader Tony wordt meesterlijk vertolkt door de stugge Alan Williams, die weigert al veertig jaar te spreken met zijn broer Pete (Philip Whitchurch). Marc Wootton maakt Marek volstrekt innemend, maar ook complex; hij moet voortdurend zijn woede over het alledaagse racisme onderdrukken.

De cast van Till The Stars Come Down.

Het stuk begint met een discobal, dus we weten dat er gedanst gaat worden — maar ook dat er ruzie komt. Waar tijdens de mijnwerkerstaking de stakingslinie de grens was die je nooit mocht overschrijden, zijn er in 2023 andere grenzen getrokken. En een tiener met een fles wodka is nooit een goed teken. De vechtscènes zijn gechoreografeerd met een mate van abstractie, wat de schok van de afloop iets verzacht. Wanneer de zussen in de laatste tien minuten tegen elkaar uitvallen, neigt het even naar het melodrama van een soapserie. Maar dat zijn slechts kleine kanttekeningen; de familie nodigt ons letterlijk uit op hun bruiloft — een herkenbaar tafereel voor iedereen — en regisseur Bijan Sheibani houdt de energie en spanning er de hele tijd in. Een feestelijke en uiteindelijk ontnuchterende avond, precies zoals de beste bruiloften horen te zijn.