RECENSIE: Torch Song, Turbine Theatre Battersea ✭✭✭

Julian Eaves recenseert Torch Song, een toneelstuk van Harvey Fierstein dat nu te zien is in het onlangs geopende Turbine Theatre in Battersea.

Matthew Needham (Arnold) in Torch Song. Foto: Mark Senior Torch Song

Turbine Theatre, Battersea

6 september 2019

3 Sterren

Boek Tickets

Regisseur Drew McOnie schitterde door afwezigheid tijdens de persavond voor de opening van dit geweldige toneelstuk van Harvey Fierstein in een gloednieuw Londens theater.  Hij is een drukbezet man en ik weet zeker dat er een goede reden was voor zijn afwezigheid.  Toch was het in zekere zin tekenend voor de beperkte stempel die hij op deze productie heeft gedrukt. In plaats van echt de diepte in te gaan met het fantastische materiaal van de auteur, lijkt de regie liever aan de oppervlakte te blijven kabbelen; het biedt vermaak en een vleugje teder pathos, maar mist grotendeels de diepgang, het drama en - cruciaal - de 'duizelingwekkende' humor die het programmaboekje belooft.

Matthew Needham (Arnold), Rish Shah (Alan). Foto: Mark Senior

Degenen die hier het beste uit de verf komen, zijn de bijrollen.  Dino Fetscher als biseksuele Ed is de krachtigste persoonlijkheid op het toneel: zijn opvallende knappe verschijning als een perfecte jaren '70 'kloon', die flirt met de jongens in de New Yorkse darkrooms terwijl hij ook oog heeft voor de dames, gecombineerd met de atletische kracht in elke beweging of elk gebaar - zelfs als hij stilstaat - maken hem magnetisch en fascinerend om naar te kijken; hij stopt enorm veel detail in zijn emotionele reis, die hij geloofwaardig en gedenkwaardig maakt.

Daisy Boulton haalt als zijn vrouwelijke vlam, Laurel, alles uit haar rol. Met een gulle, betrokken en gepassioneerde vertolking is zij een volkomen logische partner voor Ed.  Na de pauze zet Bernice Stegers een gedurfde, kordate moeder van de hoofdpersoon neer: een dominante en intimiderende Joodse matriarch die de geaardheid van haar zoon niet echt kan accepteren, maar hem evenmin kan loslaten. Er rust veel gewicht op haar aandeel, dat leidt naar de climax van het stuk, maar naarmate ze langer op het toneel staat, wordt het algemene gebrek aan tempo en timing in de voorstelling duidelijker. Dit ondermijnt het vermogen van de acteurs om zowel de humor als het verdriet de juiste plek te geven.  En dat is eigenlijk iets waarvoor de regisseur verantwoording verschuldigd is.  Er is meer regie nodig, meer zorg voor de nauwkeurige opbouw van de komedie; anders landen de grappen simpelweg niet en raakt het ons minder dan zou moeten.

Bernice Stegers als Ma. Foto: Mark Senior

Zonder de briljante lichtheid van de vrolijkheid en joi-de-vivre in de voorstelling, voelen we ook de pijn en het lijden in de kern van het stuk minder scherp.  En dat is doodzonde.  Deze cast verdient een betere voorbereiding voordat ze voor een publiek worden gezet: ze kunnen het niet zomaar op eigen houtje uitzoeken.  Dit is verre van een rechttoe-rechtaan drama: alle personages zijn complex en meer dan een beetje in de war door de wereld waarin ze leven.  Er moeten duidelijkere keuzes worden gemaakt om de dynamiek van hun verbaal behendige monologen, gesprekken en ruzies volledig tot hun recht te laten komen.

Dino Fetscher (Ed), Rish Shah (Alan). Foto: Mark Senior

Er maken ook nieuwkomers hun debuut: Jay Lycurgo is vrolijk en energiek als de geadopteerde 15-jarige wijsneus David, en Rish Shah slaagt er aardig in om de tragische Alan, de verloren liefde van de hoofdrolspeler, neer te zetten.  Maar onze aandacht wordt telkens teruggetrokken naar Matthew Needham als het evenbeeld van de schrijver, Arnold.  Hij kiest voor een ingehouden, laconieke vertolking die haaks staat op wat het script hem biedt.  Zijn nukkige, vaak onveranderlijke frons maakt grap na grap dood: toegegeven, sommige overleven het, maar er vallen veel slachtoffers.  Het is een manier om de rol te interpreteren, maar volgens mij werkt het niet.  Dit is in feite 'high comedy'.  Het is een genre dat het best functioneert als acteurs een diepe emotionele betrokkenheid tonen en in een handomdraai kunnen schakelen tussen uitersten: het ene moment moeten ze ons laten schudden van de 'duizelingwekkende' lach uit het programma, en het volgende moment moeten ze ons kunnen overvallen met geschokte stilte en verdriet.  Dat is wat er in het script staat.  Door dat te negeren, mis je de essentie van het stuk.

Matthew Needham (Arnold), Dino Fetscher (Ed). Photo: Mark Senior

En er is nog veel meer aan de hand.  Dit is ook een stuk dat 'over' het theater zelf gaat: beginnend met het 'drama' van het opdoen van mascara en het transformeren in drag; het bieden van monologen en voordrachten van verschillende aard, waaronder het luisteren daarnaar in volledige duisternis (lichtontwerp door James Whiteside); het meenemen van het publiek in een vernuftig 'kwartet' van stemmen in een gedeeld bed; het gebruik van bewegingstheater om het verhaal te karikaturiseren; en het culmineert in een ogenschijnlijk traditionele box-set situatiekomedie (ontwerp door Ryan Dawson Laight, wiens kostuums precies in de roos zijn), precies zoals Neil Simon het geschreven zou kunnen hebben.  Dit alles wordt afgewisseld met de eclectische, zij het soms wat onzekere soundmix van Sebastian Frost.  Maar door al deze stijlen heen klinkt constant de gezaghebbende stem van Arnold, die zijn visie op liefde, verlies en eigenheid verkent.  Dit zijn allemaal aspecten van het theater die McOnie tot in de puntjes zou moeten beheersen; dat dit hier niet helemaal uit de verf komt, zal zo zijn redenen hebben.  Misschien kan de producent en artistiek directeur van het theater, Paul Taylor-Mills, ons daarover inlichten.

Matthew Needham (Arnold) en Daisy Boulton (Laurel). Foto: Mark Senior

Hoe het ook zij, wat we hier krijgen is een redelijke uitvoering van een werkelijk fantastisch script.  Luister naar wat de acteurs zeggen, inclusief Needham, en ongeacht hoe het overkomt, de magie zal haar werk doen: het zet je aan het denken over wie en wat je liefhebt, waar en hoe je verlies hebt ervaren, en - bovenal - wie je nu precies bent.  Maar wees voorbereid op het feit dat de echte pieken en dalen van het stuk uitblijven.  Hopelijk is dat genoeg om de reis naar deze locatie te rechtvaardigen: ik nam de trein van Victoria naar Battersea Park en liep vanaf daar de hoek om voor twee bushaltes naar de zuidkant van Chelsea Bridge, om de rest te lopen.  Dat was vrij eenvoudig.  Andere routes kunnen minder comfortabel zijn.  Terugkomen naar Waterloo na de voorstelling was een stuk ingewikkelder en tijdrovender.  Ik hoop dat de website van het theater snel duidelijkere en uitgebreidere reisinstructies biedt.

Lees andere recensies