RECENSIE: Two Into One, Menier Chocolate Factory ✭✭✭✭

Two Into One

Menier Chocolate Factory

26 maart 2014

4 Sterren

In het programmaboekje van zijn productie Two Into One, momenteel te zien in de Menier Chocolate Factory, vertelt Ray Cooney over het casten voor een klucht: "Je zoekt een goede acteur – misschien iemand met een eigenaardig trekje, maar die bovenal volkomen oprecht is... je zoekt iemand die het personage geloofwaardig kan neerzetten."

En gelijk heeft hij.

Het geheim van een goede klucht is een onweerstaanbaar gecompliceerd plot dat hout snijdt (althans, op een bepaalde manier), personages die van nature op de lachspieren werken en acteurs zoals Cooney ze beschrijft. Het plot moet voortvloeien uit een simpel gegeven en daar laag na laag aan complexiteit en intrige aan toevoegen, totdat de boel uitbarst in ongebreidelde humor. Het is geen plek voor acteurs die niet in een ensemble willen werken of de spotlights niet willen delen. Het is niet voor types die overacteren of voortdurend bekken trekken – het vereist een enorme discipline, intens aangescherpt vakmanschap en een feilloos gevoel voor stijl en flair.

Een klucht tot een succes maken is veel lastiger dan een drama. Feit. Het is maar al te makkelijk om een klucht te 'overspelen', waarbij de oprechtheid waar Cooney het over heeft, wordt ingeruild voor een wanhopige jacht op de lach.

Two Into One is een meesterlijk geconstrueerde klucht die draait om een groep die je maar al te graag ziet vallen: Conservatieve politici met een onverzadigbare lust voor buitenechtelijke affaires. Cooney introduceert en definieert de hoofdrolspelers bijna moeiteloos, om ze vervolgens door een ware storm van hilariteit te jagen.

Als staatssecretaris op het ministerie van Binnenlandse Zaken onder Margaret Thatcher, is Michael Praeds Richard Willey de belichaming van de als heerser geboren 'Etonian' politicus. Hij is lang, knap, verfijnd en charmant, maar met een ondeugende twinkeling in zijn ogen omdat hij een afspraakje plant met een jonge secretaresse van de Britse premier. Praed is in elk opzicht perfect gecast voor deze rol. Zijn aura van onverstoorbaarheid wordt op de proef gesteld, zijn hooikoorts speelt op, en zijn totale verbijstering over het geheime dubbelleven van zijn persoonlijk secretaris is goud waard, terwijl hij ondertussen charme blijft spuien als een vulkaan. Een loepzuivere, nauwkeurige prestatie. Hilarisch.

Als mevrouw Willey is Josefina Gabriela eveneens subliem. Er zijn niet veel actrices die de zaal plat krijgen door enkel – met alleen een onderarm en een hand in beeld – een deur resoluut dicht te trekken. Maar, zoals alles in haar spel, is dit moment perfect getimed voor maximaal komisch effect. Ze is in elk opzicht betoverend, of ze nu wordt meegesleept door een onverwachte kans op een affaire of oog in oog komt te staan met haar eigen echtgenoot in bed terwijl ze op een ander hoopte. Er zit een heerlijke scherpzinnigheid in haar spel die werkelijk straalt. Hilarisch.

In de moeilijkste rol, die van de sukkelige en opgejaagde secretaris van Willey (George Pigden), is Nick Wilton een wanhopige, stuntelende kluns die zich overal uit probeert te kletsen. Hij trakteert het publiek op knappe fysieke komedie die nooit over-the-top aanvoelt en die, hoewel overduidelijk met militaire precisie gereviseerd, telkens weer fris en spontaan overkomt. Hij wordt de personificatie van totale verbijstering en lijdzame woede. Hilarisch.

De rest van de cast is eveneens een genot. Tom Golding is ontzettend grappig als de aspirant-acteur die om het minste of geringste uit de kleren gaat voor wat hij denkt dat een auditie is, om vervolgens naadloos in het valse homoseksuele subplot te worden gerold voor extra komische verwikkelingen. Kelly Adams is heerlijk als zijn flirtgrage vrouw, compleet met pruik, opzichtige zonnebril en een voorliefde om vast te komen te zitten onder roomservice-karretjes. Met een zilveren hooivork stevig in zijn achterwerk geprikt, is de hotelmanager van Jeffrey Holland een prachtig personage vol hooghartige zelfingenomenheid en verontwaardiging. Hilarisch.

Kathryn Rooney, als de Labour-parlementariër van dienst, sluipt over het podium als het liefdeskind van Mary Whitehouse en een Deense dog, vol venijn en beloftes van een schandaal. Als meester van de dodelijke blik en de opgetrokken wenkbrauw zou ze marmer nog bang maken. Toch speelt ze met genoeg lichtheid om de theatrale harmonie niet te verstoren. Hilarisch.

Ray Cooney verschijnt zelf als de stuntelige ober die probeert de machinaties rondom de Willeys en hun gevolg bij te houden. Op 82-jarige leeftijd is hij nog even accuraat en scherp als zijn jongere collega's, en oprecht grappig. Zijn komische genialiteit is overal voelbaar. Hilarisch.

Er is sprake van een opmerkelijke symfonie van openslaande en dichtslaande deuren; deze cast moet uren hebben geoefend op de timing. Het werpt zijn vruchten af: ondanks de bijna choreografische precisie blijft de spontaniteit volledig behouden. Het oogt allemaal spontaan, ook al zie je duidelijk het vakmanschap dat ervoor nodig is. Een diepe buiging voor de cast en de regie. Alleen de klappende deuren zijn de ticketprijs al waard.

Het decor van Julie Godfrey is wat krap, maar werkt uitstekend in de ruimte. De tijdsgeest wordt helder neergezet en de nostalgische sfeer van het hotel helpt de milde humor goed tot zijn recht te komen.

De regie van Cooney is strak en helder. Er valt werkelijk niets aan te merken op zijn werk.

Dit is grappiger dan wat er ook in West End te zien is geweest sinds de komst van One Man, Two Guvnors.

Een ouderwetse Engelse klucht, uitgevoerd met stijl, charme en groot vakmanschap. Vol grappen en onverwacht plezier.