RECENZJA: Partition, West Yorkshire Playhouse ✭✭✭✭✭

Partition

West Yorkshire Playhouse

Pięć gwiazdek

Wieczór spędzony na spektaklu „Partition” w West Yorkshire Playhouse zasługuje na pięć gwiazdek, nie tylko ze względu na scenariusz Nicka Ahada, ale także na samą koncepcję prezentacji tej historii: w formie radiowego słuchowiska na żywo, z aktorami wcielającymi się w wiele ról i efektami dźwiękowymi tworzonymi na oczach widzów.

Fundamentem tego wydarzenia był mocny, wciągający tekst, ukazujący dramat wstrząsów i okrucieństw po podziale Indii Brytyjskich w 1947 roku na Indie i Pakistan. To dziedzictwo rozlewu krwi i traumy, wspólne dla muzułmanów, sikhów i hinduistów, do dziś kładzie się cieniem na tych społecznościach.

Historia ta uderza z taką siłą, że opuszczając teatr, zastanawiałem się, dlaczego nigdy wcześniej o niej nie słyszałem i dlaczego we współczesnej, wielokulturowej Wielkiej Brytanii nie jest ona częścią programu szkolnego. Choć temat może wydawać się przygnębiający lub wręcz zniechęcający dla widza, Ahad po mistrzowsku nadał tej historii ludzkie oblicze, osadzając ją w opowieści o dwojgu współczesnych kochankach – sikhu i muzułmance – oraz ich ślubie, któremu kategorycznie sprzeciwiają się ich rodziny. Kunszt pisarski objawił się w sposobie, w jaki potężne dawki faktów historycznych zostały podane publiczności poprzez postaci budzące sympatię i wiarygodne – zatroskaną matkę smażącą pakory, znużonego urzędnika, który widział już wszystko, czy dziadka wracającego myślami do przeszłości, o której nie potrafi zapomnieć. Dzięki temu historyczny przekaz został bez wysiłku wpleciony w dramat skupiony na bohaterach.

Mez Galaria, Dominic Gately, Nick Ahad i Darren Kuppan

Sama sztuka to jednak tylko połowa sukcesu tego wieczoru. Jak wspomniałem, opowieść zainscenizowano jako audycję radiową na żywo, w której czworo aktorów po mistrzowsku żonglowało rolami. Ich wokalna sprawność szła w parze z fizyczną kreacją postaci, dzięki czemu nigdy nie było wątpliwości, kto w danej chwili znajduje się na scenie. Balvinder Sopal za pomocą jednego skrętu ciała przeistaczała się z gniewnej matki w agresywną właścicielkę kawiarni, by za chwilę stać się stremowaną urzędniczką stanu cywilnego, której zależy, by jej pierwszy w karierze ślub przebiegł bez zakłóceń.

Jeszcze większe wrażenie zrobił Darren Kuppan, który zagrał nie tylko pana młodego, ale także jego szwagra oraz osiemdziesięcioletniego dziadka, z niebywałą lekkością nadając trzem różnym postaciom i wiekowi charakterystyczny głos i sposób poruszania się.

Czworo aktorów było tak biegłych w swoim fachu, że finał, w którym wszystkie ich postaci spotkały się razem na scenie, był całkowicie przekonujący. Na specjalne wyróżnienie zasługuje również Charlotte, odpowiedzialna za efekty dźwiękowe. Z niezachwianą precyzją tworzyła najróżniejsze odgłosy – od smażenia pakor po szumy krótkofalówek. Jej sposób na wyczarowanie trzepotu skrzydeł gołębia za pomocą gumowych rękawiczek sprawił, że instynktownie zerknąłem pod sufit teatru.

Nad całością czuwał Stefan Escreet, który wyreżyserował tę fuzję dźwięku i gry aktorskiej, wzbogacając ją o nietypowe dla radia akcenty teatralne, jak punktowe światła czy dym (oczywiście z przypalonych pakor). Stworzyło to dla widzów doświadczenie niezwykłe i odświeżające. Ta współpraca między BBC Radio Leeds a West Yorkshire Playhouse to coś, co zdecydowanie powinno przestać być wyjątkiem, a stać się stałym elementem coraz bardziej różnorodnej i żywej oferty tej sceny. Samo słuchowisko jest dostępne w serwisie BBC iPlayer i na koniec mogę powiedzieć tylko jedno: koniecznie go posłuchajcie.

SŁUCHAJ „PARTITION” W BBC IPLAYER