ELEŞTİRİ: Partition, West Yorkshire Playhouse ✭✭✭✭✭

Partition (Bölünme)

West Yorkshire Playhouse

Beş yıldız

West Yorkshire Playhouse'ta sahnelenen 'Partition', sadece Nick Ahad'ın kaleme aldığı senaryo için değil, aynı zamanda hikayenin sunuluş tarzıyla da beş yıldızı hak ediyor: Çok yönlü oyuncular ve canlı ses efektleriyle dolu, sahnede gerçekleşen bir radyo yayını konsepti.

Bu etkinliğin merkezinde, 1947'de İngiliz Hindistanı'nın Hindistan ve Pakistan olarak ikiye bölünmesinin ardından yaşanan kargaşa ve katliamların yanı sıra; Müslümanlar, Sihler ve Hindular için bıraktığı kanlı ve travmatik mirası anlatan etkileyici bir metin yer alıyordu. Bu miras, günümüzde bile bu toplulukların üzerinde bir gölge gibi dolaşmaya devam ediyor.

Hikaye o kadar çarpıcıydı ki, tiyatrodan ayrılırken bunu neden daha önce hiç duymadığımı ve günümüzün çok kültürlü Birleşik Krallık'ında neden okul müfredatının bir parçası olmadığını merak ettim. Kulağa kasvetli ve hatta tiyatro için itici bir konu gibi gelebilir; ancak Ahad, bu tarihi, ailelerinin isteklerine rağmen evlenmeye karar veren biri Sih diğeri Müslüman iki modern zaman aşığının hikayesiyle muazzam bir şekilde insancıllaştırmış. Yazım ustalığı, tarihin devasa parçalarının izleyiciye sempatik ve inandırıcı karakterler aracılığıyla sunulmasında yatıyor: Pakora pişiren dertli bir anne, her şeyi görmüş geçirmiş bıkkın bir memur ya da geride bırakamadığı geçmişine hüzünle bakan bir dede... Sonuç olarak, bu ağır mesajlar karakter odaklı dramın içine zahmetsizce sindirilmiş.

Mez Galaria, Dominic Gately, Nick Ahad ve Darren Kuppan

Ancak oyun, akşamın kazandığı başarının sadece bir parçasıydı. Hikaye, belirttiğim gibi canlı bir radyo yayını şeklinde sahnelendi. Dört oyuncu roller arasında ustalıkla geçiş yaparken, seslerindeki hüner fiziksel canlandırmalarla öyle bir birleşti ki, sahnede o an kimin olduğu konusunda en ufak bir şüphe oluşmadı. Balvinder Sopal, sadece vücudundaki küçük bir kıvrılmayla kızgın bir anneden agresif bir kafe sahibine, oradan da ilk nikah töreninin sorunsuz geçmesini isteyen gergin bir memura dönüştü.

Daha da etkileyici olan ise sadece damadı değil, aynı zamanda damadın eniştesini ve damadın seksenlik dedesini canlandıran Darren Kuppan'dı. Sesini ve hareketlerini kullanarak üç farklı karakteri ve yaşı zahmetsizce canlandırmayı başardı.

Dört oyuncu da o kadar mahirdi ki, tüm karakterlerinin sahnede bir arada olduğu final anı tamamen inandırıcıydı. Ses efektlerinden sorumlu Charlotte'a da özel bir parantez açmak gerek; kızaran pakoralardan telsiz seslerine kadar pek çok efekti kusursuz bir hassasiyet ve sükunetle yarattı. Bir güvercinin kanat çırpışını canlandırmak için kullandığı lastik eldivenler, içgüdüsel olarak tiyatronun tavan kirişlerine bakmama neden oldu.

Eserin yönetmenliğini üstlenen Stefan Escreet, seslerin ve oyunculuğun karışımını ustalıkla yönetirken, spot ışıkları ve duman (elbette yanan pakoralar için) gibi küçük tiyatral dokunuşlar ekleyerek izleyici için alışılmadık ve tazeleyici bir deneyim yarattı. BBC Radio Leeds ve West Yorkshire Playhouse arasındaki bu ortaklık, sıra dışı bir durum olmaktan çıkıp West Yorkshire Playhouse'un giderek çeşitlenen ve canlı hale gelen repertuvarının ayrılmaz bir parçası haline gelmeli. Oyun şu an BBC iPlayer'da erişime açık ve sonuç olarak tek söyleyebileceğim; gidin ve dinleyin.

PARTITION'I BBC IPLAYER ÜZERİNDEN DİNLEYİN