RECENZJA: Strolling Player autorstwa Gabriela Hershmana, wydawnictwo History Press ✭✭✭

Strolling Player: Życie i kariera Alberta Finneya.

The History Press.

Gabriel Hershman

3 gwiazdki

Kup biografię Strolling Player w serwisie Amazon.co.uk

Napisana bez bezpośredniego udziału Finneya biografia stanowi hołd dla jego kunsztu i zawodowych dokonań, co Hershman wyraźnie zaznacza we wstępie. Autor pisze z perspektywy fana, poświęcając lwią część książki głębokiej analizie ról filmowych Finneya, wspierając się opiniami przyjaciół, współpracowników i krytyków. Z lektury wyłania się portret niezwykle sympatycznego człowieka – „wędrownego aktora”, który odrzucił hollywoodzkie bogactwa, by móc realizować projekty bliskie jego sercu. To obraz artysty kochającego aktorstwo ponad wszystko.

Widać wyraźnie, że Finney nie chciał być typową gwiazdą kina ani symbolem seksu, postrzegając Hollywood jako fabrykę produkującą towary zamiast ludzi. To znamienne, że jego przełomowa rola Arthura Seatona w Z soboty na niedzielę jest buntem przeciwko monotonii fabrycznego życia. Ze względu na brak współpracy ze strony aktora, Hershman skupia się na chronologicznym przedstawieniu najważniejszych etapów jego życia i kariery. Nadaje to książce rzetelny, lecz nieco warsztatowy charakter – publikacja jest solidna, choć próżno szukać w niej sensacyjnych odkryć czy nieznanych dotąd faktów. Finney jawi się tu jako kobieciarz i jeden z ostatnich przedstawicieli pokolenia „Młodych Gniewnych” lat 60. Krytyka pod jego adresem pojawia się rzadko, głównie w cytatach Petera Halla oraz Lindsaya Andersona, którego cierpkie podsumowanie kariery aktora nastąpiło po ich głośnym konflikcie. Z książki bije obraz „fajnego gościa” na planie, który zna imiona wszystkich członków ekipy i chętnie wspiera młodszych kolegów po fachu. Te laurki stają się jednak z czasem nieco nużące, co paradoksalnie czyni postać Finneya bardziej jednowymiarową, niż był w rzeczywistości. Najmocniejszą stroną publikacji pozostaje jednak wnikliwa ocena jego dorobku artystycznego, co czyni ją bezcennym kompendium wiedzy o jego pracy. Analiza poszczególnych kreacji jest na tyle inspirująca, że czytelnik ma od razu ochotę odkurzyć domową wideotekę i obejrzeć klasyki. Moim zdaniem Finney wspiął się na wyżyny w Z soboty na niedzielę, Garderobianym oraz W kręgu przyjaciół. We wszystkich tych rolach czuć charakterystyczną dla niego „pewność siebie” – czy to jako męski, gniewny Seaton, czy jako „Sir” – gasnący aktor zatrzymujący pociąg siłą samego głosu, czy wreszcie jako homoseksualny prawiczek w Dublinie lat 60. Finney całkowicie zatraca się w każdej postaci, a same filmy niemal się nie zestarzały. Największą zaletą tej książki jest to, że skłania nas do powrotu do twórczości Finneya – być może jednego z najbardziej niedocenianych (i z pewnością zbyt rzadko nagradzanych) aktorów swojego pokolenia.

KUP KSIĄŻKĘ STROLLING PLAYER: THE LIFE AND CAREER OF ALBERT FINNEY