ELEŞTİRİ: Firebird, Trafalgar Studios 2 ✭✭✭✭✭

Firebird'da Callie Cooke ve Phaldut Sharma. Fotoğraf: Robert Day Firebird

Trafalgar Studios 2

22 Şubat 2016

Bilet Alın Savunmasız çocukların kendilerini korumakla görevli otoriteler tarafından nasıl yüzüstü bırakıldığına dair ulusal bir tartışma yaratan Rochdale çocuk istismarı skandalında olumlu bir yan bulmak oldukça güç. Ancak Firebird, bu sınırsız gaddarlığın külleri arasında adeta bir anka kuşu gibi umut ışığı sunuyor.

Oyun, okuldan kaçan iki sarhoş gencin oyuncu etkileşimiyle başlıyor. Callie Cooke, toplumun "sorunlu çocuk" algısının tam karşılığı olan, dik başlı, kavgacı ve ağzı bozuk Tia rolünde parlıyor. İşlevsizliğinden zevk alıyor gibi görünen Tia'nın alkolün de etkisiyle çocukça oyunları kısa sürede daha karanlık bir hal alıyor. O ve hayalperest arkadaşı Londralı "yeni kız" Katie, bir "hiç yapmadım" oyunuyla birbirlerini suçlamaya başlıyorlar; Tia arkadaşını bakire olmanın "utancıyla" itham ediyor. Tahirah Sharif, Katie rolünde sert ve görmüş geçirmiş bir duruş sergilese de, Tia'nın safça şakalarla küçümseyici zulüm arasındaki ani gidip gelmeleri karşısında sarsılıyor. Sonunda Tia'yı tekerlekli sandalyesinden atıp üzerine içki dökerek oradan uzaklaşırken, arkadaşını kendi durumuyla baş başa bırakıyor. Yerde darmadağın yatan Tia, uğradığı sürekli kötü muameleyi anlamlandırabilmek için kendisine yükleniyor; bu da oyunun ilerleyen kısımlarındaki kendini suçlama sahnelerinin bir ön izlemesi niteliğinde.

Firebird'da Phaldut Sharma ve Callie Cooke. Fotoğraf: Robert Day

Tia'nın geçmişine döndüğümüzde, yerel bir büfede tanıştığı bir adamdan cips isteyen çok daha küstah ve kibirli bir çocuk buluyoruz. Phaldut Sharma, AJ rolünde zahmetsizce büyüleyici; parlak takım elbisesi ve Mercedes'i, maddi konforlara ve hatta en küçük nezakete bile alışık olmayan bir kız çocuğu için somut bir cazibe merkezi. Yanlış anlamalar ve yersiz övgülerle dolu hantal sohbetleri oldukça samimi ve oyuncuların kimyası, canlandırdıkları karakterler arasındaki yaş farkını neredeyse unutturuyor. En sonunda AJ, Tia'nın yaşını sorduğunda, kız ne kadar çekingen ve yanıltıcı davransa da, o anda ilgili bir yabancı maskesinin altındaki avcıyı ilk kez hissediyoruz.

Firebird'da Callie Cooke ve Tahirah Sharif. Fotoğraf: Robert Day

Zamanın ilerlediği bir sonraki sahnede, kanlar içindeki kirli bir yatakta Tia ve istismarcısının tartıştığına, Tia'nın umutsuzca özgür kalmak için yalvardığına tanık oluyoruz. Edward Hall'un bu sert konuyu ele alış biçimi son derece hassas ve detaylı; istismarcı ve kurban arasındaki o karmaşık simbiyotik bağı kavramaya başlıyoruz. Haberleri dehşet içinde izleyip "Benim başıma asla gelmez" diye düşünenler için bu sahne, çaresiz ve savunmasız birine yöneltilen küçük "iyiliklerin" onu nasıl itaatkar hale getirebileceğini net bir şekilde gösteriyor. Tia, her şeyin suçlusu kendisiymiş gibi davranmaya alışıyor ve AJ'in bir zamanlar gösterdiği ilgi ve sevgiyi geri kazanmak uğruna öz saygısından ödün veriyor.

Olay örgüsünde kahredici bir kaçınılmazlık var; bu durum, aşırı iş yükü altındaki bir polisin "Ne olacağını sanıyordun ki?" şeklindeki iğneleyici sorusuyla daha da katmerleniyor. Tia'nın şaşkınlık ve hayal kırıklığıyla verdiği cevapta gizli: O bilmiyordu, o bir çocuktu ve kıyaslama yapabileceği bir referans noktası yoktu. Sharma, bir başka antipatik karakteri canlandırırken bize, ırk ve toplumsal uyum gibi rahatsız edici konularla uğraşmaya ne niyeti ne de kapasitesi olan, yetersiz ve bunalmış kamu hizmetlerini gösteriyor. Sorgulaması etkisiz olduğu kadar saldırgan da; Tia ise korku içinde bocalar ve tutarlı bir ifade veremediği için kendisini suçlamaların hedefi haline getirir. Tekrar günümüze, Tia'nın yerde tek başına darmadağın halde tekerlekli sandalyesini düzeltmeye çalıştığı ana dönüyoruz. Bu mücadele, yardım etmek için kurulan ancak sonuçta en savunmasız olanları bürokrasi çarkları altında ezen hantal polis ve sosyal kurumlar arasında bir metafor oluşturuyor.

Firebird'da Phaldut Sharma. Fotoğraf: Robert Day

Firebird ırk, sınıf ve çocuk istismarı gibi ağır konuları işlese de, Phil Davies'in metni kara mizahla parlıyor. Sert ve vahşi bir dili olan oyunun kasvetli seti, sahne değişimlerindeki rahatsız edici dubstep müzikleriyle desteklenmiş. Sizi derinden sarsacak kadar dizginlenemez ve yakıcı bir enerjiye sahip olan bu küçük kadronun muazzam performanslarını mutlaka izleyin.

FIREBIRD 19 MART'A KADAR TRAFALGAR STUDIOS'TA. HEMEN BİLET ALIN