ELEŞTİRİ: Goats, Royal Court Theatre ✭✭

Ali Barouti, Ethan Kai, Adnan Mustafa Goats (Keçiler) oyununda. Fotoğraf: Johan Persson. Goats

Royal Court Theatre

2 Yıldız

Hemen Rezervasyon Yapın Goats, oyun yazarı ve belgeselci Liwaa Yazji ile Royal Court Theatre'ın ortaklaşa hayata geçirdiği iddialı bir eser. Oyun, hükümetin yeni bir kararıyla şehit düşen her oğul için bir keçinin verildiği küçük bir Suriye kasabasını odağına alıyor; bu durum da tahmin edilebileceği üzere tam bir 'toynaklı anarşiye' dönüşüyor. Sahneyi inanılmaz karizmatik keçilerle paylaşan oyuncuları izlemek başta belli bir heyecan yaratsa da, bu yeniliğin etkisi kısa sürede geçiyor ve geriye maalesef dramatik derinliği Hackney Şehir Çiftliği'nden pek de öteye gidemeyen bir oyun kalıyor.

Souad Faress ve Isabella Nefar Goats oyununda. Fotoğraf: Johan Persson

Açılış sahnesi şaşırtıcı derecede estetik; soluk MDF'ler, canlı pembe ışıklandırmalar ve sahneyi kaplayan büyük dikdörtgen tabutların üzerine serilmiş bebek mavisi kumaşlar. Gösterişli altın çerçeveli fotoğraflar hayatını kaybeden gençleri yüceltirken, beyaz çelenkler ve çiçeklerle yapay ve sarsıcı bir görsel şölen yaratılıyor. Goats, en başından itibaren bize ölümün nasıl bir karnavala dönüştürüldüğünü hissettiriyor. Bu oyunun dünyasında ölüm, acımasızca tanıdık ve rutin bir hal almış.

Sirine Saba, Amer Hlehel Goats oyununda. Fotoğraf: Johan Persson

Yönetmen Hamish Pirie, sahnenin üzerinde asılı duran devasa monitörlere anlık yayın yapan kameralı telefonlar ve televizyon kameraları kullanarak ilgi çekici tercihler yapmış. Bu tercih, hikayenin henüz gelişmeden, her zaman görev bilinciyle hareket eden ve monitörlerdeki tüm içeriğin şehitleri yüceltmesini, asil hükümeti övmesini ve hayalet düşmanı yermesini sağlayan bir TV sunucusu tarafından paketlenip servis edilmesine neden oluyor. Bu biraz dağınık hikayenin merkezinde, Carlos Chahine tarafından büyük bir samimiyetle canlandırılan, çatışmada oğlunu yeni kaybetmiş ancak devletin kendisine sunduğu anlatıyı kabul etmeyen baba Abu Firas yer alıyor. Gerçeği ortaya çıkarmak için elinden geleni yapıyor ama her adımda engelleniyor. O, keçiyi istemiyor.

Ali Barouti, Adnan Mustafa, Carlos Chahine Goats oyununda. Fotoğraf: Johan Persson

Suriye'deki olayların ne kadar karmaşık olduğunu vurgulamak istercesine birçok yan karakterin yer aldığı geniş ve bir o kadar da girift bir olay örgüsü var. Ancak oyuncu kadrosu oldukça dengesiz, hatta zayıf; sahne boyunca sayısız replik unutma ve takılmalar yaşanıyor. Royal Court gibi bir sahnede bu durum kabul edilemez; oyunun temposunun sık sık düşmesine neden oluyor ve bu kopukluğu ne Suriye'nin yüksek sesli 'grime' müzikleri ne de doğrudan seyirciye tutulan spot ışıkları maskeleyebiliyor. Sirine Saba'nın muazzam bir sesi var; hem acımasız sunucu rolünde hem de Imm al-Tayyib olarak çok etkileyici, fakat enerjisi ve performansı boşlukta yankılanıyor gibi. Kendisinin bir siyasetçinin ihanete uğramış eşi olarak sahnede sergilediği hayal kırıklığı, belki de rol arkadaşlarından yeterince karşılık alamayan bir aktrisin gerçek hayal kırıklığının bir yansımasıdır.

Ethan Kai Goats oyununda. Fotoğraf: Johan Persson

Yazji’nin metninde kuşkusuz mizah var; insana hafifçe 'burun kıvırtan' türden. Ancak, sahnedeki en etkileyici performanslar canlı hayvanlardan geliyorsa, o yapımda ciddi bir sorun var demektir. Royal Court, bu sıra dışı oyunu geliştirerek risk almakta haklıydı. Suriye'de pek çok insanın hayatını karartan barbar şiddete ve trajik sefalete dikkat çeken bir eser seçmekte de öyle. Göze parmak sokan bir ahlak dersi vermeyen bir iş izlemek canlandırıcı olsa da, gerçekten keyif aldığımı söyleyemem. Şaka değil; 'keçi şakası' hiç değil.

GOATS OYUNU İÇİN BİLET ALIN