ELEŞTİRİ: Into Battle, Greenwich Theatre ✭✭✭

Tiyatro Eleştirmenimiz Libby Purves, Hugh Salmon'ın dünya prömiyerini Greenwich Theatre'da yapan Into Battle adlı oyununu değerlendiriyor.

Into Battle

Greenwich Theatre

3 Yıldız

Bilet Al

Genç adamlara dair eski bir hikâye.

Balliol College Oxford, 1910. Kendinden emin genç Eton mezunları aşağı kata porselen tabaklar fırlatıyor, “Ben bir piçim, Trinityli olacağıma piç olmayı tercih ederim” diye bağırıyor ve grevci babaların aç çocukları için bir gençlik kulübü işleten toplumsal duyarlılık sahibi Kuzeyli akademisyen Keith'e savaş açıyorlar. Endişeli Dekan Yardımcısı Rahip Neville, elebaşı Billy Grenfell'i okuldan uzaklaştırmaya cesaret edemiyor; çünkü Billy'nin zengin ailesi Asquith ile akşam yemeği yiyor, ağabeyi Julian depresyon ve tehlikeli bir sosyal liberalizm atağıyla boğuşan bir kolej kahramanı ve babaları Lord Desborough ise spor, tırmanış ve Manş Denizi'ni yüzerek geçme gibi alanlarda bir milli kahraman.

Billy, Keith'in eşyalarını ve masasını umursamazca üçüncü kat penceresinden aşağı atarken, “İstediğimi yapabilirim çünkü parasını ödeyebilirim” diye açıklıyor. Billy'nin dillere destan zenginliği ve güzelliğiyle tanınan annesi, kızıl saçlı öğrenci Patrick ile flörtleşmekle meşgul olsa da, Keith'e bir bina bağışlayarak Billy hakkındaki darp suçlamalarından vazgeçmesi için kısa bir rüşvet molası veriyor.

Oxford'daki bir yemek kulübünde hayvanlara eziyet eden ve Kuzeyli halkla alay eden küstah Etonlı züppeleri anlatan bir tarihi oyun için bu, zekice kurgulanmış bir an. Genç Churchill’in dış seste, o dönem söylediği şu sözleri duymak için de harika bir zamanlama:

'İngiliz halkı için en büyük tehlike Avrupa'nın devasa donanmaları ve orduları arasında değil. Hayır. Tam burada içimizde, yanı başımızda, zengin ve fakir arasındaki yapay uçurumdadır'.

Ancak bu oyun, Royal Court tarzı bir yapım ya da Posh gibi abartılı bir elitizm yergisi değil. Bu, büyükbabası yemek kulübü sosyetesinden biriyle –Etonlıların en az toksik olanı, uluslararası ragbi oyuncusu Ronald Poulton-Palmer– ragbi oynamış olan eski bir reklam yöneticisi Hugh Salmon'ın, iyileşme sürecinde araştırarak yazdığı ilk oyunu.

Ve bu gerçek genç adamların yüz yıllık hikâyesi anlatılmaya değer; çünkü birkaç yıl içinde hepsi siperlerde, gençlik kulüplerinden gelen erlerle yan yana savaştılar. Birlikte can verdiler ve ölmeden önce eski ön yargılarının saçmalığını anladıklarını hayal etmek pek de imkânsız değil.

Hikâye, harap gotik kemerler ve etrafa saçılmış kitaplardan oluşan bir dekorda, yönetmen Ellie Jones ve Steve Kirkham tarafından hem şakalar hem de savaşın son anlarıyla canlı ve ustaca sahnelenmiş. Savaştan sağ kurtulan tek kişi, kolejin sabırlı dekanı ve savaş kahramanı rahibi Neville (daima acı çeken bir barış elçisi rolünde Iain Fletcher harika bir performans sergiliyor) oluyor. Julian yaralarından ölüyor, eski düşmanlar Keith Rae ve Billy Grenfell 1915'te aynı gün düşüyor; tıpkı kolejdeki Etonlı vandalları dizginlemek için çok çabalayan Ronnie Poulton gibi. Patrick Shaw Stewart Çanakkale'de, arkadaşlarına yazdığı alaycı ve hayat dolu son mektubunun ardından ölüyor. Alexander Knox bu rolde çok başarılı, tıpkı başlangıçta çekilmez ama sonunda yiğit bir Billy portresi çizen Nikolas Salmon gibi; Molly Gaisford ise Lady Desborough'ya üst sınıfa özgü asitli bir keskinlik kazandırmış, ancak Julian'ın başındaki ölüm sahnesi fazlasıyla uzun tutulmuş. Joe Gill, hem toplumsal öfkesini hem de kolejdeyken hepsi gibi aslında birer çocuk olduklarını hissettiren dürüst bir Rae karakteri çiziyor. Ve tiyatro okulundan yeni mezun olan Anna Bradley, hem bir sokak çocuğundan askere dönüşen genci hem de Billy ile ilişkisi olan bir hizmetçiyi büyük bir keyifle canlandırarak profesyonel ilk çıkışını başarıyla yapıyor.

Hâlâ biraz rötüşlanmaya ihtiyacı olsa da, oyunun sağlam ve derinlikli bir tarih bilinci var (program kitapçığındaki kaynaklar oldukça zengin ve büyüleyici). En zehirli genç erkeksi tavırların bile fedakâr bir kahramanlığa dönüşebileceğini hatırlatan bu eserin yaşamaya devam etmesini umuyorum. İnsana son dönemdeki terör saldırılarında canını hiçe sayan kahramanları hatırlatıyor. Julian Grenfell'in kendi kuşağının romantik kahramanlığını yansıtan savaş şiiri, oyuna hem adını hem de finalini veriyor:

"Gürleyen savaş hattı yükselir,

Ve havada Ölüm inler ve şarkı söyler;

Fakat Gün onu güçlü elleriyle kavrayacak,

Ve Gece onu yumuşak kanatlarıyla saracak"

31 Ekim 2021'e kadar Greenwich Theatre'da GREENWICH THEATRE GİŞESİ Into Battle prodüksiyon fotoğrafları: Mark Douet