ĐÁNH GIÁ: Một đêm tại Miami (One Night In Miami), Donmar Warehouse ✭✭✭✭

David Ajala (Jim Brown), Sope Dirisu (Cassius Clay) và Arinzé Kene (Sam Cooke). Ảnh: Johan Persson - Vở kịch One Night In Miami...

Nhà hát Donmar Warehouse

Ngày 13 tháng 10 năm 2016

4 Sao

Đặt Vé Ngay

Đó là đêm Cassius Clay giành chức vô địch hạng nặng thế giới năm 1964. Anh đã dành đêm đó trong một phòng nghỉ với Sam Cooke, một biểu tượng âm nhạc có tầm ảnh hưởng lớn lao; ngôi sao bóng chày Jim Brown, người chuẩn bị dấn thân vào sự nghiệp điện ảnh; và Malcolm X, người sắp sửa rời bỏ tổ chức Huynh đệ Hồi giáo. Sáng hôm sau, Clay sẽ tuyên bố đổi tên thành Mohammad Ali. Đó hẳn là một đêm phi thường, và biên kịch Kemp Powers đã làm rất tốt việc tưởng tượng ra những cuộc đối thoại, biến những huyền thoại này thành những nhân vật chân thực và có chiều sâu.

Xét theo nhiều khía cạnh, cuộc chiến vẫn tiếp diễn ngay trong phòng khách sạn. Ở một góc là Malcolm X, chiến đấu chống lại hệ thống từ bên ngoài, vốn đã bị chính quyền và chính tổ chức Huynh đệ Hồi giáo coi là một nhân vật nguy hiểm. Ở góc đối diện, Sam Cooke lập luận rằng việc chơi theo luật của hệ thống đồng nghĩa với việc sẽ có nhiều người nghe nhạc của ông hơn, và khi nắm giữ bản quyền, ông chính là người kiếm tiền cho bản thân và các nhạc sĩ da đen khác. Malcolm X cho rằng Cooke đã làm mềm âm nhạc của mình để chiều lòng khán giả da trắng, và khích bác ông bằng cách bật bài 'Blowing in the Wind' của Dylan, khẳng định rằng Cooke lẽ ra mới là người nên viết ca khúc đó. Điều mà những người khác không biết là Cooke đã thu âm, nhưng chưa phát hành 'A Change is Gonna Come', bài hát kinh điển vẫn còn giữ nguyên giá trị thời sự mãnh liệt đến ngày nay.

Dwane Walcott (Kareem), Francois Battiste (Malcolm X) và Josh Williams (Jamaal). Ảnh: Johan Persson

Trong mùa thu với nhiều dàn diễn viên xuất sắc tại London (như vở Kenny Morgan tại Arcola, hay The Boys in the Band tại Park), dàn diễn viên này hoàn toàn xứng đáng đứng trong hàng ngũ đó. Sope Dirisu lột tả hoàn hảo sự tự mãn của Clay, hân hoan sau chiến thắng trước Sonny Liston, với những bước nhảy "Ali shuffle" tuyệt vời, tràn đầy năng lượng nhưng cũng bộc lộ nét ngây ngô của một chàng trai 22 tuổi cùng tư tưởng chính trị đang nảy nở. Trong vai Jim Brown, David Ajala là một sự hiện diện đầy uy lực, mạnh mẽ cả trong giọng nói lẫn cách xây dựng nhân vật, một điểm đối trọng hóm hỉnh cho những cuộc tranh luận chính trị xung quanh. Francois Battiste vào vai một Malcolm X điềm tĩnh, nồng nhiệt, giận dữ và tận tụy, người quá thấu hiểu cách thế giới bên ngoài nhìn nhận mình và những người đàn ông da đen nói chung, đầy thất vọng khi những người khác không thể đạt đến cùng mức độ hoạt động chính trị như mình - thực tế rằng Malcolm X đang ở một giai đoạn khác, chín chắn hơn trong cuộc đời so với những người đàn ông trẻ tuổi kia được truyền tải vô cùng đẹp đẽ. Nhưng chính Arinze Kene mới là người xứng đáng nhận được những lời khen ngợi nhất trong vai Sam Cooke, một màn trình diễn đa tầng, đẹp đẽ và cuối cùng là chạm đến trái tim người xem. Trong hai phân đoạn nổi bật, anh đã hát và thực sự hóa thân thành Cooke ngay trước tai khán giả, một lần tái hiện bản You Send Me theo phong cách gospel, tương tác với khán giả tại Donmar và thắp sáng linh hồn của nhạc soul. Phân đoạn còn lại là bản acapella tuyệt đẹp của 'A Change is Gonna Come' về cuối vở kịch, đi kèm với những hình ảnh tư liệu về sự bạo lực đối với người da đen và các cuộc biểu tình được trình chiếu phía trên sân khấu. Chúng ta không cần lời nhắc nhở rằng 'Black Lives Matter' hay một sự thay đổi vẫn đang cần phải đến, nhưng phần trình diễn đầy cảm xúc này đã nâng tầm vở kịch lên một đẳng cấp cao hơn.

Sope Dirisu (cassius Clay) và David Ajala (Jim Brown). Ảnh: Johan Persson

Những người đàn ông này không hề được che chở khỏi lòng căm thù tồn tại bên ngoài căn phòng khách sạn này; họ tranh luận về sắc tộc, quyền lực và thậm chí cả những tông màu da khác nhau. Với cấu trúc truyền thống, Powers để các nhân vật thảo luận về những điều họ có lẽ đã biết rõ, và đó thường là vấn đề trong các kịch bản vừa phải thông tin cho khán giả vừa phải giải trí, đôi khi khiến lời thoại không hoàn toàn tự nhiên. Tuy nhiên, ông cũng không hề tô hồng những khiếm khuyết của mỗi người, và sự chỉ đạo tinh tế của đạo diễn Kwame Kwei-Armah đã theo sát hoàn hảo nhịp điệu của những cú đấm trực diện và những khoảng lặng suy ngẫm. Với cá tính mạnh mẽ của bốn người đàn ông trên sân khấu, vở kịch có thể đã bị lấn át bởi sự nam tính quá đà. Vẻ đẹp của kịch bản là nó đưa ra những cú đấm khiến bạn sững sờ vì cái nhìn không khoan nhượng về nạn phân biệt chủng tộc, và những lúc khác lại khéo léo dẫn dắt bạn nhìn vào cuộc đấu tranh vẫn đang tiếp diễn, rằng một sự thay đổi BẮT BUỘC phải đến. Đây là những con người đang khiêu vũ trên rìa lịch sử của chính họ, và sự thật là chúng ta biết rõ câu chuyện của họ (với hai người bị giết bởi bạo lực) khiến vở kịch trở nên vô cùng đau xót. Một buổi tối thực sự đáng giá tại nhà hát.

Diễn đến ngày 3 tháng 12 năm 2016

ĐẶT VÉ VỞ ONE NIGHT IN MIAMI TẠI NHÀ HÁT DONMAR WAREHOUSE