ĐÁNH GIÁ: Vở kịch Pygmalion tại Nhà hát West Yorkshire Playhouse ✭✭✭✭

Natalie Gavin trong vở Pygmalion. Ảnh: Manuel Harlan Pygmalion

Nhà hát West Yorkshire Playhouse

Ngày 8 tháng 2 năm 2017

4 Sao

Đặt Vé Ngay

Việc đưa bất kỳ vở kịch nào vào bối cảnh hiện đại với những đặc điểm của thời nay luôn đặt ra câu hỏi liệu tác phẩm đó có thể "vượt qua" được thời đại gốc để chứng minh tính thời sự trong một bối cảnh khác hay không. Với vở Pygmalion của George Bernard Shaw, câu hỏi này càng trở nên xác đáng: liệu câu chuyện về một cô gái bán hoa được nâng tầm địa vị nhờ thay đổi cách phát âm có còn hợp lý trong thời đại mà những nhân vật như Jade Goody là biểu tượng văn hóa và vô số chương trình truyền hình thực tế đang coi phương ngữ là một điểm nhấn tích cực. Câu trả lời dành cho bản dựng đầy tính giải trí và gợi mở suy ngẫm của sân khấu Headlong tại West Yorkshire Playhouse là một sự khẳng định có chừng mực.

Gọi là có chừng mực vì đằng sau nhiều sự cách tân về thị giác và tư duy của đạo diễn Sam Pritchard vẫn tồn tại một vấn đề cơ bản: tại nước Anh đầu năm 2017, cách một người nói chuyện - hay thậm chí là xuất thân từ đâu - không còn là rào cản quá lớn đối với sự thăng tiến xã hội như xưa. Điều này phần nào làm giảm đi sức nặng từ lời hứa của nhà ngôn ngữ học khoa trương Henry Higgins về việc thay đổi cuộc đời cô gái bán hoa Eliza Doolittle chỉ bằng cách sửa giọng nói. Tương tự, sự thay đổi về ngoại hình cũng kém phần kịch tính hơn đơn giản vì thời trang đã thay đổi – việc chuyển từ áo khoác bomber và quần nỉ sang áo cánh và quần legging về mặt thị giác không gây ấn tượng mạnh bằng việc trút bỏ bộ đồ lấm lem để khoác lên mình y phục lộng lẫy thời Edward.

Natalie Gavin và Alex Beckett trong Pygmalion. Ảnh: Manuel Harlan.

Với những ai yêu mến nguyên tác, những cải biên đặc trưng của Headlong về âm thanh và hình ảnh mang đến nhiều thách thức. Những đoạn lặp đi lặp lại của từ ngữ và nguyên âm, cùng toàn bộ cảnh đầu tiên nơi các diễn viên được lồng tiếng bởi giọng của người khác, đã khéo léo buộc bạn phải suy ngẫm về bản chất của tiếng nói, về việc nó là gì và nó định nghĩa chúng ta như thế nào. Với một người có phần bảo thủ như tôi, có lẽ "ít hơn lại là nhiều hơn"; cảnh bà Pearce, tiếng nói của lý trí thực tế bên cạnh Higgins (được nâng cấp từ quản gia thành trợ lý phòng thí nghiệm trong bản dựng này), nhảy trên nền nhạc hip hop có vẻ hơi quá đà.

Tuy nhiên, nền tảng vững chắc của đêm diễn vẫn là một kịch bản thông minh, giàu tính cách vật và đặt ra những câu hỏi xác đáng cho khán giả; trong trường hợp này, vở diễn được hỗ trợ bởi dàn diễn viên thực lực. Đáng chú ý có Liza Sadovy trong vai mẹ của Higgins, người đã thể hiện xuất sắc sự bao dung, hoài nghi và cả sự mệt mỏi của cả một đời dành cho cậu con trai kệch cỡm thông qua những cái thở dài và nhún vai. Ian Burfield trong vai cha của Eliza cũng rất ấn tượng khi trình bày bài diễn thuyết mang đậm phong cách trí tuệ của Shaw trực tiếp tới khán giả theo kiểu một diễn viên hài độc thoại với micro và ánh đèn sân khấu.

Dàn diễn viên Pygmalion. Ảnh: Manuel Harlan

Sau tất cả, bất kỳ bản dựng Pygmalion nào cũng thành bại ở cặp đôi Eliza và Higgins: và ở đây, sự kết hợp giữa Natalie Gavin và Alex Beckett thật tuyệt vời. Chất giọng Bradford nguyên bản của Gavin (thực ra là vùng Denholme gần đó) không hề gây cảm giác chói tai; thực tế nó còn tự nhiên hơn nhiều so với những vai Eliza giả giọng London (mockney) mà tôi từng xem trước đây. Những đoạn phim chuyển cảnh của Headlong đã hỗ trợ cô hiệu quả, cho phép khán giả quan sát cận cảnh những cung bậc cảm xúc lướt qua gương mặt, cuốn họ vào hành trình nội tâm đau đớn của Eliza Doolittle. Gavin được đối trọng hoàn hảo bởi Beckett, người đã mang lại chiều sâu và sự chân thực cho một vai diễn vốn dễ bị sa đà vào kiểu nhân vật khoác lác, ồn ào. Tôi đã từng lo lắng khi Gavin hát một đoạn trong vở 'My Fair Lady' rằng bản dựng này sẽ đi theo cái kết ủy mị giả tạo của vở nhạc kịch đó (điều mà Shaw cực kỳ ghét), nhưng may thay nỗi lo đó là dư thừa. Trong một vở kịch về sức mạnh của ngôn từ, cảm xúc trong mối quan hệ của họ đã được khắc họa trong cảnh cuối đau nhói lòng thông qua ánh mắt và cử chỉ khi mà trớ trêu thay, lời nói đã trở nên bất lực. Đặc biệt là Beckett, anh đã diễn giải văn bản khoa trương của Shaw một cách đa tầng, giúp chúng ta cảm nhận được con người tình cảm ẩn sau vẻ ngoài của một kẻ hách dịch.

Diễn ra đến ngày 25 tháng 2 năm 2017

ĐẶT VÉ VỞ PYGMALION TẠI NHÀ HÁT WEST YORKSHIRE PLAYHOUSE

Gavi Sing Chera và Natalie Gavin trong Pygmalion. Ảnh: Manuel Harlan

Liza Sadovy trong Pygmalion. Ảnh: Manuel Harlan

Natalie Gavin và Alex Beckett trong Pygmalion. Ảnh: Manuel Harlan