ĐÁNH GIÁ: The Things That We Wouldn't Otherwise Find, Thư viện Leeds ✭✭✭✭✭

Jonathan Hall đánh giá vở kịch The Things That We Wouldn't Otherwise Find (Những điều ta chẳng thể tìm thấy ở đâu khác) tại Thư viện Leeds.

David Judge (Hồn ma Thư viện Quá khứ) và Sinead Parker (Hồn ma Thư viện Hiện tại). Ảnh: Anthony Robling The Things That We Wouldn't Otherwise Find

Thư viện Leeds (Dự án hợp tác với Leeds Playhouse)

5 Sao

Nghệ thuật sân khấu đỉnh cao là thứ soi rọi cuộc đời bạn, khiến bạn phải trăn trở với những câu hỏi và suy ngẫm sau khi rời khán phòng. Vở kịch ‘The things we wouldn’t otherwise find’ của Emma Adams, được sáng tác để kỷ niệm 250 năm thành lập Thư viện Leeds, chính là một tác phẩm như thế.

Trong 12 năm qua, tỷ lệ sử dụng thư viện trên toàn quốc đã sụt giảm khoảng 38%; riêng tại Bradford, ngân sách thư viện dự kiến sẽ bị cắt giảm khoảng 950.000 bảng Anh trong năm tới. Nhiều thư viện đã đóng cửa, những chuyến xe thư viện lưu động phục vụ các vùng thôn quê đã biến mất, và những nơi còn tồn tại thường chỉ là những phiên bản nghèo nàn so với những thiên đường sách vở trước kia. Dù nhìn nhận theo cách nào, thư viện với tư cách là một định chế văn hóa đang trên đà xuống dốc và bị đe dọa nghiêm trọng.

Tác giả Adams đã khai thác khéo léo bầu không khí này thông qua một câu chuyện suy ngẫm (với đầy đủ các chương hồi), nơi linh hồn của Thư viện quá khứ và hiện tại đang thấp thỏm chờ đợi sự xuất hiện của Tương lai – một tương lai có vẻ sẽ quét sạch những gian phòng đầy sách yêu dấu của họ. Giữa thời đại của Kindle, Amazon và xã hội số, đây là một kịch bản quá đỗi thực tế. Thông qua những phân cảnh đầy năng lượng và gợi mở, Adams cho chúng ta thấy lý do tại sao những căn phòng đầy sách này thực sự quan trọng – và sẽ luôn quan trọng chừng nào con người còn đọc và coi con chữ là điều đáng trân trọng. Chúng ta gặp gỡ kẻ trộm sách hàng loạt đang thú tội... một tiểu thuyết gia đầy triển vọng tìm kiếm sự tĩnh lặng nơi thư viện... hay nghệ nhân phục chế sách tỉ mỉ. Tất cả họ đều tìm thấy trong những bức tường thư viện nhiều điều hơn là chỉ những trang sách; thư viện và những pho sách đã trở thành bệ phóng cho ý tưởng, hy vọng, hoài bão và cả tình yêu. Và rồi, có lẽ, thư viện hoàn toàn có thể tự tin đối mặt với tương lai phía trước.

Dưới bàn tay dàn dựng của đạo diễn Tess Seddon, Sinead Porter và David Judge đã thổi hồn vào loạt nhân vật bằng lối diễn xuất đầy nhiệt huyết. Nhưng có lẽ hiện diện mạnh mẽ nhất trong buổi tối hôm ấy chính là bản thân Thư viện Leeds (một địa điểm rất đáng để ghé thăm), nơi vở kịch được công diễn cùng với Leeds Playhouse. Không gian phòng trưng bày với những hàng hành lang bao quanh là một nơi tuyệt vời để biểu diễn kịch, và dĩ nhiên, đối với một vở kịch về thư viện, nó thực sự hoàn hảo.

Ngồi tại đó, đôi mắt tôi lướt qua vô vàn gáy sách – từ Palmerston, Hitler đến nghệ thuật Glaswegian và nhà Brontë – tôi lại cảm nhận được sự pha trộn giữa háo hức và hy vọng mà những chuyến đi thư viện ngày thứ Bảy từng mang lại. Một cảm giác nhanh chóng bị lấp đầy bởi sự hối lỗi khi bản thân chợt nhận ra đã ba mươi năm rồi tôi mới lại đặt chân tới đây.