ĐÁNH GIÁ: Who's Afraid Of Virginia Woolf, Nhà hát Harold Pinter ✭✭✭✭✭

Conleth Hill và Imelda Staunton trong vở kịch Who's Afraid Of Virginia Woolf. Ai Sợ Virginia Woolf?

Nhà hát Harold Pinter

Ngày 10 tháng 3 năm 2017

5 sao

Đặt vé ngay

Nhiều năm trước khi chấp bút cho vở kịch, Edward Albee đã vô tình nhìn thấy dòng chữ "Ai Sợ Virginia Woolf?" (Who's Afraid of Virginia Woolf?) được viết bằng xà phòng trên gương phòng tắm, và nó khiến ông ấn tượng như một trò đùa đậm chất trí thức. Chơi chữ từ bài hát kinh điển của Disney 'Ai Sợ Sói Già Hung Ác?', tựa đề đặt ra câu hỏi liệu con người có thể sống mà thiếu đi những ảo tưởng hay không, một chủ đề xuyên suốt trong nhiều tác phẩm của nữ văn sĩ Woolf.

Ảo tưởng chính là tâm điểm của tác phẩm đầy lôi cuốn và sâu sắc này; một sự giải cấu trúc đầy đau đớn nhưng có tính thanh tẩy đối với giấc mơ Mỹ. Bản dựng của James Macdonald không chỉ nhấn mạnh vẻ đẹp tàn khốc của văn bản, mà còn cả "khiếu hài hước lố bịch" đặc trưng cho một lối kể chuyện luôn đan xen giữa bi kịch kinh hoàng và sự nực cười. Diễn xuất của Conleth Hill và Imelda Staunton thực sự phi thường, cùng với sự hỗ trợ tuyệt vời từ Luke Treadaway và Imogen Poots, vở diễn đã không ngần ngại lột tả những góc khuất phức tạp và đau đớn nhất trong khổ đau của con người.

Imelda Staunton và Conleth Hill trong vở kịch Who's Afraid Of Virginia Woolf.

Trở về từ một bữa tiệc của khoa vào rạng sáng, giáo sư lịch sử George (Conleth Hill) và vợ là Martha (Imelda Staunton) vừa uống rượu vừa buông lời mỉa mai nhau. Martha tiết lộ rằng giáo sư sinh học Nick (Luke Treadaway) và vợ anh là Honey (Imogen Poots), những người họ vừa gặp tối đó, sẽ ghé qua uống thêm chén sầu. Cặp đôi trẻ đến, và những màn đối đáp giữa George và Martha ngày càng trở nên căng thẳng. Tiếp theo sau đó là một loạt các trò chơi tàn bạo và mơ hồ, vượt qua ranh giới của thực tại và sự điên rồ, phơi bày những nền móng lung lay đang chống đỡ cả hai cuộc hôn nhân.

Những thay đổi trong sắc thái và sự biến chuyển quyền lực không ngừng được xử lý vô cùng khéo léo. Điều này được gieo mầm tốt ngay từ Hồi 1, nơi phần lớn mang tính hài hước rõ rệt hơn so với các phần sau. Những lời đe dọa bạo lực mang tính chất trào phúng, đặc biệt là cảnh tượng đáng nhớ khi George chĩa súng vào Martha, nhưng cuối cùng chỉ bật ra một chiếc ô lớn trong tiếng cười giòn giã.

Luke Treadaway và Imogen Poots trong vở kịch Who's Afraid Of Virginia Woolf.

Sự biến mất của tiếng cười trở thành một chủ đề nâng cao, khi trò đùa về tiêu đề vở kịch vốn được hát lên trong không khí vui vẻ ở bữa tiệc, lại xuất hiện xuyên suốt vở diễn với những quãng nghỉ ngày càng ảm đạm. Câu chuyện của George kể cho Nick về một người bạn học đã gọi nhầm đồ uống trong tiếng cười nhạo của bạn bè, sau đó được hé lộ là một bi kịch khi anh ta vô tình giết mẹ, rồi đến cha mình bằng những vụ tai nạn thảm khốc riêng biệt. Tiếng cười "lan rộng hơn nhưng không hề lắng xuống" trở thành một ẩn dụ khắc nghiệt cho trải nghiệm của khán giả - việc khơi lại những tình tiết hài hước trong những khoảnh khắc bi kịch mang đến một sắc thái hài hước đầy ám ảnh cho cả những cảnh quay đen tối nhất.

Một ví dụ đặc biệt ấn tượng về sự dịch chuyển quyền lực được tìm thấy trong cách Macdonald sử dụng rượu - nguồn gốc của sự can đảm và chất xúc tác cho những mộng tưởng - để đẩy nhanh mạch truyện. Đáng chú ý, ở Hồi 1, George đã đập vỡ một chai rượu sau khi những lời thóa mạ của Martha chạm vào nỗi đau, sự nam tính bị vỡ vụn của ông càng bị nhấn mạnh bởi câu mỉa mai của bà rằng 'với đồng lương của ông', hy vọng là cái chai đó rỗng. Sau đó, cuộc vụng trộm thất bại của Nick với Martha do bất lực khi say rượu đã giúp George từ kẻ bị chế giễu trở thành kẻ chế giễu, cùng vợ mình coi Nick như một 'kẻ giúp việc' trong nhà.

Sự trao đổi tàn nhẫn nhưng đầy mật thiết này giữa vợ chồng họ phụ thuộc vào việc lạm dụng quyền lực của chủ nhà, và là một trong nhiều dịp họ tìm cách hủy hoại những vị khách của mình. Honey cũng bị ép uống rượu, và từ những tiếng cười khúc khích, đòi hỏi 'Bạo lực!' một cách trẻ con, cô sau đó đã bật khóc nức nở vì khả năng vô sinh của mình, tạo nên sự tương đồng đau lòng với Martha. Vở diễn đã làm rất tốt việc gợi ý rằng những trò chơi quyền lực của Martha và George cần có khán giả để họ có thể cảm nhận một góc nhìn mới về nỗi đau của chính mình. Đặc biệt là bài phát biểu đau xót của Martha với Nick về việc bà và George thường xuyên khóc như thế nào, đã mang lại niềm trắc ẩn lớn lao cho phần kết thúc của vở kịch.

Imelda Staunton trong vở kịch Who's Afraid Of Virginia Woolf.

Diễn xuất của Imelda Staunton là minh chứng cho vị thế của bà như một trong những diễn viên được kính trọng nhất của West End. Trong khi nhân vật Martha là một người khoa trương và thẳng thắn, bà vẫn khéo léo thể hiện hàng ngàn lời cầu xin tình cảm tuyệt vọng đã khiến nhân vật này trở nên vô vọng và khô héo tình yêu. Cảm giác bị phản bội của bà khi George phá vỡ các quy tắc của trò chơi thực sự lôi cuốn, Staunton đã thách thức những kỳ vọng của chúng ta về sự trung thực, lòng tốt và lòng chung thủy bằng một sự thấu cảm và nhận thức đáng kinh ngạc.

George của Conleth Hill cũng ấn tượng không kém. Dù khi ông nhảy múa đầy lạc lõng theo bản nhạc 'Speaking Unto Nations' của Beethoven, hay khi chân thành kể một câu chuyện kỳ lạ, ông vẫn là một nhân vật đầy mâu thuẫn - một người đàn ông bí ẩn đến mức cố chấp, người luôn đấu tranh để tạo ra những kết nối chân thành giữa người với người. Hill truyền tải một cảm giác hoảng loạn sắc bén đằng sau lớp mặt nạ này, cái cảm giác của một người đàn ông biết mình sẽ đôi khi suy sụp và vô cùng sợ hãi điều đó. Vì lý do này, cách ông điềm tĩnh phác họa câu chuyện về con trai của mình và Martha, nhằm mục đích gây ra sự tàn độc tối đa, vừa gây rùng mình vừa buồn thảm khôn cùng.

Dàn diễn viên vở Who's Afraid Of Virginia Woolf.

Nick và Honey chắc chắn là một cặp đôi lép vế, nhưng diễn xuất của Treadaway và Poots rất đáng nhớ, không chỉ như những nhân vật phụ làm nền cho George và Martha, mà còn như một sự phê phán những kỳ vọng của xã hội đối với các cặp vợ chồng trẻ. Nhân vật Nick của Treadaway, nhìn bề ngoài, là một kẻ tham vọng đến đáng ghét, coi mối quan hệ với Martha như một bàn đạp để leo lên đỉnh cao của quyền lực trường đại học. Tuy nhiên, sự ngạo mạn của Nick được tiết chế bằng nỗi sợ hãi của nam giới về sự bất lực cả về thể chất lẫn tinh thần, được thể hiện tuyệt đẹp qua những màn đối đáp với Poots, lúc thì dịu dàng, lúc lại đầy khinh miệt.

Poots chiếm trọn ánh đèn sân khấu trong một vài cảnh, đặc biệt là trong màn đối thoại mà cô nhấn mạnh việc gọi chồng mình là 'anh yêu', bộc lộ một cơn giận dữ vốn được che giấu bấy lâu nay khiến người xem thực sự sốc. Cô mang đến cho một nhân vật vốn thường bị coi là thiếu tự trọng - say sưa nhảy múa một mình và dành phần lớn thời gian cuộn tròn với chai rượu sau cánh gà - cả sự hài hước lẫn nhân tính. Điều này đặc biệt rõ ràng khi George gọi cô bằng nhiều từ ngữ âu yếm đầy tính gợi dục tăng dần. Mặc dù Honey có vẻ bị mê hoặc, nhưng sự ngập ngừng không đáp lại của cô không hẳn là sự khiêm tốn, mà là sự cô đơn và khao khát tình cảm từ chồng mình. Đây là một màn ra mắt tại West End vô cùng ấn tượng.

Bản dựng Ai Sợ Virginia Woolf? của James Macdonald là một bức tranh nghẹt thở về nỗi đau khổ của con người được phơi bày tận cùng, với trọng tâm là bốn phần trình diễn tuyệt vời. Nếu tôi còn được xem một tác phẩm nào xuất sắc hơn thế này trong năm nay, tôi sẽ coi mình là người vô cùng may mắn.

Ảnh: Johan Persson

ĐẶT VÉ VỞ AI SỢ VIRGINIA WOOLF NGAY