INTERVIEW: Matthew Roberts van Bread and Butter Productions

Nadat hij vorig jaar op het Edinburgh Fringe Festival een enorme hit scoorde met zijn toneelstuk CANOE (dat vervolgens verhuisde naar The Kings Head Theatre in Londen), gaat Paul T. Davies in gesprek met theatermaker Matthew Roberts over zijn nieuwe Fringe-voorstelling TEACH, de kracht van drama en de lessen die levens veranderen.

PTD: Laten we beginnen bij TEACH, in het bijzonder de inspiratiebronnen erachter. Je slogan voor de show is: "De LES die zijn leven veranderde, een SCHOOL in strijd en nood, een OVERHEID die bezuinigt tot op het bot." Zonder al te veel te verklappen – want ik ben van plan de voorstelling te recenseren – wat zijn de invloeden en redenen voor het schrijven van dit stuk? MR: Ik sta inmiddels al meer dan 16 jaar voor de klas. Mijn gezelschap heet 'Bread and Butter' omdat het lesgeven mijn dagelijks brood voorziet, waardoor ik theater kan maken – en de hele maand augustus naar Edinburgh kan afreizen! Maar in de afgelopen drie jaar zijn er voor mij persoonlijk dingen gaan veranderen. Ik ben, niet uit vrije keuze maar door bezuinigingen, verschoven van docent Drama naar docent Engels. Net als veel leraren stel ik vraagtekens bij mijn plek in het systeem, al hou ik nog steeds van het ambacht, de communicatie van het lesgeven en het enthousiasme van mijn leerlingen. Een belangrijk startpunt was het lezen van het boek How To Survive in Teaching Without Imploding, Exploding and Walking Away van Dr. Emma Kell. Dat sprak me enorm aan, het opende mijn ogen. Zoals ik al tegen mijn regisseur Helen Tennison zei: de monoloog die ik maak heeft een driedelige structuur – Implode, Explode, Walk Away! Het gaat specifiek over de Britse overheid en een school in Engeland, maar door zo specifiek te zijn vind je juist veel universaliteit. PTD: Je hebt al een aantal geweldige reacties gekregen van onderwijsakademici op je teksten, vertel daar eens wat meer over. MR: Nou, ik ben gevraagd om op 14 september te spreken op een onderwijsconferentie door Dr. Emma Kell, en de epiloog van TEACH zal worden opgenomen in een nieuw boek, What They Didn’t Tell You On Your PGCE van Dr. Sarah Mullen. Ik ben dus erg enthousiast dat er vanuit de beroepsgroep veel belangstelling is voor het stuk. Maar ik wil ook benadrukken dat je geen leraar hoeft te zijn om de voorstelling te waarderen; we hebben allemaal wel lessen en leraren gehad die ons leven hebben veranderd! PTD: Je had vorig jaar een groot succes met Canoe, een solovoorstelling waarin je drie personages speelde, over homoseksueel ouderschap en het verlies van een kind. Dit voelt als een heel ander stuk. Was dat een bewuste keuze, wilde je iets maken dat totaal anders was dan de vorige keer? MR: Canoe was zo'n dankbare ervaring; het ging verder dan alleen een verhaal over homoseksueel ouderschap. Het ging over ouderschap en verlies in het algemeen. Er waren ontzettend veel toeschouwers die zich verbonden voelden met het stuk omdat ze zelf met rouw te maken hadden gehad. Het was een verhaal dat ik móést vertellen, en dat geldt ook voor TEACH. Mijn teksten komen voort uit een noodzaak, een urgentie om dat specifieke verhaal te delen. Mijn hele benadering is om te entertainen: het publiek laten lachen, laten huilen en aan het denken zetten. En wanneer je samenwerkt met getalenteerde mensen als Helen Tennison, die op dezelfde golflengte zitten, moet je jezelf volledig aan die ervaring overgeven.

PTD: Heb ik het goed dat TEACH niet specifiek een LGBTQ-stuk is? MR: Ik ben een schrijver die homoseksueel is. Daar ben ik open over. Maar de kracht van TEACH zit in de menselijkheid.

Gay, hetero, bi, trans, lesbisch: het stuk overstijgt seksualiteit omdat het gaat over het volgen van je hart – het leven leiden dat je voor jezelf had voorgesteld. Seksualiteit is simpelweg een onderdeel van ons mens-zijn.

Op dezelfde manier waarop Canoe over familie gaat. Het heeft zeker LGBTQ-thema’s, maar het laat zich niet in een specifiek hokje plaatsen.

PTD: Je hebt ook Engels als vreemde taal (TEFL) onderwezen? MR: Klopt, in China. In een economische ontwikkelingszone in Qingdao – waar de watersporten van de Olympische Spelen werden gehouden toen Peking de gastheer was. Mijn idealisme was: als ik het daar kan, kan ik het overal! De armoede die ik daar zag was hartverscheurend. Maar het was een droom die uitkwam om naar de Shaolin-tempel te reizen, het Terracottaleger te zien en naar Shanghai en Qufu (het graf van Confucius) te gaan. PTD: Voor mensen zoals ik, die je werk pas onlangs hebben ontdekt (mijn excuses daarvoor), vertel eens over je eerdere stukken en welke belangrijk zijn geweest voor je vorming als schrijver en acteur. Ik denk dat Sunny Runny Runcorn in 2015 de eerste was die voor mij persoonlijk een enorme ontwikkeling betekende. Ik ben opgegroeid in Runcorn, en er was een afschuwelijke website die beweerde dat het een van de slechtste plekken was om te wonen. De inwoners werden echt gedemoniseerd, dus ik heb ze een menselijk gezicht gegeven! Ik ben ook erg trots op Fuck 18, dat ik maakte toen de wet rondom de seksuele meerderjarigheid werd gelijkgetrokken voor hetero's en homo's. Het parlementslid Ann Keen, die zich hard maakte voor die wetswijziging, kwam naar de voorstelling kijken en dat betekende heel veel voor me. En ik hou van Turkey Tinsel, dat ik later dit jaar weer op de planken wil brengen, dus hou het in de gaten! PTD: Je acteert dit jaar ook zelf in Edinburgh! MR: Zeker weten, in Bitch Antigone, geproduceerd door Out Cast Theatre. Zij maakten vorig jaar The Importance of Being Earnest as Performed by Three Fucking Queers and A Duck, dus je kunt je voorstellen hoe oneerbiedig en wild het gaat worden! PTD: Tot slot, je ultieme tips om Edinburgh te overleven! MR: 1. Eet goed en slaap goed.

2. Zorg voor zeer duidelijke persoonlijke en professionele doelen voor je tijd daar.

3. Neem de tijd om voorstellingen van anderen te zien en laat je inspireren!

  TEACH heeft twee previews vóór de Fringe in Londen bij The Centre 17 Het stuk speelt tijdens het Edinburgh Fringe Festival, BOEK HIER Bitch Antigone kan HIER GEBOEKT WORDEN Bezoek onze Edinburgh Fringe pagina