WYWIAD: Matthew Roberts z Bread and Butter Productions

Po ogromnym sukcesie sztuki CANOE na ubiegłorocznym festiwalu Edinburgh Fringe (która następnie została przeniesiona do The Kings Head Theatre w Londynie), Paul T. Davies rozmawia z twórcą teatralnym Matthew Robertsem o jego nowym spektaklu festiwalowym TEACH, potędze dramatu i lekcjach, które zmieniają życie.

PTD: Zacznijmy od TEACH, a zwłaszcza od inspiracji towarzyszących jego powstawaniu. Hasło promujące spektakl brzmi: „LEKCJA, która odmieniła jego życie, SZKOŁA w obliczu trudów i zmagań, RZĄD tnący budżety jak nożem”. Nie zdradzając zbyt wiele – bo zamierzam napisać recenzję – powiedz, co skłoniło Cię do napisania tej sztuki? MR: Uczę od ponad 16 lat, a moja firma nazywa się Bread and Butter (Chleb i Masło), ponieważ to właśnie nauczanie zapewnia mi środki do życia, pozwala tworzyć teatr i wyjechać do Edynburga na cały sierpień! Jednak to w ciągu ostatnich trzech lat sprawy zaczęły się u mnie zmieniać pod względem zawodowym. Z powodu cięć budżetowych, a nie z własnego wyboru, przeszedłem z nauczania dramatu na nauczanie języka angielskiego. Podobnie jak wielu nauczycieli w Wielkiej Brytanii, kwestionuję swoje miejsce w systemie, ale wciąż kocham rzemiosło, kontakt z ludźmi i entuzjazm moich uczniów. Iskrą zapalną była lektura książki dr Emmy Kell pt. How To Survive in Teaching Without Imploding, Exploding and Walking Away. Przemówiła do mnie, otworzyła mi oczy i, jak powiedziałem mojej reżyserce Helen Tennison, stworzyła trójelementową strukturę monologu: implozja, eksplozja i odejście! Akcja toczy się konkretnie w angielskiej szkole, w dobie działań brytyjskiego rządu, ale poprzez ten konkret odnajdujemy wiele uniwersalnych prawd. PTD: Twoje teksty spotkały się już z fantastycznym odzewem ze strony środowisk akademickich zajmujących się edukacją. Opowiedz o tym coś więcej. MR: Owszem, dr Emma Kell zaprosiła mnie do wystąpienia na konferencji edukacyjnej 14 września, a epilog TEACH znajdzie się w nowej książce dr Sarah Mullen pt. What They Didn’t Tell You On Your PGCE. Cieszę się z tak dużego zainteresowania sztuką ze strony profesjonalistów, ale podkreślam: nie trzeba być nauczycielem, by ją docenić – każdy z nas miał w życiu lekcje i pedagogów, którzy nas ukształtowali! PTD: W zeszłym roku odniosłeś sukces z Canoe, monodramem, w którym wcieliłeś się w trzy postaci, a który poruszał temat tęczowego rodzicielstwa i straty dziecka. Ten spektakl wydaje się zupełnie inny. Czy to celowy zabieg, by stworzyć coś skrajnie odmiennego? MR: Canoe było niezwykle satysfakcjonującym doświadczeniem. Ta opowieść wyszła poza ramy historii o gejowskim rodzicielstwie, stając się historią o byciu rodzicem i przeżywaniu straty. Wielu widzów, którzy doświadczyli żałoby, poczuło głęboką więź z tym tekstem. Czułem wewnętrzny przymus, by opowiedzieć tę historię – podobnie jest z TEACH. Moje pisanie bierze się z potrzeby, z pilności przekazania konkretnej opowieści. Moim celem jest bawić, doprowadzać do łez, wzruszać i skłaniać do myślenia. A kiedy współpracuje się z tak świetnymi ludźmi jak Helen Tennison, którzy nadają na tych samych falach, trzeba po prostu w pełni oddać się temu doświadczeniu.

PTD: Czy mam rację, sądząc, że TEACH nie jest sztuką stricte LGBTQ? MR: Jestem pisarzem, który jest gejem. Mówię o tym otwarcie. Jednak siłą TEACH jest jego uniwersalne ludzkie przesłanie.

Gej, hetero, bi, trans, lesbijka. Ta sztuka wykracza poza seksualność, skupiając się na podążaniu za głosem serca i życiu tak, jak sobie wymarzyliśmy. Seksualność jest po prostu częścią naszego człowieczeństwa.

Podobnie jak Canoe traktuje o rodzinie. Owszem, pojawiają się tam wątki LGBTQ, ale nie zamierzam zamykać tej sztuki w „tęczowej szafie” czy ograniczać jej tylko do jednej kategorii.

PTD: Uczyłeś także języka angielskiego jako obcego? MR: Tak, jako lektor TEFL w Chinach. W strefie rozwoju gospodarczego w Qingdao – tam, gdzie odbywały się zawody w sportach wodnych podczas Igrzysk w Pekinie. Mój idealizm podpowiadał mi wtedy: jeśli poradzę sobie tutaj, poradzę sobie wszędzie! Bieda, którą tam widziałem, była przerażająca. Ale podróż do świątyni Shaolin, zobaczenie Terakotowej Armii, Szanghaju czy Qufu (grobu Konfucjusza) była spełnieniem marzeń. PTD: Dla osób, które dopiero poznają Twoją twórczość – przepraszam za spóźnienie – opowiedz o swoich poprzednich sztukach, które ukształtowały Cię jako pisarza i aktora. Myślę, że pierwszym przełomem był spektakl Sunny Runny Runcorn z 2015 roku. Wychowałem się w Runcorn i trafiłem na obrzydliwą stronę internetową, która twierdziła, że to jedno z najgorszych miejsc do życia – demonizowano tam mieszkańców, więc postanowiłem przywrócić im ludzką twarz! Jestem też ogromnie dumny z Fuck 18, które stworzyłem, gdy zmieniało się prawo i zrównywano wiek przyzwolenia dla osób homoseksualnych i heteroseksualnych. Posłanka Ann Keen, która wywalczyła tę zmianę, przyszła na spektakl, co wiele dla mnie znaczyło. Bardzo lubię też Turkey Tinsel – planuję wznowienie tej sztuki jeszcze w tym roku, więc miejcie oczy otwarte! PTD: W tym roku w Edynburgu występujesz również jako aktor! MR: Zgadza się, gram w Bitch Antigone produkowanej przez Out Cast Theatre. W zeszłym roku wystawili The Importance of Being Earnest as Performed by Three Fucking Queers and A Duck, więc możecie się spodziewać, że będzie obrazoburczo i dziko! PTD: Na koniec: Twoje złote rady, jak przetrwać Edinburgh Fringe! MR: 1. Dobrze jedz i porządnie się wysypiaj.

2. Miej bardzo jasno określone cele osobiste i zawodowe na ten czas.

3. Znajdź czas na oglądanie innych spektakli i daj się zainspirować cudzą twórczością!

  TEACH zostanie pokazane przedpremierowo w Londynie w The Centre 17 Spektakl jest grany na festiwalu Edinburgh Fringe, REZERWUJ TUTAJ Bilety na Bitch Antigone można ZAREZERWOWAĆ TUTAJ Odwiedź naszą stronę poświęconą Edinburgh Fringe