RECENSIE: Beat The Devil, Bridge Theatre Londen ✭✭✭✭

Theatrecat Libby Purves is tot haar grote vreugde terug in de zaal voor Beat The Devil in het Bridge Theatre in Londen, en wat een grandioze start met Fiennes!

Ralph Fiennes in Beat The Devil. Foto: Manuel Harlan Beat The Devil

Bridge Theatre Londen

4 Sterren

Boek Tickets

Na negen maanden ballingschap - mijn chemotherapie eindigde precies bij het begin van de lockdown - voelde ik me als de Ancient Mariner, dolgelukkig om terug te zijn:

“O droom van vreugde! Is dit echt een lichttafel die ik daar zie?

Is dit een podium, is dit een show? Is dit mijn eigen land?”

In het elegante theater van Steve Tompkin zijn stoelen weggehaald en is het publiek verspreid in paren of gezinsgroepen, met af en toe een eenling zoals ik die in eenzame pracht op een comfortabele stoel in de leegte zit. Beenruimte genoeg voor een giraffe. Op het toneel werpen drie bleke schermen een spookachtig blauwig licht op onze gemaskerde, halfmenselijke gezichten. Het dappere, risiconemende commerciële theater is tenminste terug, terwijl het arme oude NT en de South Bank stroomopwaarts nog steeds in alle stilte onder een deken van subsidie liggen.

De afstand is natuurlijk niet de enige beperking: voor het Bridge ligt er een seizoen van onemanshows met een minimaal decor in het verschiet. Er zijn hernemingen van Talking Heads plus werk van Yolanda Mercy, Inua Ellams en Zodwa Nyoni. En ook Covid-19 moet een duit in het zakje doen bij de start; het seizoen trapt af met Ralph Fiennes, geregisseerd door Nicholas Hytner, in een monoloog van David Hare. Het gaat over Hare die de ziekte (vroegtijdig) oploopt, zestien dagen afziet en met stijgende woede de aanpak van de Britse regering gadeslaat. Onvriendelijke tongen hebben het samengevat als “Oude man krijgt zware griep en geeft de Tories de schuld”. Wat natuurlijk onterecht is: het is veel erger dan griep. En belangrijk: het was voor iedereen een raadsel omdat het nieuw is.

Eigenlijk zijn de meest interessante delen van Hare's prachtig geschreven verhaal die over die nieuwigheid, hoewel er toen hij het in half maart kreeg, nog niet zoveel medische informatie was doorgesijpeld als later het geval was. We kennen nu het merkwaardige fenomeen dat veel patiënten gevaarlijk lage zuurstofwaarden in hun bloed kunnen hebben terwijl ze zich redelijk oké lijken te voelen, minder kortademig dan je zou verwachten, terwijl hun organen ernstig beschadigd raken door een “cytokinestorm”. Het is een goede reden om naast een thermometer ook een saturatiemeter in huis te hebben, om vroegtijdig te zien wanneer het zuurstofgehalte richting de 90 procent of lager zakt. (Voor een helder overzicht van de wetenschap, hier is mijn artikel in de Times van enkele weken later.

Ralph Fiennes in Beat The Devil. Foto: Manuel Harlan

Hare vertelt hoe hij, na het oplopen van dit “stukje slecht nieuws verpakt in proteïne” in de muffe benauwdheid van een montageruimte – van die bezemkasten in West End die door de apparatuur worden opgewarmd – de vrij algemene ervaring doormaakte van die enorme klap in de tweede week. In het begin snakte hij naar lucht, maar verwachtte hij een rustige griepperiode met oude oorlogsfilms op tv (“Noel Coward in een witte korte broek die doet alsof hij een kapitein is”) en dacht hij na vijf dagen dat hij wel weer fit genoeg was om voor het gezin te koken. Zijn koorts schoot omhoog, zijn angst en woede groeiden. Op een gegeven moment weigerde hij naar het ziekenhuis te gaan omdat mensen daar Covid opliepen, hoewel zijn huisarts hem fijntjes wees op het feit dat hij het al had. Zijn eerbetoon aan zijn vrouw Nicole is ontroerend: toen zijn temperatuur na een gevaarlijke piek juist extreem daalde, ging zij op hem liggen om hem te verwarmen. Niet echt een vrouw, zo merkt hij droogjes op, die de social distancing in zijn zogenaamde isolatie erg serieus nam.

Het is grappiger en sympathieker dan sommige verslagen suggereren en de vijftig gemaskerde minuten meer dan waard. De politieke voorkeur van Hare is geen verrassing, en hij beschrijft messcherp hoe Boris Johnson “worstelt met zijn instincten” als libertariër die het land dat hij zo graag wilde leiden op slot moet gooien, alsof het virus “duidelijk gemaakt is om precies zijn zwakke plekken te vinden”. Hij fulmineert tegen het gebrek aan voorbereiding, de tekorten aan beschermingsmiddelen, het falen van de vroege tests en de absurde toestemming voor die dagen van het Cheltenham Festival. Het lijkt hem soms dat de regering in een dieper delirium verkeert dan hijzelf. Aan de andere kant van de oceaan heb je Trump, die hem nog meer doet briesen.

Het is allemaal waar, verfrissend en prachtig gemaakt, en we mogen blij zijn dat Hare er op dag 16 weer bovenop kwam. Al besefte hij toen wel dat hij nog niet fit genoeg was voor normaal werk - zoals het leiden van een land, wat Boris Johnson deed te midden van een kabinet voor wie de term middelmatigheid nog te vleiend was, aldus Hare. Hij treurt om de slachtoffers die zijn overleden. Hij is onvoorwaardelijk vol lof over Merkel en Ardern, maar het Zweedse model noemt hij niet. Soms sjoemelt hij wat met de tijdlijn: wanneer hij over zijn tiende ziektebeurt spreekt - 26 maart - raast hij over het gebrek aan berouw van de regering over de hoge sterftecijfers in de tweede week van mei. Inhoudelijk gezien een redelijk punt, maar dramaturgisch is het een beetje valsspelen.

Maar het was een stormachtig uur, en Fiennes brengt het perfect. Alle lof voor de Bridge.

Tot 30 okt

BOEK TICKETS VOOR BEAT THE DEVIL