RECENSIE: Four Minutes Twelve Seconds, Trafalgar Studios 2 ✭✭✭✭

Kate Maravan. Foto: Ikin Yum. Four Minutes Twelve Seconds

Trafalgar Studio 2

12 november 2015

4 sterren

Koop Tickets Four Minutes Twelve Seconds is het eerste volwaardige toneelstuk van James Fritz en werd al lovend ontvangen met een nominatie voor een Olivier Award in 2014. Na een succesvol seizoen in Hampstead Theatre Downstairs is de productie nu te zien in Trafalgar Studio 2. Deze locatie is een intieme ruimte die uitstekend past bij het stuk. Het publiek zit zo dicht op de actie dat de angst in de ogen van de acteurs zichtbaar is, waardoor je volledig wordt meegezogen in de emotionele achtbaan van het verhaal.

Het stuk snijdt actuele thema's aan en opent met ouders die een incident bespreken rondom het pesten van hun 15-jarige zoon, Jack. In eerste instantie wordt dit op een onderhoudende, lichtvoetige manier gebracht met een heerlijk komische timing, maar al snel ontvouwt het stuk zich tot de serieuzere realiteit die daaronder schuilgaat. Het dient niet alleen als een waarschuwing voor ouders en jongeren over de gevaren van digitale communicatie, maar legt ook de misvattingen bloot die ontstaan door een gebrek aan open en eerlijke communicatie in het algemeen.

Het is interessant dat de hoofdpersoon van de oorspronkelijke handeling, zoon Jack, nooit op het toneel verschijnt. Toch zorgen de onverwachte wendingen ervoor dat het publiek gaandeweg alle sympathie voor hem verliest. Zijn fysieke afwezigheid op het podium legt juist de nadruk op de impact van zijn daden op de mensen die hem het meest nabij staan.

Anna Ledwich heeft deze productie met een prachtige, lichte hand geregisseerd. De ontwikkeling van elk personage en hun onderlinge relaties wordt helder gedefinieerd binnen de structuur van korte scènes. Het voelt bijna als het pellen van een ui, laag voor laag, tot je bij de kern komt. Het tempo en de energie van het spel sluiten naadloos aan bij de stijl en de thematiek.

Jon McGuinness. Foto: Ikin Yum

Dit ogenschijnlijk eenvoudige verhaal wordt met elke scène complexer, subtiel geaccentueerd door het sounddesign van Sarah Weltman. De scènes worden verbonden door een elektronische 'zap' die begint als een korte, simpele puls en aan het einde van het stuk de complexiteit van het verhaal spiegelt met langere, dreigende variaties. De eenvoud van de vertelling wordt doorgetrokken in de visuele effecten van ontwerper Janet Bird. De vloerbedekking met een patroon dat doet denken aan oude testbeelden van de televisie komt terug in het verlichtingspaneel boven het toneel; een paar stoelen en een tafel vormen een minimalistische esthetiek die het stuk uitstekend dient.

De absolute uitblinker van de avond was Kate Maravan in de rol van Di, de moeder van Jack. Elke woord dat zij uitspreekt is geloofwaardig. Maravan is bijna voortdurend op het podium en wist de spanning gedurende de hele voorstelling vast te houden. Jonathan McGuinness als David, de echtgenoot en vader, was eveneens uitmuntend. Zijn personage vormt een mooi contrast met de opvliegendheid van zijn vrouw en, zonder de plot te verklappen, David zit vol verrassingen.

Ria Zmitrowicz. Foto: Ikin Yum

Het personage van de zoon wordt in het eerste deel van de voorstelling krachtig neergezet door de vader en moeder. Wanneer beste vriend Nick verschijnt, wordt er weer een laag van de ui afgepeld. Anyebe Godwin zet Nick met subtiele penseelstreken neer en geeft het publiek een personage om van te houden.

De vierde stem in deze puzzel van de waarheid wordt vertolkt door Ria Zmitrowicz als het vriendinnetje, Cara. De gebeurtenissen hebben Cara dieper geraakt dan aanvankelijk lijkt, en zij toont een begrip van de gevolgen van het haar aangedane leed dat haar 15 jaar te boven gaat. Zmitrowicz maakte eerder dit jaar al indruk in The Crucible in Manchester en is in haar huidige rol minstens zo overtuigend.

Tegen het einde van het stuk bekruipt je het ijzingwekkende besef dat een variatie op dit verhaal zich op dit moment ergens in de werkelijkheid afspeelt: in gezinnen dichtbij, bij de buren, verderop in de straat, maar zeker niet verder weg dan de volgende wijk. Dit is een situatie, of liever een probleem, dat iedereen aangaat. Het lijdt geen twijfel dat dit gezien en gehoord moet worden door de jongeren voor wie deze boodschap essentieel is.

Four Minutes Twelve Seconds is tot 5 december te zien in Trafalgar Studios 2. Reserveer nu.