RECENSIE: Grenfell: Value Engineering, Tabernacle Theatre W11 ✭✭✭✭

Onze theatreCat Libby Purves overweegt Grenfell - Value Engineering, waarin Richard Norton Taylor het Grenfell-onderzoek dramatiseert, nu te zien in het Tabernacle Theatre W11.

Thomas Wheatley als Sir Martin Moore Bick. Foto: Tristram Kenton Grenfell - Value Engineering

Tabernacle Theatre W11

4 Sterren

BOEK TICKETS

Er was een golf van kritiek toen de dramatisering van het Grenfell-onderzoek door Richard Norton Taylor werd aangekondigd, ondanks dat het een non-profit onderneming is, gesitueerd in en voor de buurt die rouwt om de ramp. Het is geregisseerd door de legendarische meester van het verbatim- en onderzoekstoneel Nicolas Kent (bekend van het Tricycle Theatre met Guantanamo, MacPherson en de Afghanistan-reeks). Sommige critici vonden dat er over de rug van slachtoffers van kleur geld werd verdiend door witte theatermakers; anderen vonden het verdacht dat niet de getuigenissen van slachtoffers werden gebruikt, maar die van ingenieurs, bouwers, aannemers en lokale politici uit de witte middenklasse. Het antwoord lag voor de hand: ja, de slachtoffers doen er enorm toe, en ja, het was een nationaal schandaal en een verraad aan de sociale huurders in de rijkste wijk van Londen. Hun verdriet en herinneringen domineerden het eerste jaar van het onderzoek, maar we moeten ook weten: waarom? Wie? Hoe? Wie zette wanneer zijn handtekening onder welke deal? Hoe komt het dat er zulke brandbare materialen werden gebruikt voor de cosmetische verbetering van die oude toren in het welvarende West-Londen, in plaats van duurdere en veiligere materialen? Werd er op veiligheid bezuinigd, of werden er onvergeeflijke besparingen doorgevoerd omdat de bewoners minderbedeeld waren? Werden klokkenluiders en terechte klachten van huurders genegeerd? (Het korte antwoord: ja, nagenoeg alles).

Ron Cook als Richard Millett QC en Sarah Coates. Foto: Tristram Kenton

De aanstelling van Sir Martin Moore Bick (wat opnieuw leidde tot onterechte klachten omdat hij wit, deftig en op leeftijd was) was juist omdat hij de juiste man is: zijn expertise ligt precies bij ingewikkelde technische zaken zoals scheepvaart en logistiek. Natuurlijk was er medeleven nodig. Maar voor de toekomst, en voor de schuldvraag, was er dringend behoefte aan dat forensische, tekstgeoriënteerde en gedetailleerde spitwerk in e-mails en vragen over training, expertise en de rol van esthetiek versus economie. Dat is wat het onderzoek deed. En dat is wat dit stuk samenvat en ons in het klein laat zien.

Maar wat kan een theaterproductie bereiken? Het besef erin hameren, dat is het. Door belangrijke uitspraken te selecteren, wordt de centrale boodschap helder: de gemeente Kensington en Chelsea maakte zich meer zorgen om het uiterlijk van het gebouw dan om de veiligheid en goede voorzieningen voor de huurders; een architectenbureau had geen expertise in of interesse voor brandveiligheid; een leverancier die zijn brandbare gevelbekleding in Europa steeds moeilijker verkocht kreeg, wilde deze dolgraag kwijt in het VK; en onze regelgeving was ofwel ontoereikend, of werd simpelweg genegeerd.

Ron Cook als Richard Millett QC. Foto: Tristram Kenton

Verwacht geen hoogdravend drama of Rumpole-achtige pleidooien: het speelt zich af in een sobere kamer, met Ron Cook als hoofdaanklager en Thomas Wheatley als voorzitter Sir Martin Moore-Bick: een kalme, luisterende rechter met een lange carrière in technische scheepvaartzaken. Acteurs spreken de exacte woorden van advocaten en getuigen uit. Op een gegeven moment geeft een ontzetebouwcontroleur (gespeeld door Howard Ward) toe dat hij de "laatste schakel" was die de gang van zaken had kunnen tegenhouden. Een andere keer geeft een vrouw (Polly Kemp) toe dat ze haar aantekeningen over cruciale bijeenkomsten zelfs ná de brand heeft weggegooid. De acteurs hebben beelden van de echte personen bestudeerd en spelen hen ingetogen en realistisch. Soms toont een scherm e-mails tussen de gemeente, de aannemers en de verkoper van het gevelbekledingsbedrijf.

Tim Lewis als Bruce Sounes (architect). Foto: Tristram Kenton

De beleefdheid, de rust en de pijnlijke ondervragingen grijpen je aan: ik zat tussen enkele schoolklassen uit de buurt die uiterst geconcentreerd keken. De verklaringen van de leveranciers over het Celotex-materiaal, dat een veiliger maar duurder alternatief verving, zorgen voor momenten van oprechte, ingehouden schok. Er zijn sterke, korte toespraken van twee advocaten die de overlevenden vertegenwoordigen, maar het venijn zit in de details: in de tekortkomingen van de overheid. Het zegt te veel over een Groot-Brittannië, en een lokale overheid, die beter zouden moeten weten.

Grenfell - Value Engineering is tot 13 november te zien in The Tabernacle. Daarna reist de productie door naar de Birmingham Rep.