RECENSIE: Kunene and the King, Ambassadors Theatre, Londen ✭✭✭

Julian Eaves recenseert John Kani's toneelstuk Kunene and the King, dat momenteel door de Royal Shakespeare Company wordt gepresenteerd in het Ambassadors Theatre.

John Kani en Antony Sher in Kunene and the King. Foto: Ellie Kurtz Kunene and the King

Ambassadors Theatre

29 januari 2020

3 Sterren

Boek Tickets

Toneelstukken geschreven door acteurs kunnen fascinerend zijn. Sommige acteurs, zoals Harold Pinter of William Shakespeare, waren er erg goed in. Anderen hebben meer wisselend succes, en een van hen is de Zuid-Afrikaanse veteraan John Kani. Jaren geleden scoorde hij een enorme hit met zijn anti-apartheidsstuk 'Sizwe Banzi Is Dead'. Nu keert hij terug naar het podium met een nieuw werk dat reflecteert op de beproevingen van zijn vaderland. Het is een interessant stuk, met een flink aantal scherpzinnige zinnen en een omvangrijke dubbelrol voor hemzelf en een andere acteur u2013 een rol die hier wordt ingevuld door zijn landgenoot Antony Sher. Het is de moeite waard om te gaan kijken, alleen al voor de kans om deze twee geweldige acteurs aan het werk te zien.

John Kani en Antony Sher. Foto: Ellie Kurtz

De dramatische structuur lijkt hier echter niet een van Kani's sterkste punten. De Zuid-Afrikaanse regisseur Janice Honeyman gaat respectvol om met de tekst en zet alles op een zeer naturalistische wijze neer; de realistische decors van hun landgenote Birrie Le Roux doen hetzelfde. Toch schept het script een verwachting in de eerste scène (of akte?) van dit 96 minuten durende drama, dat overigens zonder pauze wordt gespeeld (al zijn er wel twee scu00e8newisselingen). Het personage van Sher, de beroemde Zuid-Afrikaanse acteur Jack Morris, studeert de rol van King Lear in en moet deze over enkele maanden spelen. De complicatie is dat hij kanker in stadium 4 heeft, en Kani, als titelpersonage Lunga Kunene, arriveert als zijn inwonende verpleegkundige om hem door deze periode heen te slepen voordat hij naar het ziekenhuis moet voor de laatste fase van zijn ziekte. Op zijn zachtst gezegd ziet de toekomst voor Morris' aanstaande productie van Lear er niet rooskleurig uit! (Interessant detail: Sher speelt momenteel ook Lear in het repertoire van de RSC, die dit stuk eveneens presenteert.)

John Kani en Antony Sher. Foto: Ellie Kurtz

Als je echter denkt dat dit als een overkoepelend theatraal kader wordt vastgehouden, kom je bedrogen uit. Veel andere thema's dwalen het script van Kani binnen en drukken het eigenlijke toneelstuk opzij u2013 in elk opzicht. Bovendien lijkt Kunene u2013 tja u2013 professionele moeite te hebben met zijn patiu00ebnt, die zich nogal vaak schandelijk gedraagt. Als metafoor voor het onvermogen van witte en zwarte Zuid-Afrikanen om met elkaar op te schieten, ligt het er nogal dik bovenop. Maar dit levert wel enkele van de krachtigste teksten op: 'De blanken stemden op Mandela omdat ze dachten dat hij hen zou beschermen tegen de woede van de zwarten', is waarschijnlijk de sterkste uitspraak in de tekst en blijft je zeker bij. De rest van het stuk staat echter in de schaduw van dergelijke momenten.

John Kani en Antony Sher. Foto: Ellie Kurtz

Net als bij 'Three Sisters' dat momenteel in de Lyttleton staat, maakt ook hier de inmiddels onvermijdelijke Afrikaanse zangeres haar opwachting. Anna Mudeka zingt in een lokale taal u2013 ik neem aan Xhosa, maar aangezien er geen vertaling wordt geboden, kan ik niet zeggen waar ze over zingt of wat haar verschijning precies teweegbrengt. De rest van het creatieve team komt ook uit Zuid-Afrika, met traditioneel lichtontwerp door Mannie Manim, geluid door Jonathan Ruddick en muziek gecomponeerd door Neo Muyanga. Als theaterstuk speelt het op safe; alles is goed uitgevoerd, maar er is niets echt opmerkelijks aan, behalve de casting van twee magistrale veteranen in de hoofdrollen.

Tot 28 maart in het Ambassadors Theatre, Londen.