RECENSIE: Rosmersholm, Duke Of York's Theatre ✭✭✭✭✭

Mark Ludmon bespreekt Duncan Macmillans bewerking van Ibsens Rosmersholm, nu te zien in het Duke of York's Theatre.

Lucy Briers, Giles Terera, Hayley Atwell en de cast van Rosmersholm. Foto: Johan Persson RosmersholmDuke of York’s, LondenVijf sterren Boek Nu Ibsen schreef Rosmersholm nadat hij na jaren van ballingschap terugkeerde naar Noorwegen en zag hoe de politiek in zijn vaderland verscheurd werd door chaos en verdeeldheid. In zijn verhaal over de voormalige predikant Johannes Rosmer, die heen en weer wordt geslingerd tussen conservatieve tradities en radicale vernieuwing, schetst hij een wereld waarin politiek een bloedsport is geworden. Rivaliserende facties vechten om de stem van de kiezer via een roddelpers die nergens voor terugdeinst. In de nieuwe bewerking van Duncan Macmillan worden deze spanningen verwoord op een manier die onmiskenbaar doet denken aan het Groot-Brittannië van de Brexit.  Politiek draait tegenwoordig meer om volume dan om verstand, meer om emoties dan om feiten. In de media staan de kampen lijnrecht tegenover elkaar; men jaagt op het ene na het andere schandaal en publiceert leugens "waar zelfs de eigenaren niet in geloven". Voor sommigen lijkt het een bewuste agenda: "ze willen dat we vechten om ons af te leiden". Hayley Atwell en cast in Rosmersholm. Foto: Johan Persson Maar het drama blijft stevig geworteld in de late 19e eeuw, met personages die gedreven worden door waarden van hun tijd. Het verkent het concept van adel zoals Rosmer - en Ibsen - dat zagen: een verheven moraliteit van karakter, geest en wil in plaats van afkomst, ook al hangt er nog steeds een zweem van elitarisme omheen. Het is ook de tijd waarin vrouwen nog geen stemrecht hebben en als inferieur worden beschouwd, wat de inspiratie vormde voor een van Ibsens meest fascinerende personages: Rebecca West. Als proto-feministe met revolutionaire ideeën heeft zij de transformatie van haar vriend Rosmer in gang gezet, van reactionaire patriciër naar voorvechter van sociale gelijkheid. Giles Terera en Hayley Atwell in Rosmersholm. Foto: Johan Persson Tegenover haar staat de conservatieve Kroll – door Macmillan gepromoveerd van plaatselijke schoolmeester naar een rechtsgeoriënteerde gouverneur. Hij is een ogenschijnlijk harteloze politicus die er niet om maalt wie hij schaadt om zijn partij aan de macht te krijgen. Hij is bovendien de broer van de overleden vrouw van Rosmer, Beth, die zichzelf in de vijver bij hun huis verdronk nadat ze ontdekte dat ze haar man geen erfgenaam kon schenken. Juist deze persoonlijke relaties maken dit tot meer dan alleen een politiek drama. Het is ook geen simpel portret van rechts tegen links; de focus ligt op Rosmer’s onvermogen om een kant te kiezen. Hayley Atwell, Tom Burke, Peter Wight en Giles Terera in Rosmersholm. Foto: Johan Persson Tom Burke speelt hem met een enorme intensiteit; hij geeft hem een gereserveerde ernst die tot uitbarsting komt wanneer hij worstelt met zijn innerlijke conflicten en zijn geloofsafval. Maar Hayley Atwell schittert als Rebecca; zij belichaamt volledig de strijd tussen haar idealisme en haar liefde voor Rosmer. Ondanks zijn minachting voor gelijkheid en de arbeidersklasse, is Kroll dankzij Giles Terera meer dan een rechtse schurk; hij toont ons een man die doodsbang is voor verandering en sociale onrust. Met muren vol portretten van twee eeuwen aan Rosmers benadrukt het decor van Rae Smith hoe alle personages worden achtervolgd door het verleden – zoals vaker in het werk van Ibsen. Hoewel sommige acties en motivaties voor een 21e-eeuws publiek wat onwerkelijk kunnen aanvoelen, weet regisseur Ian Rickson hun conflicten tastbaar en actueel te maken, versterkt door de onvermijdelijke tragiek in de indringende muziek van Stephen Warbeck. Rosmersholm is een van Ibsens minst opgevoerde stukken, maar in de bewerking van Macmillan voelt het nu als een van zijn meest actuele. Te zien tot en met 20 juli 2019

BOEK TICKETS VOOR ROSMERSHOLM