ELEŞTİRİ: Rosmersholm, Duke Of York's Theatre ✭✭✭✭✭

Mark Ludmon, Duke Of York’s Theatre'da sahnelenen Duncan Macmillan imzalı Ibsen uyarlaması Rosmersholm'u mercek altına alıyor.

Lucy Briers, Giles Terera, Hayley Atwell ve Rosmersholm ekibi. Fotoğraf: Johan Persson RosmersholmDuke of York’s, LondraBeş yıldız Bilet Al Ibsen, Rosmersholm'u yazarken, yıllar süren sürgünün ardından döndüğü Norveç'te ülkesinin siyasetini derin bir kargaşa ve bölünmüşlük içinde bulmasından esinlenmişti. Muhafazakar gelenekler ile radikal değişim arasında sıkışıp kalan eski rahip John Rosmer'ın hikayesinde, siyasetin adeta bir vahşi spor gibi yaşandığı, rakip tarafların karalama kampanyaları yürüten basın aracılığıyla oy savaşı verdiği bir dünyayı resmeder. Duncan Macmillan'ın yeni uyarlamasında bu gerilimler, günümüzün kutuplaşmış siyasi iklimiyle bariz paralellikler kuracak şekilde dile getiriliyor.  Siyaset artık mantıktan ziyade ses tonuna, gerçeklerden ziyade duygulara dayanır hale gelmiş. Basın, birbirine şiddetle muhalif siyasi kamplara bölünmüş, peş peşe skandallar kovalıyor ve "sahiplerinin bile inanmadığı" yalanları manşetlere taşıyor. Bazılarına göre asıl ajanda çok net: "Bizi oyalamak için birbirimize düşürmek istiyorlar." Hayley Atwell ve Rosmersholm ekibi. Fotoğraf: Johan Persson Ancak dramatik yapı, dönemin değerleriyle hareket eden karakterlerle sıkı sıkıya 19. yüzyılın sonlarına sadık kalıyor. Oyun, Rosmer'ın ve Ibsen'in asalet kavramını —sınıfsal bir konumdan ziyade karakter, zihin ve iradenin ahlaki yüceliğini— irdeliyor; her ne kadar bu kavram hala hafif bir elitizm kokusu barındırsa da. Aynı zamanda kadınların oy hakkının olmadığı ve ikincil görüldüğü bir dönem bu; tam da bu ortam, Ibsen'in en dikkat çekici karakterlerinden biri olan Rebecca West'e ilham veriyor. West, devrimci görüşleriyle dostu Rosmer'ın tepkici bir aristokrattan sosyal eşitlik savunucusuna dönüşmesini sağlayan bir ön-feministtir. Giles Terera ve Hayley Atwell, Rosmersholm. Fotoğraf: Johan Persson Onun karşısında ise Macmillan tarafından yerel bir okul müdüründen sağ kanat bir valiye dönüştürülen muhafazakar Kroll yer alıyor. Partisini iktidara taşımak için kime zarar vereceğini umursamayan, görünüşte taş kalpli bir siyasetçi. Kroll aynı zamanda, kocasına bir varis veremeyeceğini anladıktan sonra evin yanındaki değirmen göletine atlayarak canına kıyan Rosmer'ın merhum eşi Beth'in kardeşidir. Oyunu sadece siyasi bir dram olmaktan çıkaran da işte bu kişisel ilişkilerdir. Eser, sadece sağ ve solun bir çatışması değil, Rosmer'ın bir taraf seçememe halinin yarattığı sancıdır. Hayley Atwell, Tom Burke, Peter Wight ve Giles Terera, Rosmersholm. Fotoğraf: Johan Persson Tom Burke, Rosmer karakterini, içsel çatışmaları ve inanç kaybıyla boğuşurken tutkuyla patlayan o ağırbaşlı ciddiyetiyle yoğun bir şekilde canlandırıyor. Ancak Rebecca rolünde Hayley Atwell, idealist inançları ile Rosmer'a olan aşkı arasındaki gelgitleri bütünüyle içselleştirerek parlıyor. Eşitliğe ve işçi sınıfına duyduğu küçümsemeye rağmen Kroll, Giles Terera sayesinde sadece bir "sağcı kötü adam" olmaktan çıkıp; değişimden ve toplumsal huzursuzluktan korkan bir adamın hissiyatını başarıyla yansıtıyor. İki asırlık Rosmer ailesi portreleriyle dolu duvarlarıyla Rae Smith’in dekoru, Ibsen oyunlarında sıkça rastlandığı üzere, tüm karakterlerin geçmişin hayaletleriyle nasıl kuşatıldığını vurguluyor. Karakterlerin bazı eylemleri ve motivasyonları 21. yüzyıl izleyicisine biraz yabancı gelse de, yönetmen Ian Rickson bu çatışmaları gerçek ve güncel hissettirmeyi başarıyor; Stephen Warbeck’in akılda kalan müziği ise bu trajik kaçınılmazlığı perçinliyor. Rosmersholm, Ibsen'in en az sahnelenen oyunlarından biri olsa da, Macmillan'ın bu uyarlamasıyla artık en güncel yapıtlarından biri haline gelmiş. 20 Temmuz 2019'a kadar devam ediyor.

ROSMERSHOLM İÇİN BİLET AYIRTIN