RECENSIE: Strange Fruit, Bush Theatre ✭✭✭

Mark Ludmon bespreekt Caryl Phillips' Strange Fruit, nu te zien in het Bush Theatre in een regie van Nancy Medina.

Tok Stephen (Alvin) en Debra Michaels (Vernice) in Strange Fruit. Foto: Helen Murray Strange Fruit Bush Theatre, Londen

Drie sterren

Boek tickets

Een jaar geleden programmeerde het Bush Theatre een prachtige herneming van Winsome Pinnocks fenomenale toneelstuk Leave Taking uit 1987, waarin de ervaringen van twee generaties uit een Londens gezin met een Caribische achtergrond centraal stonden. Als onderdeel van de reeks "Passing the Baton", gewijd aan werk van Britse toneelschrijvers van kleur, volgt nu een herneming van een ander stuk: Strange Fruit van Caryl Phillips, dat in 1980 in première ging. Ook hier wordt gekeken naar de generatiekloof in een zwart Brits gezin dat de Cariben heeft verruild voor Engeland. Ondanks enkele briljante scènes mist het geheel echter de impact die dit onderwerp vereist.

De titel verwijst naar het beroemde lied van Billie Holiday over lynchpartijen in het diepe zuiden van Amerika, waar duizenden zwarte Amerikanen tot diep in de jaren zestig op brute wijze werden vermoord. Dit verhaal speelt zich af in Engeland (vermoedelijk Londen, te oordelen naar de accenten) en toont de impact van racisme en discriminatie op het leven van Vivian en haar twee zoons, Errol en Alvin, die de West-Indies negentien jaar eerder verlieten. De inmiddels volwassen zoons reageren door te radicaliseren, terwijl hun moeder hardnekkig weigert de realiteit van haar leven als zwarte vrouw in het Groot-Brittannië van de jaren zeventig onder ogen te zien. Daarnaast kampt buurvrouw en beste vriendin Vernice met haar eigen problemen: haar tienerdochter Charmaine is mysterieus gestopt met tegen haar te praten.

Jonathan Ajayi (Errol) en Tok Stephen (Alvin) in Strange Fruit. Foto: Helen Murray

Communicatie vormt de kern van dit stuk. In een van de meest krachtige scènes deelt Vivian op ontroerende wijze haar eigen ervaringen met racisme in Engeland – iets waar ze met haar kinderen nooit over heeft willen praten. Doordat zij weigert over het verleden te praten, hebben haar zoons geen idee wat zij heeft doorstaan en hoe doodmoe ze is; omgekeerd begrijpt zij niets van de frustraties waar zij mee kampen. Rakie Ayala speelt haar met een lijdzame gereserveerdheid, maar laat de barsten zien wanneer blijkt dat haar zwijgzame strategie een misvatting was.

Met een slecht geknipte afro raast Jonathan Ajayi als de 21-jarige Errol van zachte woorden naar blinde woede, zoekend naar een weg door zijn tegenstrijdige gevoelens over zijn identiteit in een land waar hij constant gevaar loopt vanwege zijn huidskleur. Tilly Steele is uitstekend als zijn jongere witte vriendin Shelley, getekend door haar eigen moeilijke thuissituatie en bereid oceanen over te steken uit liefde voor hem. Debra Michaels is memorabel als de nieuwsgierige maar hartelijke Vernice en zorgt voor fijne komische momenten. Tok Stephen blinkt uit met een briljante vertolking van de oudere broer Alvin, die gedwongen wordt om te gaan met zijn eigen uiteengevallen dromen.

Jonathan Ajayi (Errol) en Tilly Steele (Shelley) in Strange Fruit. Foto: Helen Murray

Onder regie van Nancy Medina is dit een sterke herneming van een stuk dat baat had kunnen hebben bij een strakkere structuur – de voorstelling duurt inclusief pauze drie uur. Het sobere decor van Max Johns is volledig bekleed met een hoogpolig tapijt in jaren 70-stijl, wat de sfeer van Vivians woonkamer oproept waar alle actie zich afspeelt. (Johns heeft in de foyer van het Bush Theatre ook een realistischer versie van een Brits-Caribische woonkamer gecreëerd.) Dankzij de onvergetelijke personages en emotionele slagkracht verveelt Strange Fruit geen moment; het neemt ons mee in de gestage ontrafeling van de geheimen en leugens die mensen nodig hebben om te overleven.

Te zien t/m 27 juli 2019

BOEK TICKETS VOOR STRANGE FRUIT