RECENSIE: The Book of Dust, Bridge Theatre Londen ✭✭✭✭

Onze theaterkenner Libby Purves recenseert The Book of Dust, nu te zien in het Bridge Theatre in Londen, waar alles uit de kast wordt getrokken voor Pullman.

Sky Young (Ben), Ella Dacres (Alice), Samuel Creasey (Malcolm) en Helen Forster (Asta). Foto: Manuel Harlan The Book of Dust

The Bridge Theatre

4 Sterren

Boek Tickets

Om te beginnen: dit is de meest prachtig suggestieve, romantische en dramatische set-projectie die u dit jaar zult zien. Bob Crowley, videomagiërs Luke Halls en Zak Hein, en Jon Clark (lichtontwerp) verdienen een collectieve buiging. Ze schrijven met licht. Op een kabbelende rivier, soms rustig vloeidend, dan weer onstuimig, door een bebost Oxfordshire vol kerktorens en priorijen, besturen twee kinderen een kano op een wanhopige missie om een baby te redden. En we geloven het volledig. Aan land verrijzen kinderkopjes of grasland, een universiteitsplein en de Trout-pub in Godstow moeiteloos om hen heen.

Het is, ironisch genoeg, een grotere ensceneringsstunt dan al die nogal irritante, lichtgevende en pratende 'daemons' die de essentie van elk personage uitdrukken in de handen van rondrennende poppenspelers. Hoewel ik de hyena van de schurk erg geslaagd vind, met zijn papieren kop en nerveuze lach.

Ella Dacres (Alice), Pip Carter (Gerard) en Julie Atherton (Hyena). Foto: Manuel Harlan

Dit is namelijk weer de parallelle fantasiewereld van Philip Pullman: na de triomfantelijke Dark Materials-trilogie van een paar jaar geleden bij de NT, hebben Nicholas Hytner (en top-bewerker Bryony Lavery) hun handen gelegd op het eerste deel van de 'prequel', het verhaal over de geboorte van heldin Lyra. Het vreeswekkende Magisterium – een soort 15e-eeuwse katholieke politiestaat, bekend uit Pullmans wat gedateerde paranoia over georganiseerde religie in de latere delen – wil haar vernietigen.

Je zou je, in een bui van weinig liefdadigheid, kunnen afvragen waarom een schrijver die zo herhaaldelijk en vurig (à la Dawkins) ageert tegen christelijke verhalen, een fabel schrijft over – tja – een heilig kind dat volgens een 'profetie' is geboren om de wereld te redden van wreedheid, en dat wordt achtervolgd door Herodes-achtige autoriteiten en spionnen. En je kunt je ook afvragen waarom een schrijver die afgeeft op C.S. Lewis’ Narnia, zijn rivier bevolkt met soortgelijke oude goden en heksen, en iedereen een pratend dier als daemon geeft. Zelfs als hij er wat pseudowetenschappelijke zaken aan toevoegt over materie met een bewustzijn en een geleerd waarzeg-instrument genaamd de alethiometer (Lewis had slechts ouderwetse toverstokjes en dergelijke; hij ging duidelijk minder om met natuurkundigen en celbiologen dan zijn humanistische erfgenaam in Oxford).

Heather Forster (Asta), Samuel Creasey (Malcolm) en Ella Dacres (Alice). Foto: Manuel Harlan

Maar laat dat allemaal maar zitten. Het is een kinderboek, een liefdesverklaring aan Oxfordshire en een groots staaltje storytelling in deze vakkundige, snelle en visueel prachtige productie. De hoofdrolspeler is ook een ontdekking: Samuel Creasey, in zijn eerste professionele voorstelling, overtuigt met een charmant, nuchter en 'nerdy' elan als Malcolm, de 12-jarige zoon van de kroegbazin, vol hart en puberale fatsoen, meegezogen in een gevaarlijke wereld terwijl de ijzige greep van totalitaire prelaten verstevigt. Ella Dacres als Alice is ook geweldig: een schreeuwerige vijftienjarige, boos en minachtend tegenover Malcolm totdat ze, geheel volgens de traditie van klassieke jeugdboeken, vrienden worden in tijden van tegenspoed.

De casting is prachtig: Ayesha Darker speelt de aartsvijand en schijnheilige prediker als een nachtmerrieachtige CEO op naaldhakken in een strak pak; Pip Carter is een boosaardige schurk, met al die onbehaaglijke, sadistische seksuele dreiging waar Pullman zo van houdt. Dearbhla Molloy steelt moeiteloos elke scène waarin ze verschijnt, eerst als vriendelijke non en later als een eveneens Ierse Doris in een rebellenkamp.

Wendy Mae Brown (Geleerde Muriel), Samuel Creasey (Malcolm) en Derbhla Molloy (Geleerde Rosemary). Foto: Manuel Harlan

En dan was er nog de baby van de premièreavond, die – hoewel soms voorzichtig vervangen door een pop en geluidseffecten – vaak op het toneel staat; lachend, beheerst en goed voor vele 'oohs' en 'aahs' uit het publiek dat hoopt op nog een glimp. Zelfs wanneer we geacht worden op te letten bij warrige verhalen over het bewustzijn van materie, professoren die zich druk maken over onderzoeksgeld, of de vraag wie de verdwenen alethiometer heeft.

Hytner en het moedige Bridge Theatre hebben er al hun genialiteit tegenaan gegooid, een grote show in spannende tijden. Aangezien er nog twee delen komen, zou meneer Pullman er goed aan doen deze toe te vertrouwen aan dit topteam van vertolkers. Want (u had het al geraden) ik vond de boeken verre van boeiend en kon er nooit een uitlezen uit pure irritatie omdat ik niet in de fantasie kon meegaan, maar van de voorstelling heb ik echt genoten. Resultaat behaald.

Te zien tot 26 februari