RECENZJA: Leave Taking, Bush Theatre ✭✭✭✭✭

Mark Ludmon recenzuje wznowienie sztuki Winsome Pinnock „Leave Taking” w Bush Theatre

Adjoa Andoh w spektaklu Leave Taking. Fot. Helen Murray Leave Taking Bush Theatre

Pięć gwiazdek

Zarezerwuj bilety

Trudno uwierzyć, że przełomowa sztuka Winsome Pinnock „Leave Taking” miała swoją premierę jeszcze w 1987 roku. Jej analiza poczucia wyobcowania i tożsamości czarnoskórych brytyjskich imigrantów – a właściwie każdego, kto żyje z dala od miejsca urodzenia – pozostaje niezwykle aktualna w 2018 roku. Jedna z postaci wspomina nawet o przymusie przyjęcia brytyjskiego obywatelstwa pod groźbą deportacji, mimo urodzenia się w kolonialnej Jamajce – co jest uderzającym przypomnieniem tegorocznego skandalu Windrush.

Nicholle Cherrie w Leave Taking. Fot. Helen Murray

W centrum sztuki znajduje się Enid Matthews, która po rozpadzie małżeństwa samotnie wychowuje dwie córki w Londynie. Ceni sobie bycie Angielką, ale jednocześnie czuje, że żyje w świecie, do którego jej „dusza czarnoskórej kobiety” nie pasuje. Urodzona na Jamajce, pielęgnuje swoje korzenie, szukając oparcia w tradycyjnych, półpogańskich rytuałach Obeah, wspominając przy tym ubogie dzieciństwo z przyjacielem rodziny, Brodem – kolejnym Jamajczykiem „błąkającym się” po świecie w oderwaniu od dziedzictwa przodków. Nastoletnie dzieci Enid, Viv i Del, jako urodzone w Londynie Brytyjki, czują się tu bardziej u siebie, lecz zaczynają kwestionować swoją tożsamość, spoglądając nie tylko w stronę Karaibów, ale jeszcze dalej – ku niewolnictwu i afrykańskim korzeniom.

Seraphina Beh i Sarah Niles w Leave Taking. Fot. Helen Murray

Choć „Leave Taking” zgłębia temat tożsamości kulturowej, jest to przede wszystkim poruszający dramat rodzinny o tym, czego uczymy się od rodziców i co przekazujemy dzieciom. Enid może być skromną sprzątaczką w szpitalu, ale jej całkowite oddanie i determinacja w wychowaniu córek oraz zapewnieniu im godnego domu wynoszą ją na poziom niemal heroiczny. Sarah Niles gra tę rolę z dyskretną siłą i subtelnością, doskonale oddając stoicką wytrzymałość bohaterki, u której emocje są tłumione w imię obowiązku i rodziny, jak również jej radosną energię i wrażliwość.

Kroku dotrzymują jej dwie świetne kreacje: Nicholle Cherrie jako zaczytana, młodsza córka Viv oraz Seraphina Beh w roli buntowniczej 18-letniej Del, która sprzeciwia się surowemu wychowaniu, szukając własnej drogi. Wil Johnson wnosi na scenę pewną siebie, męską obecność jako jowialny, popijający rum wujek Brod, natomiast Adjoa Andoh hipnotyzuje jako Mai – znachorka Obeah, której dar uzdrawiania okazuje się kojący nawet bez pomocy magii czy nauki.

Wil Johnson i Sarah Niles w Leave Taking w Bush Theatre. Fot. Helen Murray

Zainspirowana historią własnej rodziny, Pinnock po mistrzowsku oddaje język afro-karaibskich imigrantów, pełen poezji i humoru. Choć sztuka porusza poważne tematy rasy i tożsamości, „Leave Taking” bywa często zabawne dzięki dynamicznej reżyserii dyrektora artystycznego Bush Theatre, Madaniego Younisa. Prosta, funkcjonalna scenografia Rosanny Vize momentami nabiera wręcz onirycznego charakteru – woda kapiąca z sufitu, niezauważana przez inne postacie, przywołuje lęk Enid przed przeszłością i biedą, którą zostawiła na Jamajce. Choć nowsze sztuki niejednokrotnie podejmowały podobne tematy, to po ponad 30 latach „Leave Taking” wciąż brzmi świeżo i oryginalnie, zasłużenie ciesząc się mianem współczesnej klasyki.

Spektakl grany do 30 czerwca 2018 roku

ZAREZERWUJ BILETY NA LEAVE TAKING