RECENZJA: The Phlebotomist, Hampstead Theatre Upstairs ✭✭✭✭✭

Mark Ludmon o „The Phlebotomist” Elli Road z Jade Anouką w Hampstead Theatre

Jade Anouka (Bea) i Rory Fleck Byrne (Aaron) w „The Phlebotomist”. Fot. Marc Brenner The Phlebotomist

Scena Upstairs w Hampstead Theatre, Londyn

Pięć gwiazdek

Zarezerwuj bilety Prawie trzy lata temu zdiagnozowano u mnie nowotwór niemający wyraźnego związku z moją dietą czy stylem życia – błąd ukryty w kodzie genetycznym. Rak został pokonany, ale czy przeżyłbym życie inaczej, wiedząc, że nadchodzi i że leczenie spustoszy mój organizm? Czy ktoś dałby mi pracę, gdyby wiedział, że będę na długim zwolnieniu lekarskim? To tylko niektóre z pytań zadawanych w porywającej sztuce Elli Road „The Phlebotomist”, która trafiła na górną scenę Hampstead Theatre po ubiegłorocznym sukcesie na małej scenie, co zaowocowało tegoroczną nominacją do nagród Oliviera.

Kiza Deen (Char) i Jade Anouka (Bea) w „The Phlebotomist”. Fot. Marc Brenner

Akcja toczy się w bardzo bliskiej przyszłości, a spektakl otwiera nagranie z 2017 roku z udziałem Sally Davies, naczelnej lekarki kraju, na temat potencjału sekwencjonowania DNA w poprawie zdrowia i zapobieganiu chorobom. Trwająca debata nad etyką genomiki ożywa dzięki historii młodej flebotomistki Bei, której praca polegająca na pobieraniu krwi nabiera nowego znaczenia, gdy testy stają się narzędziem mapowania zdrowia każdego z nas. Od nowotworów i chorób przewlekłych po trudności w uczeniu się i problemy ze zdrowiem psychicznym – wszystko można dokładnie przewidzieć wraz z szacowaną długością życia, a wynik sprowadzić do oceny w skali od 0 do 10 (metoda tak samo upraszczająca, jak teatralne systemy gwiazdkowe).

Rory Fleck Byrne (Aaron) w „The Phlebotomist”. Fot. Marc Brenner

Choć dramat inspirowany jest nauką, skupia się na wpływie genomiki na ludzkie myślenie i zachowanie. Wpływa ona na każdy aspekt relacji Bei z jej chłopakiem Aaronem, podczas gdy jej przyjaciółkę Char spycha na zupełnie inną ścieżkę. Jednocześnie nagrania wideo rejestrują coraz bardziej niepokojące zmiany w społeczeństwie, gdzie system początkowo służący profilaktyce, szybko przeobraża się w eugenikę i uprzedzenia o charakterze „skalistycznym” (ang. ratist). Poprzez postać Aarona – dalekiego krewnego XIX-wiecznego poety Tennysona – sztuka pyta również o to, co tracimy, gdy neoliberalny kapitalizm sprowadza ludzką wartość jedynie do parametrów medycznych, ignorując fakt, że sztuka jest często tworzona przez osoby, których zdrowie fizyczne czy psychiczne odbiega od ideału.

W świetnej roli głównej Jade Anouka przekonująco pokazuje, jak łatwo dać się wciągnąć i zaakceptować nowy porządek świata, mimo ostrzeżeń Char i mrocznych nastrojów narastających wokół. Rory Fleck Byrne doskonale oddaje swobodny urok Aarona, na którym zaczynają pojawiać się pęknięcia, natomiast Kiza Deen jest poruszająca jako Char.

Jade Anouka (Bea) i Rory Fleck Byrne (Aaron) w „The Phlebotomist”. Fot. Marc Brenner

W reżyserii Sama Yatesa otrzymujemy potężną opowieść, która jest czymś więcej niż tylko fantastyką naukową typu „co by było, gdyby”; to studium tego, jak współczesne społeczeństwo próbuje skodyfikować wartość człowieka. Spektakl jest równie pomysłowy co odcinek „Czarnego Lustra”, ale z emocjonalną siłą teatru na żywo: gdy straszliwe skutki genomiki stają się jasne, na widowni słychać było autentyczne westchnienia grozy. To celowo dystopijna wizja, pomijająca pozytywne aspekty genomiki (jak wczesne wykrywanie chorób), ale służy jako mroźne ostrzeżenie przed niebezpieczeństwem sprowadzenia ludzkiego życia do zwykłej cyfry.

Grane do 20 kwietnia 2019 r.

KUP BILETY NA THE PHLEBOTOMIST