ĐÁNH GIÁ: Vở kịch The Phlebotomist, Sân khấu Hampstead Theatre Upstairs ✭✭✭✭✭

Mark Ludmon đánh giá vở kịch The Phlebotomist của Ella Road với sự góp mặt của Jade Anouka tại Nhà hát Hampstead

Jade Anouka (vai Bea) và Rory Fleck Byrne (vai Aaron) trong vở The Phlebotomist. Ảnh: Marc Brenner The Phlebotomist

Tầng trên Nhà hát Hampstead, London

Năm sao

Đặt vé ngay Gần ba năm trước, tôi được chẩn đoán mắc một dạng ung thư không hề liên quan đến lối sống, một sự rối loạn ẩn sâu trong mã di truyền của mình. Khối u đã được loại bỏ, nhưng liệu tôi có sống khác đi nếu biết trước căn bệnh sẽ ập đến và quá trình điều trị sẽ tàn phá cơ thể mình như vậy không? Liệu có ai dám nhận tôi vào làm nếu họ biết tôi sẽ phải nghỉ ốm dài hạn? Đây là một trong những câu hỏi được đặt ra trong vở kịch mới đầy lôi cuốn của Ella Road, The Phlebotomist. Tác phẩm vừa khai màn tại sân khấu tầng trên của Nhà hát Hampstead sau đợt diễn thành công tại sân khấu tầng dưới vào năm ngoái, giúp vở kịch nhận được đề cử Giải thưởng Olivier năm nay.

Kiza Deen (vai Char) và Jade Anouka (vai Bea) trong vở The Phlebotomist. Ảnh: Marc Brenner

Vở kịch lấy bối cảnh tương lai gần, mở đầu bằng đoạn video ghi lại tuyên bố năm 2017 của Sally Davies, Giám đốc Y tế hiện tại của Anh, về tiềm năng của việc giải trình tự DNA trong việc cải thiện sức khỏe và phòng ngừa bệnh tật. Cuộc tranh luận đang diễn ra về đạo đức di truyền học đã được hiện thực hóa thông qua câu chuyện của Bea, một kỹ thuật viên lấy máu trẻ tuổi. Công việc của cô bỗng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết khi các xét nghiệm máu trở thành công cụ để lập bản đồ sức khỏe cho tất cả mọi người. Từ ung thư, các bệnh mãn tính đến khuyết tật về học tập hay các vấn đề sức khỏe tâm thần, mọi tình trạng đều có thể được dự đoán chính xác cùng với tuổi thọ ước tính, tất cả được tóm gọn bằng một thang điểm từ 0 đến 10 - cũng giản lược như hệ thống đánh giá năm sao của sân khấu kịch vậy.

Rory Fleck Byrne (vai Aaron) trong vở The Phlebotomist. Ảnh: Marc Brenner

Dù lấy cảm hứng từ khoa học, vở kịch tập trung vào tác động của di truyền học đối với cách con người suy nghĩ và hành xử. Nó ảnh hưởng đến mọi khía cạnh trong mối quan hệ của Bea với bạn trai Aaron, đồng thời đẩy cô bạn thân Char sang một ngã rẽ hoàn toàn khác. Cùng lúc đó, các đoạn video clip phản ánh những thay đổi ngày càng đáng lo ngại trong xã hội, nơi mục đích ban đầu là phòng ngừa bệnh tật sớm biến tướng thành thuyết ưu sinh và sự kỳ thị dựa trên điểm số (ratist). Với chi tiết Aaron là một họ hàng xa của nhà thơ Tennyson thế kỷ 19, vở kịch cũng đặt câu hỏi về những gì sẽ mất đi khi chủ nghĩa tư bản tân tự do giản lược giá trị con người thành các vấn đề y tế và tuổi thọ, phớt lờ việc nghệ thuật thường được tạo nên bởi những người có thể trạng và tinh thần không hoàn mỹ.

Trong vai chính đầy sức thuyết phục, Jade Anouka đã lột tả được việc một cá nhân dễ dàng bị cuốn vào và chấp nhận trật tự thế giới mới như thế nào, bất chấp những lời cảnh báo từ Char và những luồng sóng ngầm đen tối đang bủa vây. Rory Fleck Byrne thể hiện được nét quyến rũ, cởi mở của Aaron bắt đầu xuất hiện những rạn nứt, trong khi Kiza Deen mang đến một vai Char đầy đau đớn.

Jade Anouka (vai Bea) và Rory Fleck Byrne (vai Aaron) trong vở The Phlebotomist. Ảnh: Marc Brenner

Dưới bàn tay dàn dựng của đạo diễn Sam Yates, đây là một câu chuyện mạnh mẽ, không chỉ dừng lại ở một tác phẩm khoa học viễn tưởng giả định, mà còn khám phá cách xã hội đương đại cố gắng mã hóa giá trị con người. Vở kịch giàu tính sáng tạo như một tập phim Black Mirror nhưng mang theo sức nặng cảm xúc của sân khấu kịch trực tiếp: khi những hệ lụy gây sốc của di truyền học dần lộ rõ, đã có những tiếng thở dài kinh hãi vang lên từ khán giả khi vở kịch tiến dần đến hồi kết thảm khốc. Đây là một viễn cảnh viễn tưởng đen tối có chủ đích, bỏ qua những tác động tích cực của di truyền học như lợi ích của việc phát hiện và điều trị sớm, nhưng nó đóng vai trò như một lời cảnh báo lạnh sống lưng về những hiểm họa khi coi mạng sống con người chỉ là những con số.

Diễn ra đến ngày 20 tháng 4 năm 2019

ĐẶT VÉ XEM THE PHLEBOTOMIST