Oliver Dowden Birleşik Krallık tiyatrolarına belirsizliğe giden bir yol haritası sunuyor

Kültür Bakanı Oliver Dowden, bu hafta hükümetin "İngiliz tiyatrolarının yeniden açılması için yol haritası" olarak adlandırdığı planı yayımladı. Tiyatroların kapanmasının üzerinden 100 gün geçti ve şu an elimizde ne bir bütçe desteği ne de bir takvim içeren bu yol haritasından başka bir şey yok.

Oliver Dowden MP - Kültür Bakanı

Tiyatro yol haritasının sözde milyarlarca sterlinlik yerli ve ihracat odaklı bir endüstriyi kurtarmak için tasarlandığı söyleniyor, ancak bir okul çocuğu bile bu tür bir madde işaretli listeyi hazırlayabilirdi. Ülke genelindeki tiyatrolar 100 günden fazla süredir kapalı ve biz sabırla hükümetin harekete geçmesini bekliyoruz; fakat sorumluluk alanındaki bu sektörü belli ki pek tanımayan bir Kültür Bakanı'ndan gelen bu teklif tam bir hayal kırıklığı.

İşte o yol haritası (evet, hepsi bu kadar):

Birinci Aşama - Seyircisiz, sadece sosyal mesafe kurallarına uygun prova ve eğitimler. İkinci Aşama - Sosyal mesafe kurallarına bağlı kalarak yayın ve kayıt amaçlı performanslar. Üçüncü Aşama - Açık havada seyircili performanslar ve kapalı alan performansları için sınırlı kapasiteli "pilot" uygulamalar. Dördüncü Aşama - İç ve dış mekanlarda, ancak kapalı alanlarda sınırlı seyirciyle performanslara izin verilmesi. Beşinci Aşama - İç ve dış mekanlarda, kapalı alanlarda daha dolu bir seyirci kitlesiyle performanslara izin verilmesi.

Dowden doğru kelimeleri kullandı: "Tiyatrolarda ve müzik mekanlarında canlı performansların perdesini bir an önce açmayı canı gönülden istiyorum; onlar ulusumuzun ruhu ve dünyayı dize getiren yaratıcı endüstrilerimizin temel taşıdır," dedi. "Zorlukları biliyoruz; tiyatroların para kazanması için dolu olması gerekir ve sanatçıların sahnede şarkı söylerken, dans ederken veya enstrüman çalarken güvende olmaları şarttır. Ancak sahne sanatlarının, halk sağlığını korumak için kesinlikle gerekli olandan daha uzun süre kapalı kalmamasını sağlamaya kararlıyım."

Prince Edward Tiyatrosu kapalı. Fotoğraf: Mark Ludmon

Şunları da ekledi: "Halkın tiyatroların açılmasını istediğini, yetenekli sanatçılarımızın işlerine dönmek istediğini biliyorum ve onları tam kapasiteyle faaliyete geçirmek için elimizden geleni yapacağız. Yol haritamız dönüş için net bir rota sunuyor."

Bu kelimeler özenle seçilmiş, ancak beni asıl endişelendiren eksik kalan kelimeler.

Tiyatro binalarının kapandığı ilk günden itibaren tiyatrolar, yapımcılar, müzisyenler, teknisyenler, pazarlama ekipleri ve tiyatro medyası canla başla çalıştı; NHS yardım kuruluşları ve Covid-19'dan olumsuz etkilenen sektör çalışanları için para toplamak amacıyla evlerden yüzlerce saatlik eğlence içeriği üretildi ve sosyal medya üzerinden canlı yayınlandı. Bazı topluluklar arşivlerini açtı, halka hiç sunulmaması gereken materyaller için özel izinler aldı ve hak sahipleri de sınırlı onaylar vererek üzerlerine düşeni yaptı.

Yol haritasının ikinci aşaması, en acil çözüm olarak yayın ve kayıt amaçlı performansları öneriyor. Peki ama ne kaydedilecek? Herhangi bir performansı kaydetmenin maliyeti ucuz bir iş değildir. Yaratıcı ekipler, yazarlar, oyuncular, mekanlar ve (eser telifli ise) telif hakları, bunu ancak National Theatre, Cameron Mackintosh, Andrew Lloyd Webber gibi dev oyuncular ve Broadway HD gibi platformlar için bir seçenek haline getiriyor. Onların halihazırda yüksek prodüksiyon değerli kaydedilmiş bir oyun arşivi var. National Theatre'ın bu karanlık zamanlarda bile aslında sadece sinemalarda izlenmesi planlanan çekilmiş oyunlar için oyuncu ve teknik ekip teliflerini ödediğini görmek beni etkiledi.

Shaftesbury Avenue Londra - Saat 21:00, Çarşamba 24 Haziran 2020

Büyük bir prodüksiyonu kaydetmek, eğer hak sahipleriyle anlaşılabilirse on binlerce sterline mal olabilir; karantina boyunca tek kişilik konserlerin patlamasının nedeni de budur. West End'deki herhangi bir oyunu, tek veya iki kişilik oyunlar hariç, sosyal mesafe ile sahnelemek çok zordur; herhangi bir prodüksiyonu ayağa kaldırmanın maliyeti ise zaten nakit sıkıntısı çeken ve kapılarını fiilen kapatıp binaları uykuya yatıran birçok küçük tiyatronun gücünü aşar.

Geçtiğimiz günlerde tiyatro izleyicilerine dijital yayınlar hakkındaki düşüncelerini sorduğumuz bir anket yaptık. Büyük oyunlar için çoğunlukla olumlu geri dönüşler aldık ancak %50'den fazlası için bu dijital yenilik cazibesini hızla yitiriyor. Bu kişiler canlı tiyatroyu tercih ettiklerini, dijital yayınların kendilerini üzdüğünü ve endişelendirdiğini belirttiler. Canlı tiyatro acaba geri dönecek mi?

Hükümetin yol haritasının geri kalanı neredeyse işe yaramaz. Tarih veya zaman çizelgesi olmadan, hükümetin açık hava tiyatrolarının kışın en soğuk günlerinde açılmasına izin verdiğini bile görebiliriz; bu nokta Cornwall'daki güzelim Minack Theatre yönetiminin de gözünden kaçmış değil. Çoğu kuralı zaten halihazırda yerine getirebilen nadir tiyatrolardan biri olmasına rağmen, o da tüm kapalı tiyatrolar gibi kapalı tutuluyor. Turizm sektörünün bu yıl yaklaşık 630 milyon sterlin zarar beklediği bir bölgede, Minack yönetimi bu kapanışı "saçmalık" olarak nitelendirdi. Bir sözcü, "Sahnemize dönmeye hazır oyunlarımız var. Covid güvenli bir ortamda sosyal mesafeli seyircilere performans sergilenmesine izin verilmemesi gülünç," dedi.

Minack Tiyatrosu, Cornwall

Yol haritasının ilk aşaması bile çok sınırlı bir çözüm sunuyor. Sanatçıların prova yapabileceğini söylüyor ama bunu ne kadar süre yapabilirler? Maaşların ödenmesi gerekiyor ve 3., 4. ve 5. adımlar için belirli tarihler yokken, aylarca prova yapmaları mali açıdan sürdürülebilir değil.

Dowden'ın açıklaması, "eğitim" kapsamına giren drama okulları ve konservatuarlar için iyi bir haber gibi görünüyor; her ne kadar gelecekte fiziksel temasın olmadığı bir tiyatronun nasıl görüneceğini merak etseniz de. Zavallı Romeo!

Ülke genelindeki tiyatroların sonsuza dek kapanma tehlikesiyle burun buruna olduğu artık aşikar. Nuffield Southampton ve Leicester Haymarket'in iflas ettiğini şimdiden gördük. Bu hafta Theatre Royal Plymouth tensikat görüşmelerine başladı; Delfont Mackintosh ve Nimax gibi tiyatro grupları ile yapımcı Cameron Mackintosh personel işten çıkardı. National Theatre Noel'e kadar borçlarını ödeyemez duruma geleceği uyarısını yapıyor; Globe Theatre da benzer şeyler söylüyor. İkinci Dünya Savaşı'ndan sağ çıkan tiyatrolar, personel ve yönetimin insanüstü çabalarına rağmen Covid-19'dan kurtulamayabilir.

Birçoğu umudunu sessizce Noel'deki panto (geleneksel Noel oyunları) sezonuna bağlamış durumda. Özellikle Londra dışındaki tiyatroların çoğu için panto, tiyatronun yılın büyük bir bölümünde ayakta kalmasını sağlayan bütçeyi yaratır. O olmadan, sonları kaçınılmazdır. Henüz hiçbir tiyatro pantoları iptal etmedi, çoğu son dakika mucizesi için dua ediyor.

Bu arada, tiyatroyu var eden serbest çalışanların çoğu; yönetmenler, fotoğrafçılar, halkla ilişkiler uzmanları, tasarımcılar, serbest gazeteciler, teknik personel ve nicesi, hükümet mali yardım sağlarken sistemin boşluklarında kaldıkları için şimdiden ekonomik sıkıntı çekiyor. Hükümet tarafından sayısız söz verildi ama hiçbir şey sunulmadı.

https://youtu.be/Cxd-l2YAij8

Oyun yazarı James Graham, BBC Question Time ve Hardtalk programlarında, hükümetten bir kurtarma paketi yerine zamanla geri ödenebilecek geçici bir yatırım talep ederek potansiyel bir çözüm önerdi. Sonuç olarak paraya ihtiyaç var ve bu çok acil; aksi takdirde personel, mekanlar ve ışık, dekor, kostüm gibi alanlardaki destek işletmeler yok olacak. Tiyatronun etrafındaki turizm, restoranlar, barlar ve taksiler gibi diğer sektörlerden bahsetmiyorum bile. Tiyatronun her gece Londra'ya getirdiği 20.000'den fazla insanı aradan çıkardığınızda, ıssız sokaklar normalimiz haline gelebilir.

Yol haritası hakkında konuşan Graham, bunu "karanlıkta teselli veren bir ışık hüzmesi" olarak adlandırdı ancak şunları ekledi: "Eksik olan şey, elbette, bunu fiilen yapabilmek için gerekli olan yatırım paketidir. Bu olmadan, tüm tiyatro ekolojisinin mutlak ve topyekün bir çöküşün eşiğinde olduğundan şüpheniz olmasın."

İşte sektörden gelen diğer bazı geri bildirimlerin kısa bir özeti.

Society of London Theatre İcra Kurulu Başkanı Julian Bird, hükümete yol haritasının farklı aşamaları için "en erken şu tarihte" şeklinde gösterge bitttiği tarihler vermesi çağrısında bulundu, böylece tiyatrolar yeniden açılış planları yapabilir. "Aksi takdirde hiçbir bilgi olmadan, tiyatrolar ve yapımcılar en kötü senaryoyu varsaymak ve uzun süre kapalı kalacakmış gibi plan yapmak zorunda kalacak. Ekonominin geri kalanının hızla açıldığı bir dönemde, doğru güvenlik önlemleriyle aylar içinde tiyatrolarda tam kapasite seyirciye geri dönebileceğimize yürekten inanıyoruz. Hükümetten bu konuda onay bekliyoruz."

Birmingham Hippodrome CEO'su ve Sanat Yönetmeni Fiona Allen, tarihler olmadan yol haritasının "sahne sanatları sektörü için hiçbir pratik faydası olmadığını" söyledi. "Düzgün planlama yapabilmek için üzerinde çalışabileceğimiz tarihlere ihtiyacımız var; yoksa daha fazla iş kaybı olacak, daha fazla mekan ve topluluk kapanacak. Bu nasıl hala anlaşılamıyor?"

Manchester'daki The Lowry'nin CEO'su Julia Fawcett şunları söyledi: "The Lowry dahil ülkenin her yerindeki mekanlar, kapılarını yeniden açmak ve sanatçıların harika eserlerini halkın güvenle izlemesine sunmak için hazırlıklara başlamaya can atıyor. Bunun yerine, kafa karıştıran ve kimseye faydası olmayan muğlak ve belirsiz bir açıklama aldık. Diğer sektörlere üzerinde çalışabilecekleri tarihler verildi; sahne sanatları da farklı olmamalıydı. Net bir uygulama takvimi içeren net bir plan olmadan, tüm tiyatro sektörünü daha büyük bir krize sürüklüyoruz; sektörümüz daha iyisini hak ediyor."

Harry Potter and the Cursed Child gibi oyunları sahneleyen Sonia Friedman Productions'ın yaratıcı ortağı Matt Trueman, planı "el yordamıyla hazırlanmış bir iş" diyerek geri çevirdi: "Gidilecek yer belli ama yol tarifi yok; bu bir yol haritası değil, hayali bir tatil rotası."