ELEŞTİRİ: All Male Iolanthe, Richmond Theatre ✭✭✭✭✭

Julian Eaves, Sasha Regan'ın tamamı erkeklerden oluşan Gilbert ve Sullivan'ın Iolanthe prodüksiyonunu, Birleşik Krallık turnesi kapsamında Richmond Theatre'da izledi ve kaleme aldı.

Sasha Regan'ın tümü erkek Iolanthe kadrosu - Periler. Fotoğraf: Harriet Buckingham Iolanthe

Richmond Theatre (Birleşik Krallık Turnesi)

17 Mayıs 2018

5 Yıldız

Turne Detayları

Gilbert ve Sullivan, tıpkı hayatın diğer sarsılmaz gerçekleri gibi hep bizimle olacaklar. En azından G&S (Gilbert ve Sullivan) eserlerini canlandırmaya niyetli o heyecanlı ekip amacına ulaşırsa öyle görünüyor: Bu adaların dört bir yanında -ve çok daha ötelerinde- büyük yetenekler, Savoy Opera Co.'nun üzerindeki tozları silkeleyip bu Viktorya dönemi ikilisinin hafif operalarını modern zevklere uygun şekilde yeniden hayatımıza kazandırmak için yıllardır emek veriyorlar.

Şu an bu İngiliz usulü 'opera buffa' rönesansının önde gelen meşale taşıyıcılarından biri de tiyatro sahibi, yapımcı ve yönetmen Sasha Regan ile SE1'deki o sönmek bilmeyen Union Theatre'dan yetişen sadık ekibi. Bu yaratıcı potadan bugüne dek 'The Pirates of Penzance', 'The Mikado' ve 'HMS Pinafore' gibi şahane yeniden yorumlar çıktı. Şimdi ise sıra turne kapsamında çok daha büyük ve köklü tiyatroları gezen, bu serinin en tatlı mücevheri 'Iolanthe'de. Richmond Green'deki o tarihi dokulu mekana uğradıklarında, gidip bir göz atma şansına sahip oldum.

Sasha Regan'ın tümü erkek Iolanthe'si. Fotoğraf: Harriet Buckingham. Şimdi, Regan’ın tercih ettiği yaklaşım hakkında bazı fısıltılar dolaşıyor: Tiyatro dünyasında kadın oyunculara daha fazla rol verme akımının aksine, o bu eserleri tamamen erkekler için yeniden hayal etti. Ne kadar da sarsıcı! Yüksek bir 'camp' estetiği örneği olarak; tenor, bariton ve bas sesli adamların kendi kısımlarını söyleyip, sonra bir anda alto, mezzo ve -hayal etmesi bile güç- koloratür soprano falsetto tonlarına çıkışlarını izlemek gerçekten görülmeye değer. İtiraf etmeliyim ki, kısa süre önce Hackney Empire'da 'Pinafore'u izlerken bu testosteron yüklü topluluğa biraz çekinerek yaklaşmıştım. Ancak kısa sürede büyülendim... Peki ama tam olarak neyle? Bu operetleri sahnelemenin bu sıra dışı yöntemindeki bu büyük cazibe, zarafet ve... güzelliğin sırrını hala çözmeye çalışıyorum.

Bunu tam olarak tanımlamak zor. Ama olsun. Ben bu estetik bilmecelerle boğuşurken, bu Perşembe akşamı şık bir Matcham tiyatrosunda koltuğuma kurulup; böylesine tarif edilemez bir zarafet, hafiflik ve masum bir sadelikle sunulan bu yapımın büyüsüne kapılmaktan son derece mutluydum. Metnin ve notaların her bir detayına gösterilen titiz özen o kadar ikna edici ve o kadar 'doğru' hissettiriyordu ki, bu eserin başka bir şekilde sahnelenmesini hayal bile edemezdim. Tam bir sihir!

Sasha Regan'ın tümü erkek Iolanthe'si - Lordlar Fotoğraf: Harriet Buckingham

Tüm bu başarının merkezinde devasa bir kadro var. Karşımızda öyle mütevazı bir komik opera yok: 16 kişilik güçlü ekip neredeyse boş olan sahneyi dolduruyor. Mark Smith'in (Bournonville'den Massine'e, Petit'den Hermes Pan ve Gene Kelly'e kadar pek çok esinti taşıyan) o muazzam koreografisi başladığında, neden boş alana ihtiyaç duydukları anlaşılıyor: Bu çocukların hareket etmesi için tüm o alan şart. Ve öyle bir hareket ediyorlar ki; o kadar hassas, zahmetsiz ve göz kamaştırıcı şekillere bürünüyorlar ki onlara anında hayran kalmamak imkansız. Tüm bunlar daha 'uvertür' kısmında gerçekleşiyor ve o andan itibaren istedikleri her şeyi yapmalarına hazır, gönüllü birer esir oluyoruz.

Yine de asıl sır belki de başka bir detayda saklıdır: Richard Baker'ın 1. Perde prelüdündeki o olağanüstü derecede zarif ve ölçülü ilk piyano vuruşundan itibaren, yetenekli amatörler için bestelenmiş 19. yüzyıl klavye eserlerini andıran o tınıyla içsel bir dünyaya hapsoluyoruz. Etrafımızda patlak verecek olan o neşeli kargaşanın altındaki o narin, kıymetli 'gerçeğe' davet ediliyoruz. Stewart Charlesworth'ün döneme uygun şık tasarımlarıyla, 20. yüzyıl başındaki okul çocukları gibi giyinmiş, ellerinde fenerlerle karanlık salona dalıp haylaz çocuklar gibi zıplayan o 'perileri' gördüğümüzde; Tim Deiling'in büyüleyici ışıkları altında onlarla çoktan bağ kurmuş, her türlü çılgınlığa hazır hale gelmiş oluyoruz.

Sasha Regan'ın Tüm Erkek Iolanthe'si. Fotoğraf: Harriet Buckingham

Doğaüstü güçlerin bu saldırısına Periler Kraliçesi rolünde, muazzam sesiyle Dr. Hilda Brackett edasındaki Richard Russell Edwards liderlik ediyor. Aslında tüm topluluğun vokal gücü çok yüksek. Christopher Finn, ağırbaşlı ve metanetli bir Iolanthe portresi çiziyor; rolün trajik özünü o kadar iyi yansıtıyor ki ciddi bir operada da aynı derecede başarılı olabilirdi. Joe Henry, Dominic Harbison ve Lee Greenaway; Phyllis, Celia ve Leila rollerini aynı incelikle, berrak seslerle oynuyorlar. Sadece yüksek seslerin bir araya gelerek oluşturabileceği o heyecan verici armonileri öyle bir yakalıyorlar ki, bir noktadan sonra cinsiyetleri tamamen unutuyorsunuz: Sadece harikalar, bilmeniz gereken tek şey bu. İki dünya arasındaki köprü olan yarı-ölümlü Strephon rolünde Richard Carson, West End tecrübesini bu kadroda ilginç bir farkla hissettiriyor. Bu durum, onun ve Phyllis'in 2. Perdedeki düetini kalpleri eriten bir şölene dönüştürmesine engel olmuyor.

Bu ruhani eğlenceye karşı, Alastair Hill'in şaşırtıcı derecede genç ama bir o kadar isabetli Lord Chancellor'ı önderliğindeki ağırkanlı lordlar dünyası var (2. Perdedeki kabus anlatımı bu prodüksiyonun kesinlikle unutulmaz anlarından biri). Adam Pettit, berrak sesiyle Lord Tolloller'da parlıyor; Michael Burgen ise Lord Mountararat rolünde mükemmel - bu ikilinin sahneleri tam bir keyif. Duncan Sandilands’in bas sesi ve komedi zamanlaması ise harika bir karizma katıyor. Kadronun geri kalanı; Benjamin Mundy, Reece Budin, Jack Hinton, Daniel Miles, Sam Kipling ve James Gulliford'un bitmek bilmeyen enerjisiyle tamamlanıyor.

Ancak özünde bu, eserin notalarının ne kadar büyük bir başyapıt olduğunu anlayan bir prodüksiyon. İlk yarı müthiş heyecanlı, ancak asıl havai fişekler aradan sonra patlıyor! Akustikleri muazzam olan böylesine güzel seçilmiş bir tiyatroda, kadronun genç sesleri bir çan gibi berrak bir şekilde çınlıyor. Yalın piyano eşliği her notanın, ve daha da önemlisi, Gilbert'ın o dâhice yazılmış librettosunun her bir hecesinin bir balo salonundaki kristal avizeler gibi ışıldamasını sağlıyor. Sonuç büyüleyici ve tam bir zafer. Gidin ve İngiliz müzikli sahnesinin bu en nadide eserlerinden birinin bu göksel yorumuna aşık olun.

TÜMÜ ERKEK IOLANTHE TURNE DETAYLARI